Кіріспе

"Өмір үшін дене" (ӨӨБ) – 12 апталық тамақтану және жаттығу бағдарламасы, сондай-ақ жыл сайынғы дене пішінін өзгерту жарысы. Бағдарлама төмен майлы, жоғары протеинді диетаны пайдаланады. Оны бұрынғы жарысқа қатысқан бодибилдер және тамақтану қосымшаларын өндіруші EAS компаниясының бұрынғы иесі Билл Филлипс жасаған. Бұл бағдарлама сол аттас бестселлер кітап арқылы кеңінен танымал болды. Медициналық сарапшылар "Өмір үшін дене" бағдарламасын тиімді, бірақ орындалуы қиын деп сипаттады. Кейде оны сәнді диета деп атайды, бірақ бұл сынға барлық жағдайда келіспейді.

Жаттығу

Адам организмі тамақтану режиміндегі өзгерістерге бейімделеді. Егер калория мөлшері азайтылса, организм метаболизмді баяулатып, майдың орнына бұлшық етті жағуға көшеді. Бұл метаболизмді ұзақ мерзімге тежейді. Диета аяқталғаннан кейін, қалыпты калория мөлшері қалпына келтірілсе, адам бұрынғыдан да жылдам салмақ ала бастайды. Бұл «йо-йо» диетасы деп аталады. Калорияны ғана азайтуға бағытталған диеталар көбінесе осылай сәтсіздікке ұшырайды. Осы мәселелерді ескере отырып, «Өмір үшін дене» (Body for Life) энергия жұмсалуымен (яғни, жаттығулармен) қатар энергия түлімін де қарастырады. Ең жақсы нәтижелерге жету үшін «Өмір үшін дене» бұл жаттығулардың скелеттік бұлшықеттерді нығайту және ұзақ мерзімде метаболизмді арттыру үшін күштік жаттығуларды қамтуы керек деп санайды. Бұл сондай-ақ, аэробтық жаттығулардан энергия жұмсалуын және май жоғалтуды барынша арттыруға көмектеседі. «Өмір үшін дене» бағдарламасының жаттығулары диеталық бағдарламадан күрделірек. Ол аптасына алты күн, әдетте дүйсенбіден сенбіге дейін 45 минут жаттығу жасауды және күштік жаттығулар мен аэробтық жаттығуларды кезектестіруді ұсынады. Жетінші күн, әдетте жексенбі, демалыс күні болып табылады («бос күн» деп аталады, онда жаттығулар жасалмайды және әдетте майлы тағамдарды жеуге рұқсат етіледі). Күштік жаттығулар дене жоғарғы және төменгі бөлігіне арналған жаттығуларды кезектестіреді. Бұл жаттығудан кейін бұлшық еттерге келесі жаттығудан бұрын толық қалпына келуге жеткілікті уақыт береді. BFL-дің тағы бір маңызды аспектісі – май жоғалтуға жеткілікті калория мөлшерін қамтамасыз ететін, сонымен қатар бұлшықеттер мен жүрек-қан тамырларының төзімділігін арттыруға жеткілікті калория мен ақуызды қамтитын диета. Сонымен қатар, BFL порция мөлшерін және тағамды таңдауды оңайлатуға тырысады, артық күрделенбеу үшін. Диета бағдарламасының негізгі аспектілері мыналарды қамтиды:

Күніне 3 үлкен тағамның орнына 6 кішкентай тағам жеу. BFL (кейбір диетологтармен бірге) күні бойы кішкентай, жиірек тамақтану организмнің метаболизмін күшейтеді, нәтижесінде май тез жағылады деп санайды. Әр тамақта көмірсулар мен ақуыздың бір-бір «порциясын» жеу. Порция мөлшерін анықтауды оңайлату үшін BFL көмірсулардың бір «порциясы» картоп немесе күріштің, адамның жұмырылған қолындай мөлшерде болуы керек деп ұсынады. Сонымен қатар, ақуыздың бір «порциясы» адамның алақанындай, ал қалыңдығы карточкалар жинағындай етпен тең болуы керек. Күнделікті кем дегенде екі рет көкөніс жеу. Сапалы мульти витаминдерді қабылдау. Май, ірімшік, майонез, алкогольді ішімдіктер және майлы салат соустарын шектеу. Аптасына бір «бос күн» рұқсат етіледі. Бос күн – аптаның бір күні, онда адамға BFL тамақтану бағдарламасына сәйкес келмейтін тамақтануды таңдауға рұқсат беріледі. Бұл күнді жаңсақ тағамдарды жеуге болмайды, бірақ BFL адамдарды осы күні қалаған тағамдарын жеуге шақырады. Билл Филлипстің айтуынша, бұл организмнің аштық реакциясынан аулақ болуға мүмкіндік береді және диетадағы адамға алдамауға көмектеседі, өйткені олар бос күндерін күту керек екенін біледі. «Өмір үшін дене» сондай-ақ адамдарды көбінесе тауық, балық және түйеқұс сияқты майсыз еттерді, сондай-ақ тофуды жеуге шақырады. Көп дәнді және тазартылмаған көмірсулар да ұсынылады. Билл Филлипс адамдарды осы тамақтану бағдарламасын уақытша диета ретінде емес, өмір салты ретінде қабылдауға шақырады. Ақуыздың мөлшері кейбір адамдарға жақсы бұлшықет массасын қалыптастыруға жеткілікті болғанымен, кейбіреулер ақуызды көбейту үшін жоғары ақуызды коктейльдер мен тағамдарды тұтынуды ұсынады. Бұл бағдарламада EAS өнімдерінен алынған ақуызды тұтыну ұсынылады. Кейбіреулер бұл диетаны «сәнді» деп сынға алғанымен, «бағдарламаның табысы куәліктерге және анекдоттық деректерге негізделген», ол көптеген сәнді диеталардан ерекшеленеді, өйткені оны ұзақ сақтауға болады. Бағдарламаның ауқымды жаттығуларға тәуелділігі (аптасына алты күн 45 минуттық жаттығулар) оның барлығына қолайлы емес екенін білдіреді. Диетаның жоғары ақуызды құрамы сынға ұшырады. The Gale Encyclopedia of Diets энциклопедиясы былай деп мәлімдейді: Дегенмен, диетологтар ең қатты сынға алатын нәрсе – бұл бағдарламада тамақ қоспаларына деген қажеттілік. «Өмір үшін дене» бағдарламасын құрастырушы Билл Филлипс диетадағы адамдарға жақсы нәтижеге жету үшін, ол компанияның бас директоры болған EAS қосымшаларын қолдануға кеңес беретін. Ол EAS-ті сатқаннан бері енді бұл өнімдерді ұсынбайды. Ол қазір Eatingright.com сайтындағы Bill Phillips Fitness Store дүкенінде сатылатын өнімдерін ұсынады. Көптеген диетологтар салауатты диетаға ақуызды коктейльдер мен басқа да қосымшалардың, әсіресе кейбір диетадағы адамдар үшін мульти витаминнен басқа қажет емес деп санайды.

"Өмір үшін дене" кітаптары мен бейнелері

Филипс, Билл. Тірі дене: Ақыл-ой және дене күшін 12 аптада дамыту. HarperCollins, 1999 жыл. Филипс, Билл. «Тірі денеге қатысты табыс» күнделігі. HarperCollins, 2002 жыл. Филипс, Билл. Өмір бойына дұрыс тамақтану: Тамаша денсаулық, майдан арылу және энергияны арттыру бойынша нұсқаулық! High Point Media, 2003 жыл. «Еңбектер жинағы». Seventh Dream Pictures, 1998 жыл. (ASIN B0001H9T72)