Миямоя ауруы: генетикалық себептері мен клиникалық көріністері
Moyamoya disease
Мойя-моя ауруы: ми қанайналымының бұзылысы, инсультке әкелуі мүмкін. Жасырақ жасөсперімдерде немесе 40 жастағыларда кездеседі. РNF213 генінің мутациясы себебі болуы мүмкін.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ми артерияларының тарылуымен сипатталатын ауру.
Disease characterized by constriction of brain arteries
Презентация
Науқастар көбінесе ТИА, ишемиялық/геморрагиялық инсульт немесе құрысумен келеді. Жас бойынша таралуы екі өтімді болып келеді – жасөспірім шақ немесе орта жас (40-қа жуық жас).
Patients usually present with TIA, ischemic/hemorrhagic stroke, or seizure. The age distribution is bimodal being either young adolescence or mid forties.
Себеп
Моямоя ауруының шамамен 10% жағдайлары отбасылық сипатта болады, ал кейбір жағдайларда нақты генетикалық мутациялар кездеседі. Моямоя ауруына бейімділік 2 (MYMY2; 607151) 17-хромосоманың (17q25) ұзын қолда орналасқан RNF213 (613768) генінің вариациясынан туындайды. Моямоя ауруы 5 (MYMY5; 614042) 10-хромосоманың ұзын қолдағы (10q23.3) ACTA2 (102620) генінің мутациясынан пайда болады; ал ахалазиямен қатар жүретін моямоя ауруы 6 (MYMY6; 615750) 4-хромосоманың ұзын қолдағы (4q32) GUCY1A3 (139396) генінің мутациясынан туындайды. Бұл ауруға байланысты локустар 3-хромосоманың қысқа қолға (MYMY1) және 8-хромосоманың ұзын қолға (8q23) (MYMY3; 608796) орналастырылған. Сондай-ақ MYMY4 (300845) туралы да қараңыз, ол Х-хромосомасына байланысты рецессивті синдромдық бұзылыс, оны моямоя ауруы, дене бітімінің кіші болуы, гипергонадотроптық гипогонадизм және бет пішінінің бұзылысы сипаттайды және 17-хромосомадағы q25.3 аймағымен байланысты. Америка Құрама Штаттарында моямоя ауруының жиілігі 100 000 адамға 0,086 жағдайды құрайды. Жапонияда жалпы жиілік жоғарырақ (100 000 адамға 0,35). Солтүстік Америкада әйелдердің өмірінің үшінші немесе төртінші онжылдығында ауру көбірек кездеседі, бірақ бұл жағдай нәрестелік немесе балалық шақта да пайда болуы мүмкін. Бұл әйелдерде көбінесе өткінші ишемиялық шабуылдар (ТИА), мидың қан кетуі немесе ешқандай белгілер байқалмауы мүмкін. Олардың инсульт қайталану қаупі жоғары және Жапониядан келген науқастарға қарағанда өзгеше патофизиологиялық процестерге ұшырауы мүмкін. Моямоя ауруы туа біткен немесе қабылданған болуы мүмкін. Даун синдромы, серпа клеткалы анемия, 1-типті нейрофиброматоз, жүректің туа біткен кемістіктері, фибромышекті дисплазия, белсендірілген С протеиніне қарсы тұру немесе бас жарақаты бар науқастарда моямоялық өзгерістер дамуы мүмкін. Бұл ауру әйелдерде ерлерге қарағанда жиі кездеседі, бірақ ауруға шалдыққандардың шамамен үштен бірі еркектер.
About 10% of cases of moyamoya disease are familial, and some cases result from specific genetic mutations. Susceptibility to moyamoya disease 2 (MYMY2; 607151) is caused by variation in the RNF213 gene (613768) on the long arm of chromosome 17 (17q25). Moyamoya disease 5 (MYMY5; 614042) is caused by mutation in the ACTA2 gene (102620) on the long arm of chromosome 10 (10q23.3); and moyamoya disease 6 with achalasia (MYMY6; 615750) is caused by mutation in the GUCY1A3 gene (139396) on the long arm of chromosome 4 (4q32). Loci for the disorder have been mapped to the short arm of chromosome 3 (MYMY1) and the long arm of chromosome 8 (8q23) (MYMY3; 608796). See also MYMY4 (300845), an X linked recessive syndromic disorder characterized by moyamoya disease, short stature, hypergonadotropic hypogonadism, and facial dysmorphism, and linked to q25.3, on chromosome 17. In the United States moyamoya has an incidence rate of 0.086 per 100,000. In Japan the overall incidence is higher (0.35 per 100,000). In North America, women in the third or fourth decade of life are most often affected, but the condition may also occur during infancy or childhood. These women frequently experience transient ischaemic attacks (TIA), cerebral hemorrhage, or may not experience any symptoms at all. They have a higher risk of recurrent stroke and may be experiencing a distinct underlying pathophysiology compared to patients from Japan. Moyamoya disease can be either congenital or acquired. Patients with Down syndrome, sickle cell anemia, neurofibromatosis type 1, congenital heart disease, fibromuscular dysplasia, activated protein C resistance, or head trauma can develop moyamoya malformations. It is more common in women than in men, although about a third of those affected are male.
Қатысушы биомаркерлер
Смит (2015) жасаған зерттеуде моямоя ауруымен байланысты нақты биологиялық маркерлер қарастырылды. Бұл биомаркерлердің кейбір санаттарына моямоямен байланысты фенотиптер, моямоя диагнозын қоюға арналған радиографиялық маркерлер, сондай-ақ ақуыздар мен моямоя ауруының жағдайларында болатын жасушалық өзгерістер кіреді. Моямоя ауруына ұқсас, осы аурумен тығыз байланысты жағдайлар бар. Моямоя ауруымен тығыз байланысты ең көп кездесетін медициналық жағдайлардың бірі – 21-трисомия (Даун синдромы), серпа клеткалы анемия және 1-типтегі нейрофиброматоз. Сонымен қатар, гипертиреоз және туа біткен нанометрлік синдромдардың моямоя ауруының диагнозын кейінірек қою мүмкіндігімен байланысты екі шала байланысты синдром екенін көрсететін дәлелдер бар. Моямоя ауруының диагнозымен байланысты бірнеше ақуыз биомаркерлері де анықталды. Аурудың сирек кездесуіне байланысты зерттеулердің үлгі көлемі шағын болғанымен, нәтижелер ауру мен бірнеше нақты ақуыз биомаркерлері арасындағы байланысты көрсетеді. Бұдан әрі, қабыну жасушаларының орналасуы қабынудың өзінің ИКА, АКА және МКА-да көбеюге және бітелуге себеп болуы мүмкін деген қорытындыға келді. Тікелей EDAS, EMS және көптеген бұрғылау операцияларынан кейін симптомдар бірден жақсарғандай болса да, жеткілікті қанмен қамтамасыз ету үшін жаңа қан тамырларының дамуына 6-12 ай уақыт қажет. Тікелей STA MCA хирургиясымен қанмен қамтамасыз ету бірден артады. Егер ауыр инсульт немесе қан кету болса, тіпті емделген жағдайда да пациентте функционалдық бұзылыстар қалуы мүмкін, сондықтан осы жағдайды дереу емдеу өте маңызды.
Smith (2015) conducted a study that looked into specific biological markers that correlate to moyamoya disease. Some of the categories of these biomarkers include phenotypes conditions commonly related to moyamoya, radiographical markers for the diagnosis of moyamoya, and proteins as well as cellular changes that occur in cases of moyamoya. Similar to moyamoya disease, there are conditions that are closely associated with moyamoya disease. Some of the more common medical conditions that are closely associated with moyamoya disease include trisomy 21 (Down Syndrome), sickle cell disease, and neurofibromatosis type 1. There is also evidence that identifies hyperthyroidism and congenital dwarfing syndromes as two of the more loosely associated syndromes that correlate with the possibility of being diagnosed with moyamoya disease later in life. There are also several protein biomarkers that have been linked to the moyamoya disease diagnosis. Although the sample size of the studies performed are small due to the rarity of the disease, the findings are indicative of a correlation between the disease and several specific protein biomarkers. Furthermore, it has been concluded that the localization of inflammatory cells suggests that the inflammation stimulus itself may be responsible for the proliferation and occlusion in the ICA, ACA, and MCA found in those with moyamoya disease. Although symptoms may seem to improve almost immediately after the in direct EDAS, EMS, and multiple burr holes surgeries, it will take probably 6 to 12 months before new vessels can develop to give a sufficient blood supply. With the direct STA MCA surgery, increased blood supply is immediate. Once a major stroke or bleeding takes place, even with treatment, the patient may be left with permanent loss of function so it is very important to treat this condition promptly.
Зерттеу
Соңғы зерттеулер моямоя ауруы және мидың қабықшасы – қабықшаның артериовеноздық фистулалары (АВФ) дюральді ангиогенезге байланысты екенін көрсетті. Бұл факторлар дюральді АВФ-тың қалыптасуына себеп болатын ишемия механизмін білдіруі мүмкін. Барроу неврологиялық институтында бір мезгілде бір жақты моямоя синдромы және сол жақты дюральді артериовеноздық фистуланың кем дегенде бір жағдайы тіркелген. Бұл жағдайда 44 жастағы ер адам бас ауруы, құлақтағы шу және компьютерлік томографияда көрінген ішкі қарыншалық қан кетумен келді. Ми ангиографиясы оң жақты моямоя үлгісін және сыртқы каротид артериясының тармақтарымен қамтамасыз етілетін және көлденең синусқа құйылатын сол жақты дюральді АВФ-ты көрсетті. Бұл өте сирек кездесетін жағдайдың патогенездік маңызы терең болуы мүмкін. Моямоя ауруының патогенезін зерттеуде "Механобиологиялық теория" ұсынысымен маңызды жаңалыққа қол жеткізілді. Оңтүстік Үндістандағы зерттеу тобы сұйықтық динамикасының есептеу моделі және ұзақ мерзімді деректерге негізделген осы біріктіруші теорияны ұсынды. Бұл ұсыныс әдебиетте сипатталған моямоя ауруы мен моямоя синдромдарының патогенезін бір механизммен біріктіреді.
Recent investigations have established that both moyamoya disease and arteriovenous fistulas (AVFs) of the lining of the brain, the dura, are associated with dural angiogenesis. These factors may represent a mechanism for ischemia contributing to the formation of dural AVFs. At least one case of simultaneous unilateral moyamoya syndrome and ipsilateral dural arteriovenous fistula has been reported at the Barrow Neurological Institute. In this case a 44 year old man presented with headache, tinnitus, and an intraventricular hemorrhage, as seen on computed tomographic scans. Cerebral angiography showed a right moyamoya pattern and an ipsilateral dural AVF fed by branches of the external carotid artery and draining into the transverse sinus. This extremely rare coincidental presentation may have deeper pathogenic implications. The research into the pathogenesis of moyamoya disease has found a breakthrough with the proposal of a "Mechano biological theory" of pathogenesis of this disease. A research group in southern India have proposed this unifying theory based on computational fluid dynamics studies and longitudinal data. This proposal unifies the pathogenesis of moyamoya disease and moyamoya syndromes described in literature under a single mechanism.