Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Әдебиеттер жиынтығы. Бұл мақала Испаниядағы поэзия туралы.
Body of literature
This article concerns poetry in Spain.
Ортағасырлық Испания
Орта ғасырлар дәуірі 400 жылды қамтиды, оның ішінде әртүрлі поэзиялық туындылар бар, және оларды бес топқа жіктеуге болады.
The Medieval period covers 400 years of different poetry texts and can be broken up into five categories.
Бастапқы мәтін
Харжалардың, көбінесе екі, үш немесе төрт шумақтан тұратын, мосараб диалектісінде жазылған испандық өлеңдері, роман Еуропасының ең ежелгі өлеңдері болуы мүмкін. Мосараб диалектісі латын тіліне негізделген, сонымен қатар араб және еврей тілдерінің элементтерін қамтиды.
Since the findings of the Kharjas, which are mainly two, three, or four verses, Spanish lyrics, which are written in Mozarabic dialect, are perhaps the oldest of Romance Europe. The Mozarabic dialect has Latin origins with a combination of Arabic and Hebrew fonts.
Эпопеялық
Cantar de Mio Cid, Cantar de Roncesvalles және Mocedades de Rodrigo-ның көптеген бөліктері эпикалық поэманың құрамына кіреді. Осы шығармалардың әрқайсысының қандай бөлігі екені ғалымдар арасында пікірталас тудырып отыр. 12-дан 14-ғасырларға дейін бұл қозғалыстың жетекші күші – жыраулар болды. Испан эпикасы Франциядан бастау алған болуы мүмкін. Сонымен қатар, араб және вестготтардың да ықпалы байқалады. Ол көбінесе жеті-сегіз буыннан тұратын ұйқасты өлең түрінде жазылады.
Many parts of Cantar de Mio Cid, Cantar de Roncesvalles, and Mocedades de Rodrigo are part of the epic. The exact portion of each of these works is disputed among scholars. The Minstrels, over the course of the 12th to the 14th centuries, were driving force of this movement. The Spanish epic likely emanated from France. There are also indications of Arabic and Visigoth. It is usually written in series of seven to eight syllables within rhyming verse.
Шеберлік
Квадрена виа – 12 буынды Александрия өлеңімен жазылған ең ерекше өлең түрі. 13 ғасырдағы туындылардың арасында діни, эпикалық, тарихи, кеңес беруші немесе білімділік, және оқиғалы тақырыптар кездеседі. Мұндай тақырыптарға мысалдар: "Қыз Марияның ғажайыптары", "Фернан Гонсалес жырлары", "Александр кітабы", "Катонның мысалдары" және "Аполлоний кітабы". Кейбір туындылар әртүрлі болып келеді және міндетті түрде "местер де клересия" жанрына жатпайды, бірақ оның сипаттамаларын көрсетеді. Мұндай өлеңдер пікірталас сипатында болады, мысалы, "Елена мен Мария" және "Махаббатқа себептер". Әулиелер өмірінен алынған өлеңдерге "Әйелі Мария Египеттіктің өмірі" және "Үш қазынаның кітабы" жатады. "Жақсы махаббат кітабы" және "Сарайдың ұйқас кітабы" сияқты толыққанды туындылар 14 ғасырға дейін осы жанрға енген жоқ.
The cuaderna vía is the most distinctive verse written in Alexandrine verse, consisting of 12 syllables. Works during the 13th century include religious, epics, historical, advice or knowledge, and adventure themes. Examples of such themes include The Miracles of the Virgin Mary, Poema de Fernán González, Book of Alexander, Cato’s Examples, and Book of Apolonio, respectively. Some works vary and are not necessarily mester de clerecía, but are reflective of it. Such poems are of a discussion nature, such as Elena y María and Reason to Love. Hagiographic poems include Life of St. María Egipciaca and Book of the Three Wise Men. Mature works, like The Book of Good Love and Rhyming Book of the Palace, were not included in the genre until the 14th century.
Өлеңдер жинағы (Cancionero)
Бұл қозғалыс кезеңінде тіл қолданысы галисиа-португал тілінен кастиль тіліне өтті. Сегіз, он екі буынды өлеңдер және арте майор өлеңдері өлең құрылымының негізін құра бастады. Басты тақырыптар провансаль поэзиясынан туындады. Бұл поэзия түрі көбінесе өлеңдер жинағынан, кітаптар түрінде жасалған жинақтарды – каньонероларды қамтыды. Басты еңбектерге Cancionero de Baena, Cancionero de Estuniga және Cancionero General кіреді. Осы дәуірдегі басқа маңызды туындыларға "Өлім биінің" бөлімдері, "Махаббат пен қарт арасындағы әңгіме", Минго Ревульгоның өлеңдері және Пекарь әйелдің өлеңдері жатады.
During this movement, language use went from Galician Portuguese to Castilian. Octosyllable, twelve syllables, and verse of arte mayor were becoming the footing of verses. Main themes derive from Provençal poetry. This form of poetry was generally compilations of verses formed into books, also known as cancioneros. Main works include Cancionero de Baena, Cancionero de Estuniga, and Cancionero General. Other important works from this era include parts of Dance of Death, Dialogue Between Love and an Old Man, verses of Mingo Revulgo, and verses of the Baker Woman.
Испан баладалары
Романсероларда белгілі бір саны бар сегіз буынды өлеңдер жоқ, бірақ осы өлеңдер осы формада ғана ұқсас. Романсеро Вьехо – осы кезеңдердегі ең көне, авторсыз өлеңдерден тұрады. Романстардың көп бөлігі 16 ғасырдан, ал ең алғашқы туындылары 14 ғасырға дейін жетеді. Испанияның көптеген музыканттары Ренессанс дәуірінде осы өлеңдерді өз шығармаларында пайдаланған. Осы өлеңдерге тән қасиеттер – үзілістер, көне тіл мен қайталама диалогтар; алайда, түрлері мен мазмұны әртүрлі болған. Лирикалық романстар да осы дәуірдің маңызды бөлігін құрайды. 17 ғасырда олар қайта өңделіп, жаңарып, кейбір авторлар бастапқы форматты сақтап қалды. 20 ғасырға дейін бұл дәстүр жалғасып келеді.
The romanceros have no set number of octosyllables, but these poems are only parallel in this form. Romancero Viejo consists of the oldest poems in these epochs, which are anonymous. The largest amount of romances comes from the 16th century, although early works were from the 14th century. Many musicians of Spain used these poems in their pieces throughout the Renaissance. Cut offs, archaic speech, and recurrent dialogue are common characteristics among these poems; however the type and focus were diverse. Lyrical romances are also a sizeable part of this era. During the 17th century, they were recycled and renewed. Some authors still stayed consistent with the original format. By the 20th century, the tradition still continued.