Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кремпог (көпше: crempogau) – ұн, қымыз май, жұмыртқа, сірке су және тұздық майдан жасалған уэльс бәліші. Дәстүрлі түрде тас пештерде немесе қуыру табаларында пісірілетін кремпог – Уэльстегі ең ежелгі рецепттердің бірі. Олар ffroes, pancos және cramoth деп те аталады, әдетте қалың үйіліп, май жағып беріледі. Бұл Уэльстегі мерекелерде, мысалы, Күнәһар сейсенбісі мен туған күндерде дәстүрлі түрде ұсынылады.
The crempog (plural: crempogau) is a Welsh pancake made with flour, buttermilk, eggs, vinegar and salted butter. Traditionally made on bakestones or griddles, the crempog is one of the oldest recipes in Wales. They are also known as ffroes, pancos and cramoth and are normally served thickly piled into a stack and spread with butter. It is traditionally served at celebrations in Wales, such as Shrove Tuesday and birthdays.
Атауы
"Кремпог" сөзі Уэльс тілінен шыққан, бірақ бретон тіліндегі "крампуэж" сөзіне ұқсас, ол да бір түрі бәліш. Екі кельт тілінің – Уэльс және бретон тілінің – ортақ бриттік тілдегі тамырлары бар, сондықтан олардың арасында жиі салыстырулар жасалады. Дегенмен, "крампуэж" кремпогтан нәзік, және қазіргі кезде ол бәліштен гөрі, кретке жақын. Ағылшын тіліндегі "crumpet" сөзі "кремпог" немесе корн тіліндегі "krampoeth" сөзінен туындаған болуы мүмкін.
The word "crempog" has its origins in the Welsh language, but is similar to the Breton word krampouezh, which is also a type of pancake. Comparisons are often drawn between the two Celtic languages which share ancestry in the Brittonic language, though the krampouezh is more dainty than the crempog and is today closer to a crêpe than a pancake. The English word crumpet may be derived from crempog or Cornish krampoeth.
Тарих
Уэльстегі тамақ тарихы жеткіліксіз құжатталған, ал белгілі болған көптеген мәліметтер ауызша хабарлар мен археологиялық дәлелдерге негізделген. Уэльсте үлкен, дөңгелек, көшпелі жалпақ тас (уэльс тілінде: maen) пайдаланып нан пісірудің ұзақ тарихы бар. Бұл тас жалатырғыш (griddle) деп аталатын металл пластинамен алмастырылды, және олар 13 ғасырдағы Хивел Дда заңдарында теміршілер жасаған заттардың тізіміне енді. Бейке тастар Уэльстің ауылдық аймақтарында жалпақ нан жасау үшін кеңінен қолданылды, олардың қолданылуына байланысты дәлелдер шаруашалық үйлерде және жер иелерінің үйлерінде табылды. Ертедегі жалпақ тастар ашық оттың үстінде үш аяқты тіреуге орналастырылды, бірақ көптеген аймақтарда, әсіресе Оңтүстік-Батыс Уэльсте, жартылай дөңгелек тұтқасы бар арнайы жасалған дөңгелек темір жиектің (frame) ішінде қолданылды. 20 ғасырдың басында Уэльстегі асханаларда кіріктірілген пештер кеңінен таралды, бірақ олар ағаш және көмірмен қыздырылды. Бейке таспен пісіру дәстүрі осы жаңа пештермен бірге сақталды. Үлкен пештерді әдетте аптасына бір рет қыздырып, одан нан мен торт пісіріп, отбасыға келесі аптаға дейін жетерлік көлемде дайындалған тағамдар жасалатын. Бұларға ашық от үстінде бейке таспен пісірілген тағамдар да қосылатын. Осы әдіспен пісірілген тағамдардың арасында кацен раделл (жарғыш торт), бара край (ашымаған нан), кацен гри (ұсақ торттар) және кремпог болды. Кремпогтың ең ерте рецепті туралы құжатталған мәліметтер жоқ болғанымен, Уэльсте оңай қол жетімді негізгі ингредиенттер оның ұзақ тарихын көрсетеді. Кремпог рецепті бұрын бүкіл Ұлыбританияда кең таралған өте көне ас дайындау дәстүрлерін бейнелейді. Бобби Фриман 1980 жылы жазғандай, кремпог, кавл сияқты, өткен шақтардан сақталған жалғыз уэльс ингредиенті болып табылады. Кремпогтың дайындалуының қарапайымдығының арқасында уэльс асханасының негізгі тағамы болғанымен, ол дәстүрлі мерекелермен де байланысты. Кремпог Уэльс бойынша Шруб сейсенбісінде ұсынылып, әсіресе Оңтүстік Уэльсте туған күндерде де дайындалатын, кесілген панакектер торт сияқты берілетін.
The history of food in Wales is poorly documented, and much of what is known lies in verbal and archaeological evidence. Wales has a long history of baking using a bakestone (Welsh: maen), a large round portable flatstone. The flagstone was replaced by a metal plate known as a gradell (griddle), and these appeared among the list of objects made by blacksmiths in the Laws of Hywel Dda (13th century). Bakestones were commonly used throughout rural Wales for making flatbreads with evidence of their use found in farmhouses and in the homes of landed gentry. Early flat stones were placed on a tripod over an open fire, though in many areas, especially in south west Wales, a specially designed circular iron frame with a half hoop handle was used. By the early decades of the twentieth century built in wall ovens were common throughout kitchens in Wales, though these would be wood and coal burning. The tradition of using a bakestone coexisted with these newer ovens. Heating the large ovens was generally confined to one day a week and was used to make bread and cakes to last the family until the next week. These were augmented with whatever could be cooked over the open fireplace using the bakestone. Common foods cooked using this method were cacen radell (griddle cake), bara crai' (unleavened bread), cacen gri (speckled cakes) and crempog. Although there is no documented evidence of the earliest crempog recipe, the basic ingredients, readily available in Wales suggests a long history. The recipe for crempog reflects very old cookery traditions that were once common throughout Britain. Bobby Freeman, writing in 1980, states that crempog, along with cawl, is the one Welsh ingredient to have endured from past times. Despite crempog being a staple of Welsh cuisine due to its ease of preparation in past times, it is also connected to traditional celebrations. Crempog was served on Shrove Tuesday throughout Wales and was associated with birthdays, especially in south Wales, where the stack of pancakes are cut down in wedges and served like a cake.
Дайындық
Стандартты кремпог рецепті үшін май жылы айранда ерітіліп, ұнның ортасына құйылып, араластырылады. Қоспа бірнеше сағатқа тұрып қалады. Екінші қоспа қант, сода, сірке су және соғылған жұмыртқадан дайындалады. Содан кейін екі қоспа біріктіріліп, тегіс, тығыз қамыр жасалады. Қалың қамыр ыстық тасқа немесе қуыру табасына орташа отта құйылады. Кремпог екі жағы да алтын түске дейін пісіріліп, май жағылған күйінде бір-бірінің үстіне қойылып дастарқанға беріледі.
For the standard crempog recipe, butter is melted in warm buttermilk and then poured into a well of flour and beaten. The mixture is meant to stand for a few hours. A second mixture is made using sugar, bicarbonate of soda, vinegar and beaten eggs. The mixtures are then combined to make a smooth, dense batter. The thick batter is poured onto a hot bakestone or griddle, over a moderate heat. The crempog is cooked until golden on both sides and served in a stack with butter spread on each pancake.
Нұсқалар
Англси және Кернарфонширде crempogau, ашытқымен жасалған пісірілім – crempog furum немесе қалыпты ірі ұнның орнына тазартылған ұн қолданылған crempug wen түрінде дайындалған. Бұл пісірілімдер үйдің отбасы мүшелеріне арналса, үй қызметшілеріне crempog surgeirch немесе bara bwff, яғни қарақұмық негізіндегі пісірілім ұсынылған. «Кремпог» атауы Уэльс пісірілімдерімен ең көп байланысты болғанымен, елдің әртүрлі аймақтарында олардың басқа да аттары болған. «Кремпог» термині көбінесе Солтүстік Уэльсте қолданылса, Кармартеншир мен Гламорганның кейбір бөліктерінде олар крамвитен (жекеше: крамот) деп аталған. Гламорганның басқа аймақтарында олар фросен (көпше: ffroes) деп, ал Кардиганширде понкаген (көпше: понкагау) деп аталған. Кардиганшир мен Кармартенширдің кейбір аудандарында олар панкозен деп белгілі болған. Көптеген тағамдар сияқты, кремпогтың да нақты рецепті жоқ. Гламорганның ffroes пісірілімі шотландтық пісірілімдеріне (drop scones) ұқсас, оларды Оңтүстік Уэльстің көмір кендерін индустрияландыру кезінде шотланд жұмысшылары әкелген болуы мүмкін, бірақ оларды үймелеп, сары майға тоғытып жеу – Уэльс дәстүріне сай келеді.
In Anglesey and Caernarfonshire crempogau were prepared as crempog furum, a pancake made with yeast, or crempug wen where the normally coarse flour was replaced with refined flour. These pancakes were meant for the family of the house with the servants of the house being served crempog surgeirch or bara bwff, an oatmeal based pancake. Although crempog is the term most commonly associated with Welsh pancakes they were known by different names around the country. Crempog was the term most often used in north Wales, while in parts of Carmarthenshire and Glamorgan they were known as cramwythen (singular: cramoth). In other parts of Glamorgan they were known as ffrosen (plural: ffroes), while in Cardiganshire they were called poncagen (plural: poncagau). In some areas of both Cardiganshire and Carmarthenshire they were known as pancosen. As with most meals there are no specific recipe for crempog. The Glamorganshire ffroes are almost identical to Scottish pancakes (drop scones), which may have been brought to the region by Scottish labourers during the industrialization of the south Wales coalfields, but the piling of them into a stack smothered in butter harks to Welsh traditions.