Кіріспе
Соус виде (/s//uː// /'/v//iː//d/; французша "вакуум астында") – француз аспазшысы Жорж Пралус 1974 жылы ойлап тапқан, тағамды пластикалық қапқа немесе шыны ыдысқа салып, әдеттегіден ұзақ уақытқа (әдетте бір-жеті сағаттан, кейде үш күннен астам уақытқа дейін) су ваннасында дәл реттелген температурада пісіру әдісі. Температура әдетте тағам пісіруге қолданылатынан әлдеқайда төмен, әдетте қызыл ет үшін шамамен, құс еті үшін, ал көкөністер үшін жоғарырақ болады. Мақсаты – тағамды бірқалыпты пісіру, оның ішкі бөлігі сыртын тым пісірмей дұрыс пісірілуін және ылғалдылығын сақтауды қамтамасыз ету.
Sous vide (/s//uː// /'/v//iː//d/; French for 'under vacuum' is a method of cooking invented by the French chef Georges Pralus in 1974, in which food is placed in a plastic pouch or a glass jar and cooked in a water bath for longer than usual cooking times (usually one to seven hours, and more than three days in some cases) at a precisely regulated temperature. The temperature is much lower than usually used for cooking, typically around for red meat, for poultry, and higher for vegetables. The intent is to cook the item evenly, ensuring that the inside is properly cooked without overcooking the outside, and to retain moisture.
Тарих
Сус-виде пісіру – төмен температурада пісіру, дәстүрлі пісіруге қарағанда ұзақ пісіру, тағамды оның қыздыру ортасынан бөлетін ыдыспен (мысалы, пластикалық қаппен) және толық немесе жартылай вакуум қолданып, қысыммен жабылатын құрылғымен сипатталады. Төмен температурада пісіруді алғаш рет 1799 жылы Бенджамин Томпсон, Рамфорд графы сипаттаған. Ол картоп кептіретін машинасымен ет пісіруге болатынын анықтау үшін тәжірибелер жасағанда, ауаны жылу тасымалдаушы ретінде пайдаланған. Томпсонның өзінің айтуынша, ет: «Жай ғана жеуге жарамды ғана емес, керемет пісірілген және өте ерекше дәмді болды». Азық-түлікті қысыммен, жылумен немесе жылусыз дайындау әдісін американдық және француз инженерлері 1960 жылдардың ортасында өнеркәсіптік тамақ сақтау ретінде жасады. Рамфорд сияқты, зерттеушілер тағамның дәм мен құрылымының айқын жақсарғанын байқады. Бұл әдіс жаңалық болғандықтан, вакуум арқылы тағамға қысым қолдану кейде «криовакинг» деп аталды. Қысым тіпті пісірмеген жемістердің дәмін де шоғырландырады.
Температура
Пісіру температурасының дәлдігі мен тұрақтылығы пісірілетін тағамға қарай өзгереді. Кейбір жағдайларда бұл аса маңызды емес. Қалың балық бөлігі кез келген температурада 17-18 минутта піседі. Дәл сол температурада. Пісірудің қалыпты уақыты тағамның ортасы мақсатты температурадан бірнеше градус төменге жеткенде анықталады. Содан кейін қыздыру дереу тоқтатылуы керек. Тағам тынығып тұрғанда, қалдық жылу оны біршама уақытқа дейін пісіруді жалғастырады. Егер қыздыру тоқтатылмаса, тағам тым көп пісіріледі. Тағамның ортасының мақсатты температураға жету уақыты бастапқы температураға, тағамның қалыңдығы мен пішініне және су ваннасының температурасына байланысты. Қауіп деңгейі күмәнді. Сонымен қатар, кейбір деректер гетероциклді ароматты аминдер мен бисфенол А су-виде пісіру кезінде пластикалық контейнерден тағамға өтетінін көрсетеді.
Regular cooking times are determined by when the center of the cooked item reaches a few degrees below the targeted temperature. Then heating should be stopped immediately. While the food rests, residual heat will continue to cook it for a while. If the heating continues, the food will be overcooked. The time taken for the center of food to reach the target temperature depends on the initial temperature, the thickness and shape of the food, and the temperature of the bath. The degree of danger posed is controversial. Also, some evidence shows that heterocyclic aromatic amines and bisphenol A migrate from the plastic container into the food in sous vide cooking.
Қолданылуы
Су-виде әдісін көптеген жоғары деңгейлі гастрономиялық мейрамханаларда Хестон Блюментал сияқты шеф-аспазшылар қолданады. Бұл әдіс, сондай-ақ, табиғи апаттар салдарынан эвакуацияланған адамдарға үлкен көлемде тамақ дайындау үшін де пайдаланылған. Қазір төмен бағада "таяқша" түрінде қолжетімді, оны пісіру ыдысының қабырғасына бекітуге арналған қысқышпен жабдықталған. Су-виде таяқшалары жылыту элементін, басқару құрылғысын және моторлы араластырғышты қамтамасыз етеді. Көтеріңкі бағадағы құрылғылар су температурасын дәл бақылау мүмкіндігін ұсынады. Құрылғылар қолдануға ыңғайлырақ болып келеді, көптеген құрылғылармен байланысты қолданбалар бар. Бұл қолданбалар пісіру процесінде жетекшілік етеді, ал кейбір құрылғыларда дауыспен басқару және құрылғыны қашықтан басқаруға арналған Wi-Fi интерфейстері қарастырылған.