Кіріспе

Соус виде (/s//uː// /'/v//iː//d/; французша "вакуум астында") – француз аспазшысы Жорж Пралус 1974 жылы ойлап тапқан, тағамды пластикалық қапқа немесе шыны ыдысқа салып, әдеттегіден ұзақ уақытқа (әдетте бір-жеті сағаттан, кейде үш күннен астам уақытқа дейін) су ваннасында дәл реттелген температурада пісіру әдісі. Температура әдетте тағам пісіруге қолданылатынан әлдеқайда төмен, әдетте қызыл ет үшін шамамен, құс еті үшін, ал көкөністер үшін жоғарырақ болады. Мақсаты – тағамды бірқалыпты пісіру, оның ішкі бөлігі сыртын тым пісірмей дұрыс пісірілуін және ылғалдылығын сақтауды қамтамасыз ету.

Тарих

Сус-виде пісіру – төмен температурада пісіру, дәстүрлі пісіруге қарағанда ұзақ пісіру, тағамды оның қыздыру ортасынан бөлетін ыдыспен (мысалы, пластикалық қаппен) және толық немесе жартылай вакуум қолданып, қысыммен жабылатын құрылғымен сипатталады. Төмен температурада пісіруді алғаш рет 1799 жылы Бенджамин Томпсон, Рамфорд графы сипаттаған. Ол картоп кептіретін машинасымен ет пісіруге болатынын анықтау үшін тәжірибелер жасағанда, ауаны жылу тасымалдаушы ретінде пайдаланған. Томпсонның өзінің айтуынша, ет: «Жай ғана жеуге жарамды ғана емес, керемет пісірілген және өте ерекше дәмді болды». Азық-түлікті қысыммен, жылумен немесе жылусыз дайындау әдісін американдық және француз инженерлері 1960 жылдардың ортасында өнеркәсіптік тамақ сақтау ретінде жасады. Рамфорд сияқты, зерттеушілер тағамның дәм мен құрылымының айқын жақсарғанын байқады. Бұл әдіс жаңалық болғандықтан, вакуум арқылы тағамға қысым қолдану кейде «криовакинг» деп аталды. Қысым тіпті пісірмеген жемістердің дәмін де шоғырландырады.

Температура

Пісіру температурасының дәлдігі мен тұрақтылығы пісірілетін тағамға қарай өзгереді. Кейбір жағдайларда бұл аса маңызды емес. Қалың балық бөлігі кез келген температурада 17-18 минутта піседі. Дәл сол температурада. Пісірудің қалыпты уақыты тағамның ортасы мақсатты температурадан бірнеше градус төменге жеткенде анықталады. Содан кейін қыздыру дереу тоқтатылуы керек. Тағам тынығып тұрғанда, қалдық жылу оны біршама уақытқа дейін пісіруді жалғастырады. Егер қыздыру тоқтатылмаса, тағам тым көп пісіріледі. Тағамның ортасының мақсатты температураға жету уақыты бастапқы температураға, тағамның қалыңдығы мен пішініне және су ваннасының температурасына байланысты. Қауіп деңгейі күмәнді. Сонымен қатар, кейбір деректер гетероциклді ароматты аминдер мен бисфенол А су-виде пісіру кезінде пластикалық контейнерден тағамға өтетінін көрсетеді.

Қолданылуы

Су-виде әдісін көптеген жоғары деңгейлі гастрономиялық мейрамханаларда Хестон Блюментал сияқты шеф-аспазшылар қолданады. Бұл әдіс, сондай-ақ, табиғи апаттар салдарынан эвакуацияланған адамдарға үлкен көлемде тамақ дайындау үшін де пайдаланылған. Қазір төмен бағада "таяқша" түрінде қолжетімді, оны пісіру ыдысының қабырғасына бекітуге арналған қысқышпен жабдықталған. Су-виде таяқшалары жылыту элементін, басқару құрылғысын және моторлы араластырғышты қамтамасыз етеді. Көтеріңкі бағадағы құрылғылар су температурасын дәл бақылау мүмкіндігін ұсынады. Құрылғылар қолдануға ыңғайлырақ болып келеді, көптеген құрылғылармен байланысты қолданбалар бар. Бұл қолданбалар пісіру процесінде жетекшілік етеді, ал кейбір құрылғыларда дауыспен басқару және құрылғыны қашықтан басқаруға арналған Wi-Fi интерфейстері қарастырылған.