Кіріспе

Tempoyak (жауи: تمڤويق), асам дуриан немесе пекасам – ашытылған дурианнан жасалған малай дәмдеуіші. Оны көбінесе Теңіз Оңтүстік-Шығыс Азиясындағы, әсіресе Индонезия мен Малайзиядағы малай ұлтының өкілдері тұтынады. Tempoyak дурианның қабығынан алынған етін тұзбен араластырып, үш-бес күн бөлме температурасында ашыту арқылы дайындалады. Tempoyak көбінесе дуриан маусымында жасалады, осы кезде дуриан көп мөлшерде болады және артық өнім ашытылған Tempoyak-қа айналдырылады. Tempoyak әдетте жеке тұтынылмайды, оны дәмдеуіш ретінде немесе тағам дайындау үшін қолданылады; мысалы, кокос сүті қосылған қайнатпа (гулай темпояк икан патин – панғасиус балығымен Tempoyak қайнатпасы) немесе ащы бұрышпен араластырылған самбал темпояк ретінде.

Ферментация

Малай архипелагында ашытылған дурианның көптеген атауы бар. Ол көбінесе Малай түбегінде, Борнеода және Оңтүстік Суматра аймағында (Оңтүстік Суматра, Джамби, Бенгкулу және Лампунг провинциялары) темпояк деп аталады. Ачехте пекасам, ал Батыс Суматраның Миннакабау аймағында асам дуриан деп аталады. "Асам" сөзі "қышқыл" деп аударылады және оның ашыту процесін сипаттайды. Темпояк дюрианның етін алып, тұз немесе қантпен араластыру арқылы дайындалады. Оны бөлме температурасында 3-5 күнге ашытуға қалдырады. Хикаят Абдулланың айтуынша, темпояк - этникалық малайларға тән ерекше тағам, сондай-ақ Малай түбегінің шығыс жағалауындағы штаттардың артықшылығы. Малайзияның Паханг штатындағы Темерлох балық шаруашылықтары мен дәмді икан патин маска темпояк (ферменттелген дуриан сорпасында пісірілген күміс шабақ) ұсынатын мейрамханаларының арқасында икан патиннің астанасы ретінде танымал. Индонезияда темпояк Оңтүстік Суматрада ерекше танымал, ал бренгкес темпояк (банан жапырақтарына оралған темпояк балығы) - танымал жергілікті тағам.

Малайзия

Малайзияда темпояк Паханг және Перак штаттарында ерекше танымал, бірақ оны Куала-Лумпурдан Сараваққа дейін басқа да жерлерде кездестіруге болады. Малайзияда темпояк – гулай темпояк икан патин (пангасиус балығымен темпояк карри) және танг хуон немесе шыны жусаннан жасалған сорпа пісірудің қажетті құралы. Пахангтағы Темерлох шаруашылыққа өсірілген икан патин (мысық балығы), көбінесе суай балығымен танымал, ол ферменттелген дурианмен пісірілген патин маска темпояк сияқты дәстүрлі тағамдарға және паис патин (темпоякпен пісірілген) және бұрышпен қуырылған сияқты жергілікті тағамдарға қолданылады. Саравақта темпояк базарда қолжетімді. Оның дәмі қышқыл және тұзды, жаңғақты, дуриан хош иісімен ерекшеленеді.