Кіріспе

Астық сығу немесе ылғалды астық сығу – ауыл шаруашылығы технологиясы, астықты ферментация арқылы мал азығы ретінде сақтаудың табиғи жолы. Сығылған астық малдың денсаулығына жақсы әсер етеді және шаруаға шығындарды азайту, ет және сүт өндірісін арттыру сияқты экономикалық пайда әкеледі.

Тарих

Кримпингті 1960 жылдардың соңында Финляндияда Аимо және Гуннар Корте есімді екі фермер ағайынды 1918 жылғы британдық зерттеушілердің зерттеулеріне негіздеме жасап әзірледі. Ағайындылар алғашқы кримпер машинасын өз шаруашылықтары үшін жасады. Бұл құрылғы туралы хабар тарағаннан кейін, олар машиналарды өндіру және сату үшін компания құрды. Британдық зерттеушілер дәннің ең жоғары тағамдық құндылығына ылғалдылығы 35%-тан 45%-қа дейін болғанда жететінін анықтаған. Бұл білімді ылғал дәннің өңделуі мен сақталуы үшін табысты қолдануға шамамен 50 жыл кетті.

Сипаттама

Дәстүр бойынша дәнді тек балғамен ұнтақтауға жеткілікті құрғақ болғанда ғана жинайды. Ылғалды дәнді машинада кептірмей және консерванттар қолданбай ұнтақтауға немесе сақтауға болмайды, бұл шығындарды арттырады. Қыспақтау кезінде дәнді ылғалды күйінде жинап, қыспақ машинасынан өткізеді, ол дәндерді сындырып, жазады. Қоректік заттарды сақтау үшін консерванттар немесе меласса және су (қажет болған жағдайда) сияқты қосымша заттар қосылуы мүмкін. Қыспақталған дәнді силос ретінде сақтау шараптарында сақтайды. Қыспақталған дән тозаңсыз болғандықтан, оны қолдану ыңғайлы, қосымша өңдеуді қажет етпейді және көбінесе жануарлар құрғақ және тозаңды жемдерге қарағанда осыны артық көреді. Финляндия, Швеция, Ұлыбритания және басқа елдердегі ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы зерттеу институттары жүргізген тәжірибелер қыспақталған жемнің жоғары қоректік құндылығын, жануарлардың өсуін және сүт өнімділігін арттыратынын, сүттің сапасын жақсартатынын, жануарлардың денсаулығын нығайтатынын және шығындарды азайтуға көмектесетінін көрсетті. Маңыздысы, өз шаруашылығында өсірілген дәнді қыспақтап, жемді фермада өңдеу, жем құрамындағы ингредиенттерді бақылауға және олардың толыққанды іздеуге мүмкіндік береді. Бұл СЭК сияқты аурулардың алдын алуға көмектеседі.