Кіріспе
Жаңа Келісімнің көне сирия тіліндегі қолжазбасы – Сириялық Синай кодексі (Syriacus), сондай-ақ Синай палимпсесті деп белгілі, Әйегі Катарина монастырінен (Синай, Syr. 30) немесе Ежелгі сириялық Ізгі хабарлар – 179 жапырақтан тұратын, 4-шы ғасырдың соңында немесе 5-шы ғасырдың басында жазылған қолжазба. Онда Жаңа Келісімнің төрт канондық Ізгі хабарларының сирия тіліне жасалған дерлік толық аудармасы бар, бірақ бұл жазба әйел қасиеттілер мен шейіттердің өмірбаянымен (vita) жабылған, оның мерзімі 697 жылға сәйкес келеді. Бұл палимпсест – сирия тіліндегі Ізгі хабарлардың ең ескі көшірмесі, сақталған екі қолжазбаның бірі (екіншісі – Куретон Ізгі хабарлары), дәстүрлі түрде Пешиттадан, стандартты сириялық аудармадан бұрынғы мерзімге жатқызылады.
The Syriac Sinaiticus or Codex Sinaiticus Syriacus (syrs), known also as the Sinaitic Palimpsest, of Saint Catherine's Monastery (Sinai, Syr. 30), or Old Syriac Gospels is a late 4th or early 5th century manuscript of 179 folios, containing a nearly complete translation of the four canonical Gospels of the New Testament into Syriac, which have been overwritten by a vita (biography) of female saints and martyrs with a date corresponding to AD 697. This palimpsest is the oldest copy of the Gospels in Syriac, one of two surviving manuscripts (the other being the Curetonian Gospels) that are conventionally dated to before the Peshitta, the standard Syriac translation.
Мәтін
Синай Синаиті (Syrs деп аталады) [Синай, Syr 30] және Кюретониялық Ізгі хабарлар (syrcur деп аталады) [Британ кітапханасы, Add 14451; Статсбиблиотека, Берлин, Orient Quad 528] – Ежелгі Сирия нұсқасы ретінде белгілі. Ежелгі Сирия нұсқасының қосымша бөлімдері 1975 жылы Қасиетті Екатерина монастырының жаңа жаңалықтарынан (Синай, Syr. NF 37, 39) табылды. Дегенмен, Syrs бұрын жоғалған Сириялық Ізгі хабарлардың және 2-ші ғасырдың Септуагинта қолжазбаларының кейбір мәтіндерін сақтайды, олар таңдаулы оқулар мен түзетулер арқылы төрт Ізгі хабарды үйлестірген. 2-ші ғасырда Татиан құрастырған «Діатессарон», яки Төрт Ізгі хабардың үйлесімділігі Сирия шіркеулерінде алмастырылуы тиіс екені анықталды. Эдесса епископы Раббуланың 411 және 435 жылдары аралығындағы жарлығымен Сирия шіркеулерінде төрт жеке Ізгі хабар қолданысқа енді. Мұндай ерте, грек тілінен ең аз сәйкес келетін мәтіндердің маңыздылығы 508 жыл шамасында Маббог епископы Филоксеннің бұйрығымен жасалған Пешиттаның қайта қарастырылуымен көрсетілді. Оның қайта қарастыруы Пешиттаны грек мәтініне жақындатқан деседі. «Оның жазбаларында сақталған Евангелие цитаталарының жиілігі таң қалдырады, ол Ежелгі Сириялық Ізгі хабарлар жинағын қолданғанын көрсетеді».
Тарих
Палимпсест 1892 жылғы ақпанда Агнес Смит Льюис Санкт-Кетерина монастырының кітапханасында анықталды. Ол 1893 жылы Дж. Рендел Харрис, Ф. С. Буркитт және Р. Л. Бенслиді қоса алған ғалымдар тобымен бірге жұмыстың толық суретін түсіріп, көшіру үшін қайта келді. Ол әлі күнге дейін Қасиетті Екатерина монастырында (Синай, Сир. 30) сақтаулы. Неміс теологы Адалберт Меркс өзінің кейінгі зерттеулерінің көп бөлігін Синай палимпсестін түсіндіруге арнады, ал нәтижелері Die vier kanonischen Evangelien nach dem ältesten bekannten Texte (1897–1905) еңбегінде жарияланды. Синай палимпсесті Жаңа Өсиеттің тарихын зерттеуде бірден маңызды құжатқа айналды. Палимпсесттің ерекше маңыздылығы – сол кезде грек тіліндегі Жаңа Өсиеттің қолжазбаларын арамей тілінде сөйлейтін қауымдарға түсінікті етуіне көмектесуі.