Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тірі балық саудасы тірі азық-түлік балық саудасына (адамдарға тамақ үшін) немесе әсемдік балық саудасына (аквариумдар үшін) қатысты болуы мүмкін. Балықтар көптеген жерлерден келуі мүмкін, бірақ көбісі Оңтүстік-Шығыс Азиядан. Тірі азық-түлік балық саудасы – балықшы қауымдастықтарын нарықтармен байланыстыратын жаһандық жүйе, негізінен Гонконг пен Қытайдың құрлық бөлігінде. Көптеген балықтар Оңтүстік-Шығыс Азиядағы немесе Тынық мұхиты аралдарындағы кораллды рифтерде ауланады.
The live fish trade can refer to the live food fish trade (for human consumption) or to the ornamental fish trade (for aquariums). The fish can come from many places, but most comes from Southeast Asia. The live food fish trade is a global system that links fishing communities with markets, primarily in Hong Kong and mainland China. Many of the fish are captured on coral reefs in Southeast Asia or the Pacific Island nations.
Тұтынушылардың сұранысы
Тірі азық-түлік саудасында тұтынушылар көбірек сұранысқа ие, әсіресе кішкентай және орташа өлшемді балық түрлері. «Қорлар таусылар алдында: тірі риф балықтары саудасы» атты кітапта айтылғандай, тұтынушылардың сұранысы нәтижесінде, коралл рифтерінде ауланған балықтар саудада ең құнды балықтар болып саналады. Тұтынушылар маңызды, себебі олар осы балық түрлерін тікелей мейрамханалар мен дүкендерден сатып алады. Бұл балық түрлерінен өзге, көптеген жас балықтар да тірі азық-түлік саудасында қолданылады. Тұтынушылардың арасында мәдени және аймақтық әдеттер де бар. Мысалы, қытай тұтынушылары балықтың қызғылт түсті болуын қалайды, оны ырысқа шақыратын түс деп санайды. Бұл әдеттер теңіз фаунасының биологиялық әртүрлілігіне әсер етеді, кейбір балық түрлерін табу қиынрақ етеді. Тірі балық азық-түлік саудасы – тиімді бизнес. Вашингтон университетінің профессоры Патрик Кристидің сөзіне сәйкес, азық-түлік экспортқа ауланған тірі балықтың бір тоннасы шамамен 6000 долларға сатылады. Океания және Оңтүстік-Шығыс Азиядағы балықшылар өздері мен отбасыларын асырау үшін кейде заңсыз балық аулау тәсілдерін қолданады. Көптеген адамдар балықтың құнына келіспесе де, әдеттегі кешкі ас бір килограммана жүз долларға дейін жетеді. Бұл балықтың көтерме бағасы бір килограммана 11 доллардан 63 долларға дейін, яғни үлкен үстеме мен қайта сату құны бар. (Тек Гонконгтың өзінде жылына шамамен 400 миллион АҚШ доллары көлемінде сауда жасалады деп есептеледі.) Бұл саудада көбінесе заңсыз әдістер (мысалы, цианид қолдану) пайдаланылатындықтан, тірі балық саудасынан жыл сайын қанша ақша табылатынын нақты білу мүмкін емес, бірақ бағалаулар бойынша бұл көрсеткіш бір миллиард АҚШ долларынан асып түседі. Көп жағдайларда, тұтынушылар сирек және таза балық үшін көп ақша төлеуге дайын. «Economist» журналында хабарланғандай, бір ғасырдан астам уақыт бұрын өмір сүрген, салмағы 500 фунт болатын нүктелі групер балығы жеті ас үй қызметкерімен жарты сағаттың ішінде филелерге бөлінген. Одан шамамен 15 000 доллар табуға болатын еді.
Within the live food trade there are certain types of fish demanded more often by consumers, particularly smaller and medium sized fish. According to the book While Stocks Last: The Live Reef Food Fish Trade consumer demand has caused the fish captured on coral reefs to be the most valued fish in the trade. Consumers are important because they are directly purchasing these fish species at restaurants and stores. In addition to these types of fishes, many juvenile fish are used for the live food trade. There are also cultural and regional preferences among consumers, for example, Chinese consumers often prefer their fish to be reddish in color believing the color to be auspicious. These preferences inevitably affect the biodiversity of marine life making certain fish species rarer to find. The life fish food trade is a lucrative business. According to University of Washington Professor Patrick Christie, live fish caught for food export earns approximately $6000 a ton. To help support themselves and their families, fishermen in Oceania and Southeast Asia sometimes use illegal fishing methods. Although many feel the fish are worth the cost, a typical dinner can cost up to one hundred dollars per kilogram. The wholesale value on these fish is anywhere from eleven US dollars to sixty three US dollars per kilogram, meaning there’s a large markup and resale value. (Hong Kong alone is estimated to be about four hundred million US dollars a year.) Because this trade frequently uses illegal methods of collecting (using cyanide), there is no way to know for sure how much money is being made each year on live fish trade, although estimates conclude probably over one billion US dollars each year. As is often the case, consumers are willing to pay large amounts of money on rare and fresh fish. One 500 pound, polka dot grouper, estimated to be more than a century old, was hacked into fillets by seven kitchen workers in about half an hour, the Economist reports. It was expected to bring about $15,000.
Нарық және сауда жолдары
Тірі балық саудасының орталығы Гонконгте орналасқан. Бұл нарықта тұтынушылар сауданың жалпы құны шамамен 1 миллиард доллар болатын 400 миллион долларлық үлесін құрайды. Гонконгқа импортталған жалпы көлем 10153 тоннаны құрады, оның 30 пайызы Қытайға қайта экспортталды. Басқа ірі нарықтар – Сингапур, Қытай және Тайвань. Жабдықтаушылардың бастылары – Индонезия (Гонконг импортының шамамен 50 пайызын құрайды), Таиланд, Малайзия, Австралия және Вьетнам. Оңтүстік-Шығыс Азияда Сингапурдың өзі жылына 500 тонна тірі балық тұтынады. Бұрын балық аулау немесе егіншілікпен айналысқан көптеген адамдар қазір заңсыз балық аулаудың тиімдірек екенін түсінуде. Бұл саудаға қатысы жоқ қоғам мүшелері заңсыз балық аулаушылардың әрекеттерінен зардап шегеді. Цианид қолданатын балық аулаушылар басқалардың саудасы мен тағамын кемітіп, пайда табады. «Егер адамдар у қолданса және менің аулауым азайса, мен оны қабылдайтын едім», – деді Пуа. «Бірақ мен ештеңе ұстамай жүргенім үшін қатты қайғыдамын. Бір айдан бері үлкен балық ұстаған жоқпын, сондықтан бүгін балық аулауға барудың қажеті жоқ». Тірі балық саудасы – бұл кең таралған цианидтің қолданылуынан туындаған алаңдатарлық экологиялық тенденцияның бір бөлігі. Цианидті коралл рифтеріне инъекция жасау арқылы балықтарды уыстауға болады, осылайша оларды тормен ұстау оңайырақ болады. 1960 жылдан бері Филиппин рифтеріне 1 миллион килограмнан астам цианид құйылған, содан бері бұл тәжірибе Оңтүстік Тынық мұхитында кеңінен тарады. Азия нарықтары тірі риф балықтарын тамақ ретінде сатып алатын басты сатып алушылар болғанымен, жақында құрылған АҚШ-тың Коралл рифтері жөніндегі жұмыс тобы АҚШ аквариумдар үшін, сондай-ақ ерекше зергерлік бұйымдар үшін тірі риф балықтарын сатып алатын басты ел екенін анықтады. Рифтерге келтірілген зиян айналып келіп, балық қорларының азаюы арқылы әлеуметтік әсерге ие болады. Балық аулаудың осы әдістерінен балықтардың саны азайғандықтан, балықшылардың өздерін азықтандыруы қиын болады. Сонымен қатар, жарылғыш заттар тірі балық саудасында балық аулау тәсілі ретінде қолданылуы мүмкін. Мұндай жарылыстардан көптеген балықтар өлмейді, бірақ тек уыстатылғандары тірі балық саудасына жиналады. Цианидтің қолданылуына қарсы мықты дәлел бар, себебі тірідей ұсталған балықтардың саны неғұрлым көп болса, балықшы үшін ол соғұрлым тиімді. [WWF] мәліметінше, тірі балықтың құны өлген балықтан бес есе жоғары.
The center for the Live Food Fish Trade is located in Hong Kong the markets consumers contribute $400 million to the estimated $1 billion of the trades global value. Total imports flowing into Hong Kong included 10153 metric tons, of which 30 percent was re exported to mainland China. Other major markets include Singapore, mainland China, and Taiwan. The primary suppliers of wild caught fish are Indonesia (accounting for nearly 50 percent of Hong Kong's imports), Thailand, Malaysia, Australia, and Vietnam. In Southeast Asia, Singapore alone consumes 500 tons of live coral fish a year. Many whose livelihood once depended on fishing or agriculture are realizing it is more lucrative to participate in illegal fishing activities. Community members who are not a part of the trade are affected by the activities of these illegal fishers. The cyanide fishers profit by taking away from everyone else’s trade and food. ‘If people were using poison and my take dropped to only a little, I would accept it,’ Puah said. ‘But I feel heartsick I catch nothing at all. I have not caught a big fish in a month so there’s no point in going fishing this afternoon.’” The live fish trade is part of this alarming ecological trend caused by the popular use of cyanide which is injected into the coral reefs to stun inhabiting fish so they can be easily caught by nets. It is estimated that since the 1960s, more than one million kilograms of cyanide has been squirted into Philippine reefs alone, and since then the practice has spread throughout the South Pacific. Although Asian markets are the primary buyers of live reef fish for food, the recently created U. S. Coral Reef Task Force has concluded that the U. S. is the primary purchaser of live reef fish for aquariums as well as eclectic jewelry. The harm upon the reefs is coming full circle and having a social impact through the limited fish stocks. As fish are depleted from these fishing techniques, the fishermen are having a more difficult time feeding themselves. Additionally, the use of explosives may be used as a fishing technique in the live food fish trade. While the majority of these fish do not survive the blast of such explosions, the remaining fish that are only stunned are collected for the live food fish trade. The use of cyanide makes a stronger argument in that the more coral reef fish captured alive, the more lucrative the catch is for the fisherman. Live fish, according to the [WWF], fetch five times more than a dead fish.
Адамға әсері
Филиппин мен Индонезия сияқты елдердегі адамдар тірі балық саудасына қатысады, себебі ол табыс көзі, немесе кемінде уақытша табыс көзі. Кейбір қауымдастықтар үшін бұл табыс табудың сирек мүмкіндіктерінің бірі. Бұл индустрияның қоршаған ортаға, экологияға және экономикаға тигізетін салдарымен қатар, денсаулыққа да қауіпті. Жарамсыз оқыту және сапалы жабдықтардың жетіспеуі салдарынан су астына түсушілер, әсіресе жас жігіттер, параличқа ұшырау қаупіне тап болады.
In communities like those in the Philippines and Indonesia, people are participating in the live food fish trade because it is a source of income, or at least a source of temporary income. For some communities this is one of the few income generating opportunities. Along with the environmental, ecological, and economic consequences of this industry, there are serious health risks as well. Because of inadequate training and lack of quality equipment, divers, especially young men are in large risk of paralysis.
Тұрақты тәжірибелер
Бұл саланың жоғары пайдалылығы тұрақты шараларды анықтауға үлкен серпіліс береді. Теңіз аквариумдары кеңесі (MAC) хоббишілерге экологиялық тұрғыдан сау және тұрақты деп сертификатталған өнім ұсынуға жұмыс істейді. Сонымен қатар, Халықаралық теңіз жануарлары альянсы (IMA), Табиғатты қорғау қоры (TNC) және MAC Гонконг теңіз өнімдері саудагерлері палатасымен бірлесіп тірі балық саудасы үшін стандарттарды әзірлеуде. Гонконг теңіз өнімдері саудагерлері Гонконгта тірі рифтік тағамдық балықты сатып алушылардың 90 пайызын құрайды және оларды жинау тәжірибесіне елеулі әсер етеді.
Because of the great profitability of this industry, there is a great incentive to identify sustainable practices. The Marine Aquarium Council (MAC) works to offer the hobbyist with a product that is certified as environmentally sound and sustainable. Additionally, the International Marinelife Alliance (IMA), The Nature Conservancy (TNC), and MAC are working with the Hong Kong Chamber of Seafood Merchants to develop standards for the live fish trade. The Hong Kong Seafood Merchants represent ninety percent of the buyers of live reef food fish in Hong Kong and have an extensive impact on collection practices.
Аквакультура
Коралл рифтерінің экожүйелері мен балық қорына келтірілген зиянды жою мақсатында аквакультура қолданылып, коралл рифтеріне түсетін қысымды азайтуға тырысылуда. Алайда, құсбалықты өсіруге жасалған алғашқы әрекеттер елеулі қиындықтарға ұшырады. Нағыз құсбалықтың сезімталдығы оны жабайыдағы жәутіздерге қарағанда қымбатқа түсіруі мүмкін, бұл табиғи жаңару деңгейіне әсер етеді. Сонымен қатар, қолайлы жем табу, аурулар мен жеке жеу (каннибализм) мәселелері де бар. Аквариумдық балық саудасы саласында да жұмыстар жүргізілуде. Жас балықтар осы мақсатта ауланып, арнайы өсіріледі. Бірақ, мұндай практика жаңару деңгейіне әсер ете ме деген пікірталас бар. Осы талқылауда жастардың жасы маңызды рөл атқарады, су жолынан алынған кейінжапырақтардың жиналуы, су қорын жаңаруға бенттік ортадан алынған жас балықтарға қарағанда әлдеқайда аз (көп емес) әсер етеді, себебі кейінжапырақтар әлі ауыр өлімге ұшырамаған. Егер зерттеулер жас балықтарды аулаудың тұрақты екенін көрсетсе, цианидпен балық аулаудан туындаған зиянды азайтуға көмектеседі. Азияда аквакультура өндірісі, әсіресе құсбалық өсіру, қарқынды дамып келеді. 1998 жылдан 2001 жылға дейін аквакультурамен айналысатын Үнді-Тынық мұхиты елдері – Қытай, Индонезия, Корея Республикасы, Кувейт, Малайзия, Филиппин, Сингапур және Таиланд өнімділігі 119 пайызға өсті. Бұл практиканың өркендеуіне себеп – өте қысқа мерзімде алуға болатын жоғары пайда. Шамамен, шаруашылықтардың көп бөлігі жылдық кірістен кейін бір жыл ішінде шығындарын өтеп ала алады. Сүт балығы сияқты басқа балық түрлерімен салыстырғанда, құсбалық жоғары сұранысқа ие болғандықтан, жоғары табыс әкеледі. 1000 доллар табу үшін құсбалық шаруашылығына 400 килограмм ғана жинау жеткілікті, ал сүт балығы үшін 5000 килограмм қажет.
In an effort to address the damage inflicted on coral reef eco systems and fish stocks, aquaculture is being utilized to reduce pressure on coral reefs. However, initial efforts to farm grouper have met with significant challenges. There are difficulties with fragile grouper seed that can make it more expensive than wild caught larvae, which can affect natural replenishment rates. Additionally, there are problems with finding suitable food, disease and cannibalism. Efforts are also being made in regards to the aquarium fish trade. Juvenile fish are being captured and raised specifically for the industry. However, there are debates as to whether this practice will affect replenishment rates. “The age of the juveniles is pivotal to the debate, harvesting of postlarvae from the water column is considered to have a much lower (negligible) impact on rates of replenishment than the removal of the larger juveniles from benthic habitats because the postlarvae have yet to undergo severe mortality”. If studies determine that the capture of juveniles is sustainable, it may help in mitigating the damage from cyanide fishing. Aquaculture production, specifically grouper rearing is rapidly expanding in Asia. From 1998 to 2001 the Indo Pacific countries involved in aquaculture; China, Indonesia, Republic of Korea, Kuwait, Malaysia, Philippines, Singapore, and Thailand witnessed a 119 percent increase in output. The explosion in this practice can most likely be attributed to the large profit margins that can be derived in very little time. It is estimated that the majority of farms after annual returns can be paid back in less than one year. In comparison to other species of fish such as the Milkfish, the Grouper, because of high demand is able to garner high rates of return, in order to earn 1,000 dollars a grouper farm would only have to raise 400 kilograms in contrast to 5,000 kilograms of Milkfish.