Кіріспе

Гидрокси-3 метилглютарил КоА лиазаның жетіспеушілігі – бұл организм лейцин аминқышқылын тиісті түрде өңдей алмайтын сирек кездесетін тұқым қуалайтын ауру. Бұған қоса, бұл ауру организмнің кетон денелерін жасауын тоқтатады, ал кетон денелері аша тұрғанда энергия үшін қолданылады.

Презентация

Бұл ауру көбінесе өмірдің бірінші жылында пайда болады. HMG CoA лиаза жетіспеушілігінің белгілері мен көріністеріне құсу, денеден судың төмендеуі, әлсіздік, құрысулар және кома жатады. Сәбиде немесе балада эпизодтар туғанда қандағы қант деңгейі тым төмендейді (гипогликемия), ал зиянды заттар жиналып, қанның қышқылдануына (метаболикалық ацидозға) әкелуі мүмкін. Мұндай жағдайлар көбінесе инфекция, ашаралық, қарқынды физикалық жаттығулар немесе кейде басқа да түрлі стрестерден туындайды.

Себеп

HMGCL геніндегі мутациялар 3-гидрокси-3-метилглютарил-КоА лиаза тапшылығын тудырады. HMGCL генімен жасалатын фермент диеталық ақуыздар мен майларды энергияға жіктеуде маңызды рөл атқарады. Атап айтқанда, бұл фермент көптеген ақуыздардың құрамына кіретін лейцин аминқышқылын өңдеуге жауапты. Бұл фермент майдың ыдырауы кезінде кетондарды да өндіреді. Егер HMGCL геніндегі мутация осы ферменттің активтілігін азайта немесе тоқта та, организм лейцинды тиісті түрде өңдей алмайды немесе кетондарды дұрыс жасамайды. Кетондардың жетіспеуі гипогликемияға алып келеді, ал аминқышқылдар мен майдың ыдырауынан түзілетін органикалық қышқылдар қанның тым қышқылдануына себеп болуы мүмкін. Метаболикалық ацидоз және гипогликемия тіндердің, әсіресе орталық нерв жүйесінің жұмысын нашарлатады.

Дифференциалдық диагностика

Бұл жағдай кейде Рей синдромымен шатастырылады, бұл балаларда тауықтан немесе тұмау сияқты вирустық инфекциялардан жазылып жатқанда дамитын ауыр дерт. Рей синдромының көптеген жағдайлары осы вирустық инфекциялар кезінде аспирин қолданумен байланысты.

Эпидемиология

Әдебиетте I типті МГА (MGA) диагнозы қойылған 20-дан аз науқас туралы хабарламалар бар (Mol Genet Metab. 2011 ж. қараша; 104(3):410-413. Электрондық нұсқасы 2011 ж. 26 шілдеде жарияланды).