Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бір-бірімен байланысты мұздықтардың үлкен ауданы
Large area of interconnected glaciers
a large area of interconnected glaciers
Мұздық алаңы (немесе мұздық даласы) – таудың жоталары немесе шыңдары бар тау массивіндегі өзара байланысты аңғар мұздықтарының (оларды тау мұздықтары немесе альпілік мұздықтар деп те атайды) жиынтығы. Олар көбінесе әлемнің суық климаттық аймақтарында және биік тауларда, олардың пайда болуы үшін жеткілікті жауын-шашын болатын жерлерде кездеседі. Мұздық алаңынан көтеріңкі шығатын тау жыныстарының шыңдары нунатактар деп аталады. Мұздық алаңдары альпілік мұздықтардан үлкен, бірақ мұздық қаптары мен мұздық жамылғыларынан кішірек. Мұздық алаңының топографиясы қоршаған жер бедерінің пішінімен анықталады, ал мұздық қаптары жер бедерінің пішінін басып өтетін өз пішіндеріне ие.
An ice field (also spelled icefield) is a mass of interconnected valley glaciers (also called mountain glaciers or alpine glaciers) on a mountain mass with protruding rock ridges or summits. They are often found in the colder climates and higher altitudes of the world where there is sufficient precipitation for them to form. The higher peaks of the underlying mountain rock that protrude through the icefields are known as nunataks. Ice fields are larger than alpine glaciers, but smaller than ice caps and ice sheets. The topography of ice fields is determined by the shape of the surrounding landforms, while ice caps have their own forms overriding underlying shapes.
Құрылу
Мұздықтар қардың көп жинақталуынан пайда болады, жылдар бойы қысылып, қатып мұзға айналады. Мұздың гравитацияға бейімділігіне байланысты, мұздықтар көбінесе ойыстар немесе үстіңгі жазықтар сияқты кең аумақтарда қалыптасады, бұл мұздық арналары бұзбайтын ландшафтта үздіріссіз мұздың қалыптасуына мүмкіндік береді. Мұздықтар көбінесе мұздықтардың шеттерінде пайда болады, гравитациямен қозғалатын мұздықтың дренаждауы ретінде қызмет етеді және қар жауу арқылы қайта толықтырылады. Мұздық қақпасы жер бедерімен шектелмегенмен, мұздық алаңы шектелген. Мұздық алаңы мұздық қақпасынан өзгешелігі – дөңгелек пішінінің болмауы.
Ice fields are formed by a large accumulation of snow which, through years of compression and freezing, turns into ice. Because of the susceptibility of ice to gravity, ice fields usually form over large areas that are basins or atop plateaus, thus allowing a continuum of ice to form over the landscape uninterrupted by glacial channels. Glaciers often form on the edges of ice fields, serving as gravity propelled drains off the ice field which is in turn replenished by snowfall. While an ice cap is not constrained by topography, an ice field is. An ice field is also distinguishable from an ice cap because it does not have a dome like form.
Азия
Гималай және Алтай тауларында (Орталық Азия республикалары мен Қытай арасындағы шекаралық жота) бірнеше мұздық алаңы бар. Күтпеген мұздық Гоби шөлінің солтүстік бөлігіндегі Йолын-Ам тау аңғарында орналасқан.
There are several ice fields in the Himalayas and Altay Mountains (the border range between the Central Asian Republics and China). One unexpected ice field is located in Yolyn Am, a mountain valley located in the northern end of the Gobi Desert.
Еуропа
Еуропадағы жалғыз ірі мұздықтар Норвегияда (мысалы, Довр және Йотунхеймен). Альп тауларында бірнеше ондаған шағын мұздықтар бар, ал Швецияда, Апеннинде, Пиренейде және Балқанда тұрақты мұздың шағын қалдықтары сақталған. 1913 жылы Коррал-дель-Велета мұздығы жойылғаннан кейін, Андалусиядағы соңғы мұздық та жойылды, соның салдарынан континенттік Еуропадағы ең оңтүстіктегі тұрақты мұздық – Болгариядағы Снежника мұздығы болып табылады. Тағы бір маңызды мұздық – Чилиде толығымен орналасқан Солтүстік Патагония мұздық өрісі (Campo de Hielo Norte); ал үшінші, кішірек мұздық – Дарвин жотасының мұздық өрісі, ол Оңтүстік Америкадағы Тьерра-дель-Фуэго аймағының батыс (Чили) бөлігінде жатыр.
The only large ice fields in mainland Europe are in Norway (e. g., Dovre and Jotunheimen). There are several dozen small ice fields in the Alps and tiny remnants of permanent ice in Sweden, the Apennines, the Pyrenees and the Balkans. Since the disappearance of the last remaining ice field in Andalucía, with the disappearance of the Corral del Veleta glacier in 1913, the southernmost surviving permanent ice field in continental Europe is Snezhnika in Bulgaria. Another notable icefield is Campo de Hielo Norte (Northern Patagonian Ice Field), which is located entirely in Chile; and a third smaller icefield, known as the Ice Fields of the Darwin Range, which is located on the western (Chilean) portion of Tierra del Fuego proper.