Кіріспе

Тирозинемия немесе тирозинемия – әдетте туа біткен метаболизмнің бұзылысы, онда организм тирозин аминқышқылын тиімді түрде толыққанды ыдырата алмайды. Емделмеген тирозинемияның белгілеріне бауыр және бүйрек функцияларының бұзылуы жатады. Емсіз қалған тирозинемия бауыр жеткіліксіздігіне алып келеді. Бүгінде тирозинемия жаңа туған сәбилерді тексеру арқылы, ешқандай белгілер пайда болмас бұрын жиі анықталады. Ерте және өмір бойына тамақтану режимін қадағалау, ақуыз мөлшері төмен диета, арнайы ақуыз қоспасы және кейде дәрілік препараттардың көмегімен тирозинемиямен ауыратын адамдар қалыпты дамиды, дені сау болады және қалыпты өмір сүреді.

Себеп

Барлық тирозинемиялар фенилаланин және тирозиннің катаболикалық жолындағы әртүрлі гендердің дисфункциясынан туындайды және аутосомалық рецессивті тип бойынша мұраға беріледі. І типті тирозинемия фумарилацетоацетаза ферментін кодтайтын FAH генінің мутациясынан пайда болады. FAH жетіспеушілігінің нәтижесінде фумарилацетоацетат субстраты бүйректің проксимальды түтікшелерінде және гепатоциттерде жиналып, тиісінше бүйрек пен бауырға зақым келтіреді. Осы жағдайлардың көпшілігінде интеллектуалдық жетіспеушілік және неврологиялық дисфункция байқалады. II типті тирозинемия плазмадағы тирозин деңгейінің айтарлықтай жоғарылауы арқылы анықталады, ал диагноз мәдени өршілген фибробластардағы TAT геніндегі мутацияны анықтау арқылы расталады. III типті тирозинемия мәдени өршілген фибробластардағы HPD геніндегі мутацияны анықтау арқылы диагностикаланады. Нитизинонға жауап бермейтін I типті тирозинемиясы бар пациенттерге, сондай-ақ жедел бауыр жеткіліксіздігі мен гепатомалары бар пациенттерге бауыр трансплантациясы көрсетіледі.