Кіріспе

Рудольф Киттельдің еврей Библиясының басылымдары. "Biblia Hebraica" термині негізінен Рудольф Киттель редакциялаған үш басылымды білдіреді. Сілтеме жасағанда Киттельдің "Biblia Hebraica"-сы көбінесе BH немесе BHK (Киттель үшін K) деп қысқартылады. Нақты басылымдарға сілтеме жасағанда BH1, BH2 және BH3 қолданылады. "Biblia Hebraica" – еврей Библиясы деген мағына беретін латын тіліндегі сөз тіркесі, дәстүрлі түрде Танахтың басылған басылымдары үшін тақырып ретінде қолданылады. Сирек жағдайларда "Biblia Hebraica" Киттельдің басылымдарының негізінде дамытылған "Biblia Hebraica" сериясындағы кейінгі басылымдарды да білдіруі мүмкін.

Киттель баспасы

1901 жылы Лейпцигтегі Ескі Ұстанымның ғалымы Рудольф Киттель еврей тіліндегі Киелі кітаптың ғылыми басылымын жасауды бастады, ол кейіннен өзінің алғашқысы болды. Оның алғашқы басылымы Biblia Hebraica edidit Rudolf Kittel (BH1) 1906 жылы Лейпцигтегі J. C. Hinrichs баспасында екі томдық жұмыс ретінде жарық көрді. Киттельдің Biblia Hebraica (BH2) екінші басылымы 1913 жылы жарық көрді. BH3 1929 жылдан 1937 жылға дейін бөліп шығарылды, ал 1937 жылы бірінші бір томдық басылымы жарық көрді. Мәтіндік қолдау материалдарындағы кейбір сілтемелер Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Лейпциг бомбалауда жойылған және қазірде жоқ қолжазбаларды көрсетіп тұр.

Кейінгі басылымдар

Үшінші басылым Biblia Hebraica Stuttgartensia (BH4) басылымымен алмастырылды, ол 1968 жылдан 1976 жылға дейін бөлім-бөліммен және 1977 жылы бір томдық нұсқа ретінде жарық көрді. Осы дәстүрдегі ағымдағы жоба – Biblia Hebraica Quinta (BH5), ол 2004 жылы басталды және 2024 жылдан кейін аяқталады.