15 ғасырдағы Утраквизм: Гусит қозғалысы мен қасиетті Евхаристия дәстүрі
Utraquism
Утраквизм – 15 ғ. Хусситтердің діни доктринасы. Еухаристияны нан мен шарап екеуін беруді жақтады. Прага баптарының негізгі қағидасы, Хуссит соғыстарының тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
15 ғасырдағы протестанттық доктрина, гуситтер ұстанған
екі тілді мектептің түрі.
15th century Protestant doctrine held by the Hussites
the type of bilingual school
Утраквизм (латынша sub utraque specie, яғни "екі түрдің астында"), сондай-ақ Каликсинизм (қаликс – келіштен; латынша: calix, грекше kalyx – қабық, қауын қабығы; чех тілінде: kališníci) – гуситтер арасындағы реформаторлық христиан қозғалысында, лайықтарға Евхаристия тойында екі түрде (нан мен шарап, нан ғана емес) қатысу мүмкіндігі болуы керек деген сенім болды. Бұл гуситтердің негізгі догмасы және Праганың төрт бабының бірі еді. Гусит қозғалысы гусит соғыстарының басында түрлі фракцияларға бөлінгеннен кейін, лайықтардың екі түрде қатысу құқығын баса назар аударған гуситтер Утраквист гуситтері немесе жай ғана Утраквистер деп аталды. Утраквистер гуситтердің ең ірі фракциясы болды.
Utraquism (from the Latin sub utraque specie, meaning "under both kinds"), also called Calixtinism (from chalice; Latin: calix, borrowed from Greek kalyx, shell, husk; Czech: kališníci), was a belief amongst Hussites, a reformist Christian movement, that communion under both kinds (both bread and wine, as opposed to the bread alone) should be administered to the laity during the celebration of the Eucharist. It was a principal dogma of the Hussites and one of the Four Articles of Prague. After the Hussite movement split into various factions early in the Hussite Wars, Hussites that emphasized the laity's right to communion under both kinds became known as Moderate Hussites, Utraquist Hussites, or simply Utraquists. The Utraquists were the largest Hussite faction.
Тарих
Утракизм – 1414 жылы Прага университетінің философия профессоры Якоб Миес алғаш ұсынған христиан діни догмасы. Ол Евхаристияның барлық қауымға, соның ішінде миряндарға да "екі түрде" – нан мен шарап ретінде берілуі керек деп тұжырымдады. Сол кездегі католиктердің қағидасы бойынша, тек дін қызметкерлері ғана қасиетті шарапты, яғни Қадірлі Қанды ішетін. Якоб қауымға екі түрде де қатыну керек екенін үйретті, және бұл Мәсіхтің пәрмені болғандықтан, шіркеу оны өзгерте алмайды. Мәсіх шіркеуіне тек утракистік (екі түрлі) қатыныс алғандар ғана жатады. Ол немесе ерте утракистер мұның құтқарылу үшін қажет деп үйреткені, әлдеме еухаристияның құтқарушылық әсерін алу үшін қажет деп үйреткені туралы дереккөздерде пікір таласы бар (католик қарсыластары, мысалы, Андрей Бродский сияқты, осылай мәлімдеген).
Utraquism was a Christian dogma first proposed by Jacob of Mies, professor of philosophy at the University of Prague, in 1414. It maintained that the Eucharist should be administered "under both kinds" – as both bread and wine – to all the congregation, including the laity. The practice among Roman Catholics at the time was for only the priests to partake of the consecrated wine, the Precious Blood. Jacob taught that communion should be provided and taken under both kinds, which as a precept of Christ could not be changed by the church. Only those who received the utraquist (both kinds) communion belong to the church of Christ. There is disagreement in sources about whether he, or early Utraquists, taught this was necessary for salvation (as claimed by Catholic detractors such as Andrew of Brod), or necessary to receive the salvific effect of the eucharist
15 ғасырдың утракистері – гуситтердің орталық топтарының бірі, олар қасиеттілікке жоғары құрметпен қарады және, әдетте, трансбұдайландыру мен католицизмді қолдады (Уиклифтің ізінен ерген радикалды табориттерден, оребиттерден және жетімдерден өзгеше). Олар Прагалықтар партиясы немесе Каликстиндер деп те аталды – олардың эмблемасы, тостағанды білдіретін calix латын сөзінен. Утракистер ақырында католик күштерімен одақтасып (Базель кеңесінен кейін) 1434 жылы Липани шайқасында радикалды табориттер мен жетімдерді жеңді. Осы шайқастан кейін гуситтердің қайта жандануының барлық түрлері утракистік болды, тіпті ол Табор қаласын, атақты таборит бекінісін де утракизмге көндірді. 1485 жылы католиктер мен утракистер арасында өзара келісімге қол қойылды: Кутна-Гора бейбіт шарты гусит соғыстарын аяқтады. Гусит соғыстарында одақтас утракистер мен католиктердің жеңісінен кейін, утракистер Богемия жерлерінің көп бөлігін құрады.
The 15th century Utraquists were a moderate faction of the Hussites with strong respect for the sacrament and, generally, endorsed transubstantiation and Catholicity (in contrast to the more radical Taborites, Orebites and Orphans who followed Wycliffe more). They were also known as the Prague Party or the Calixtines – from calix, Latin for their emblem, the chalice. The Utraquists eventually allied themselves with the Catholic forces (following the Council of Basel) and defeated the more radical Taborites and Orphans at the Battle of Lipany in 1434. After that battle, nearly all forms of Hussite revival were Utraquist, as seen with George of Poděbrady, who even managed to cause the town of Tábor, the famous Taborite stronghold, to convert to Utraquism. An agreement of mutual accommodation was agreed in 1485 between Catholics and Utraquists: the religious peace of Kutná Hora ended the Hussite wars. Following the victory of allied Utraquist and Catholic forces in the Hussite Wars, Utraquists constituted a majority of the Bohemian lands.
Дамыту
XVI ғасырда халықтың көп бөлігі Лютерге дейінгі протестанттық Бірлік бауырлар және лютерандық дінді қабылдады; Утраквист шіркеуі қалаларда берік тұрды. 1620 жылғы Ақ тау шайқасы Богемия көтерілісінің аяқталуын белгіледі және Богемия тажының жерлерінде қайта католиктік дінге көшуге әкелді. 1627 жылы екі түрлі қатысу қайтадан қолжетімді болмады, 1781 жылғы Жозефиналық төзімділік жарлығына дейін. Екінші Ватикандық кеңестен бері қазіргі католик тәжірибінде, діни рәсімді бір немесе екі түрлі қабылдау мүмкіндігі әр жергілікті епископтың өз епархиясындағы шешімімен анықталады.
In the 16th century much of the population then adopted the pre Lutheran Protestant Unity of the Brethren and Lutheranism; the Utraquist Church remained strong in the cities. The Battle of White Mountain, in 1620, marked the end of the Bohemian Revolt and, led to recatholization in the Lands of the Bohemian Crown. In 1627, communion under both kinds was again not made available, until the eventual Josephinian Patent of Toleration in 1781. In modern Catholic practice since the Second Vatican Council, it is determined by each local bishop whether communion is available in one or both kinds in their diocese.