Кіріспе

Венгриялық еврей жазушысы және тарихшысы Соломон Лёвисон (Соломон Лёвисон; 1788 немесе 1789 – 27 сәуір 1821) – венгриялық маскил ақыны, тарихшы, грамматик және тіл білгіші.

Өмірбаян

Соломон Лёвисон Вайсенбург округінің Моор қаласындағы көрнекті еврей отбасында дүниеге келген. Әкесі, өзі де білікті Талмуд ғалымы, оны он бес жасқа дейін оқытқан. Ауылда еврей мектебі болмағандықтан, ол оны неміс тілі мен арифметиканы оқу үшін Моордың капуцин мектебіне жіберді. Бала ерекше қабілеттер танытты; 13 жасқа келгенде Танахтың 24 кітабын толық меңгеріп, сирек кездесетін еврей тілі шеберлігіне ие болды. Осы кезеңде ол мерекелік және жағдайдай поэзияны сынап көрді. 1809 жылы ол туысы Мұса Сафирмен бірге Прага ешивасына оқуға барып, 1813-1815 жылдар аралығында Прага университетінде семит тілдерін оқыды. Лёвисон тез арада Барух пен Иуда Йейттельстің хаскалалық айналымымен жақын байланысқа түсті. Оның алғашқы маңызды еңбегі, Дэвид Кимхи мен Джоэл Брилл арасындағы еврей грамматикасы туралы диалогтан тұратын "Сиха бе олам ха нешамот" атты туындысы 1811 жылы жарық көрді. 1814 жылы Венадағы Антон Эдлер фон Шмидтің баспасында корректор болып жұмысқа қабылданды, бірақ 1820 жылы лауазымынан бас тартты. Ол денсаулығының нашарлауына ұшырады, физикалық және психикалық ауруларға шалдықты, 1821 жылдың сәуір айында 32 жасында туған қаласында қайтыс болды.

Жұмыс

Ловисонның басқа еңбектеріне «Мехкере эрец» Танах географиясы туралы еңбегі және «Дикдук лешон ха Мишна» (1815) – Мишна тіліне арналған зерттеме кіреді. Сонымен қатар, ол «Махзорды» және Тиша Б’Ав (1819) айнымалы рәсімінің бір бөлігін аударған және түсіндірген. Оның ең маңызды еңбектері – «Мелицат Йешурун» (1816), Киелі кітап поэзиясын талдау және «Еврейлер тарихының жаңа дәуірі туралы лекциялар» (1820), оның тек бірінші томы жарық көрді.