Кіріспе

Облигация бағасы – облигацияның болашақ ақша ағындарының қазіргі құнымен анықталады. Облигация бағасына келесі купон төлемінің әсерін болдырмау үшін, бұл ақша ағыны бағадан шығарылып, жинақталған сыйақы деп аталады. Қаржыда, «кір баға» – соңғы купон төлемінен бері жинақталған сыйақыны қоса алғандағы облигация бағасы. Бұл, жинақталған сыйақыны ескермейтін «таза бағамен» салыстырылады. Bloomberg терминалында, Reuters немесе FactSet жүйелерінде облигация бағалары көрсетілгенде, олар әдетте таза бағамен беріледі.

Бондаж бағасы

Облигациялар, сондай-ақ басқа да тұрақты кіріс беретін бағалы қағаздар, облигация иелеріне белгілі бір кесте бойынша купондық төлемдер жасауды көздейді. Облигацияның кір бағасы купондар төленген күндері төмендейді, нәтижесінде облигация құнының графигі тік тіс тәрізді болады. Бұл болашақ ақша ағындарының саны (яғни, жаңа ғана алынған купондық төлем) сол кезде бірге кемейгендіктен болады. Купондық төлемдердің әсерін бөліп қарастыру үшін, купондық циклдар арасындағы жинақталған сыйақы, таза бағаны анықтау үшін кір бағамен есептелген құннан алынады. Жинақталған сыйақы күн санау конвенциясына, купондық ставкаға және алдыңғы купон төлем күнінен бастап өткен күн санына негізделеді. Таза баға эмитенттің тәуекеліне және пайыздық ставкалардың құрылымындағы өзгерістерге байланысты құнның өзгеруін жақсырақ көрсетеді. Оның графигі кір бағаға қарағанда тегіс болады. Таза бағаны қолдану, сондай-ақ пайыздық табысты (купондық ставкаға негізделген) саудадан түскен пайда мен зияннан ажыратуға мүмкіндік береді. АҚШ нарығында облигацияларды таза бағамен көрсету қалыпты практика болып саналады. Облигация есепке алынған кезде, жинақталған сыйақы толық нарықтық құнын көрсету үшін таза бағаға негізделген құнға қосылады.

Мысал

Корпоративтік облигацияның купондық мөлшерлемесі 7,2%-ды құрайды және жылына 4 рет, яғни 15 қаңтарда, сәуірде, шілдеде және қазанда төленеді. Ол 30/360 АҚШ күндік санау конвенциясын қолданады. 1000 номиналды құны бар облигацияға жасалған мәміле 25 қаңтарда аяқталады. Алдыңғы купон төленген күні 15 қаңтар болған. Жинақталған сыйақы он күндік сыйақыны көрсетеді, яғни 2,00 доллар = (1000 доллардың 7,2% * (10 күн/360 күн)). Осылайша, 2 доллар сатушыға 15 сәуірде төленетін сыйақы төлемінің оның үлесі үшін өтемақы ретінде төленеді. Облигациялар нарықтан 985,50 долларға сатып алынады. 2,00 доллар жинақталған сыйақыны төлейтінін ескерсек, қалған сома (983,50 доллар) облигациялардың нақты құнын көрсетеді. Келесі кестеде осы терминдердің мәндері көрсетілген. Корпоративтік облигациялардың бағасы бойынша нарықтық конвенция бойынша баға (таза баға) 983,50 долларға тең. Бұл кейде 100 номиналды құнға шаққандағы баға деп те аталады. Стандартты брокерлік бағалау формуласы (Excel-дегі Price функциясында немесе HP10bII сияқты кез келген қаржылық калькуляторда қолданылатын) мұны растайды; басты мүше нақты (кір бағаны) есептейді, ол – жалпы ақшалай айырбас сомасы, одан жинақталған сыйақы сомасын азайтады. Нәтижесінде, нақты бағадан жинақталған сыйақыны алып тастағандағы баға – баға бағасы деп аталады. Нақты баға – облигацияның қалған ақша ағындарына нарықтық сыйақы мөлшерлемесін қолдану арқылы анықталатын қазіргі құн сомасы. Жинақталған сыйақы – сыйақы төлемінің үлесі (соңғы сыйақы төленген күнінен есеп айырысу күніне дейінгі кезең). Осылайша, бағаны тәуелсіз түрде анықтау мүмкін емес. Көптеген адамдар облигациялардың «баға мен жинақталған сыйақы» бойынша сатылатыны туралы шатасады. Алайда, мұндағы «баға» сөзі бағаланған (таза) бағаны білдіреді. Сондықтан облигациялар «таза баға мен жинақталған сыйақы» бағасына сатылады деу дұрыс, себебі таза баға есептеледі де, содан кейін жинақталған сыйақы қосылады, бірақ таза баға есептелген нақты (кір) бағадан жинақталған сыйақыны шегеру арқылы анықталады. +Облигация бағасы мысалыТермин МәнНоминалды құн1,000.00Есеп айырысу кезіндегі жалпы сома$985.50Кір баға$985.50Жинақталған сыйақы$2.00Нарықтық құннан жинақталған сыйақыны алып тастағандағы сома$983.50Таза баға$983.50