Кіріспе
Авокадоның сорты – Хасс авокадосы, қара жасыл, дөңгелек терісі бар авокадоның бір түрі. Оны алғаш рет Оңтүстік Калифорниядағы пошташы және әуесқой бағбан Рудольф Хасс өсіріп сатқан, сондай-ақ оған өзінің атын берген. Хасс авокадосы – салмағы 200-300 грамм (8-10 унция) болатын ірі жеміс. Піскен кезде қабығы қою қызғылт қара түске айналып, жеңіл қысымға ыңғайлы болады. Дайындауға дайын болғанда, жемістің ішкі бөлігінің ортасы ақшыл-жасыл түске енеді. Дәмі, мөлшері, сақталу мерзімі, жоғары өнімділігі және кейбір аймақтарда жыл бойы жинау мүмкіндігінің арқасында Хасс сорты әлемдегі ең танымал авокадо болып табылады. АҚШ-та авокадо өнімдерінің 80% астамы, Калифорнияда 95% және Жаңа Зеландияда ең көп өсірілетін авокадо осы сорт. 1926 жылы Калифорния штатының Ла Хабра Хайтс қаласындағы 430-шы Батыс жолындағы 1,5 акрлік бақшасында Хасс Rideout-тан сатып алған үш тұқымды отырғызды, нәтижесінде бір күшті көшет өсті. 426-шы Батыс жолындағы жеке үйдің жанында орналасқан екі тақташа оның өскен жерін көрсетеді. Ағаш көшеттер бағында сақталды және осы қордан Рудольф Хасстің туысы Дик Стюарт естелік заттар, әшекейлер және басқа да сыйлықтар жасады.
The Hass avocado is a variety of avocado with dark green, bumpy skin. It was first grown and sold by Southern California mail carrier and amateur horticulturist Rudolph Hass, who also gave it his name. The Hass avocado is a large sized fruit weighing 200 to 300 grams (8 to 10 oz). When ripe, the skin becomes a dark purplish black and yields to gentle pressure. When ready to serve, it becomes white green in the middle part of the inner fruit. Owing to its taste, size, shelf life, high growing yield and in some areas, year round harvesting, the Hass cultivar is the most commercially popular avocado worldwide. In the United States it accounts for more than 80% of the avocado crop, 95% of the California crop and is the most widely grown avocado in New Zealand. In 1926, at his 1.5 acre grove at 430 West Road, La Habra Heights, California, Hass planted three seeds he had bought from Rideout, which yielded one strong seedling. Two plaques by the private residence at 426 West Road mark the spot where it grew. The wood was stored in a tree nursery and from this stock, a nephew of Rudolph Hass, Dick Stewart, made keepsakes, jewelry and other gifts.
Түйіннің үлгісі
Авокадо ағаштары, кейбір басқа сорттар сияқты, екі жылдың біреуінде ғана жақсы өнім береді. Суыққа төзімділігі аз болғандықтан бір жылы өнім аз болса, келесі жылы өнім өте жоғары болуы мүмкін. Дегенмен, мол өнім жинақталған көмірсуларды сарқып, келесі маусымның өнімділігін төмендетіп, ағашты өмір бойына екі жылдық өнім беру үлгісіне түсіруі мүмкін. Оңтүстік Калифорниядағы авокадо бақтарында жақсы топырақ пен дренаж, көп күн сәулесі және мұхиттан соғатын салқын, жеңіл желдер бар, бұл жемістің өсуіне көмектеседі. Бұл жағдайлар жыл бойы сақталады, сондықтан Оңтүстік Калифорнияда әрқашан таза авокадо өнімі жиналады.
Тамақ құндылығы
Шикі авокадо 73% су, 15% май, 9% көмірсу және 2% ақуыз құрайды (кесте). Hass авокадосының микроэлементтерінің құрамы туралы сенімді деректер болмағандықтан, АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің "коммерциялық сорт" деректері қолданылды. 100 граммдық эталондық мөлшер азықтық энергияны қамтамасыз етеді және бірнеше В витаминдері мен К витаминіне қатысты (Күнделікті қажеттілік мөлшерінің 20% немесе одан жоғары), С витамині, Е витамині және калийге орташа мөлшерде (10-19% Күнделікті қажеттілік мөлшері) бай (оң жақтағы кесте, USDA қоректік деректері). Hass авокадосы фитостеролдар мен каротиноидтарды, оның ішінде лютеин мен зеаксантинді қамтиды. Авокадода әртүрлі майлар бар. Типик авокадо үшін:
Авокадо энергиясының шамамен 75% майдан тұрады, оның көп бөлігі (жалпы майдың 67%) – олеин қышқылы түріндегі моноқанықпаған май. Басқа басым майлар – пальмитин қышқылы және линоль қышқылы. Қаныққан майдың үлесі жалпы майдың 14% құрайды. Типик май құрамы шамамен: 1% ω 3, 14% ω 6, 71% ω 9 (65% олеин және 6% пальмитолеин) және 14% қаныққан май (пальмитин қышқылы).
About 75% of an avocado's energy comes from fat, most of which (67% of total fat) is monounsaturated fat as oleic acid. Other predominant fats include palmitic acid and linoleic acid. The saturated fat content amounts to 14% of the total fat. Typical total fat composition is roughly: 1% ω 3, 14% ω 6, 71% ω 9 (65% oleic and 6% palmitoleic), and 14% saturated fat (palmitic acid).