Кіріспе

Пайдаланушы төлемақысы – нысанды пайдаланудың қажетті шарты ретінде нысанды пайдаланушының нысан иесіне немесе операторына төлейтін алым, салық немесе міндетті төлем. Адамдар көптеген мемлекеттік қызметтер мен нысандарды пайдаланғаны үшін пайдаланушы төлемақысын төлейді. АҚШ-тағы федералдық деңгейде, Мұстафалық мүсіннің басына шығуға, көптеген ұлттық саябақтарға кіруге және Конгресс кітапханасының белгілі бір қызметтерін пайдалануға ақы төленеді. Штаттар тас жолдармен жүру үшін жол ақысын алуы немесе штаттық саябақтарда кемпінг жасағандарға алым салуы мүмкін. Қоғамдық бассейнге кіру ақысы, жергілікті көшелерде автокөлікті тоқтатуға арналған есептегіштер, тіпті қоғамдық жағажайлардағы тұрақ орындары, қоқыс контейнеріне жапсырмалар және пошта маркалары әдеттегідей болады. АҚШ-та Тас жол сенім қоры отынға шаққан салықтар есебінен қаржыландырылады, бұл көбірек жүргізетін (демек, көбірек отын пайдаланатын) адамдар көліктік инфрақұрылым үшін пропорционалды түрде көбірек төлейтін пайдаланушы төлемақысы ретінде әрекет етеді. Штаттық отын салығы ұқсас пайдаланушы төлемақысы моделіне ие, соның ішінде пилоттық бағдарламалар, олар бір галлонға төлем жасаудан қашықтыққа негізделген төлемге көшуді қамтиды. Халықаралық дамуда пайдаланушы төлемақысы – дамушы елде осы қызметтердің құнын өтеу мақсатында іске асырылатын негізгі денсаулық сақтау, білім беру немесе басқа да қызметтерге жүйелік төлемді білдіреді. Халықаралық валюта қоры бюджет тапшылығын азайту үшін елдерге осы қызметтер үшін төлем алуды жиі ұсынады. Бұл ұстанымға көптеген адамдар қарсы шығып, пайдаланушы төлемақысы ең кедей адамдарға ең көп зиян тигізеді деп мәлімдейді. Кейбіреулер тіпті оларды пайдалану кезінде тегін ету керек деп санайды. Пайдаланушы төлемақысы арқылы нысандар мен қызметтерді қаржыландырудың баламасы – оларды табысқа, сатуға немесе мүлікке салынатын жалпы салықтар арқылы қаржыландыру. Пайдаланушы төлемақысынан айырмашылығы, салықтарды халықтың әлдеқайда үлкен бөлігі төлейді, соның ішінде белгілі бір нысанды немесе қызметті міндетті түрде пайдаланбайтын немесе пайдаланбайтын адамдар да бар.