Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
13 ғасырдағы неміс әншісі Генрих фон Морунген (1222 жылы қайтыс болды) – минезингер, оның сақталған 35 орта және жоғарғы неміс тіліндегі әні әдеби және өмірбаяндық мәліметтерге сүйене отырып, 1190-1200 жылдарға жатқызылады. Вальтер фон дер Фогельвейде және Рейнмармен қатар, ол ең маңызды минезингерлердің бірі саналады: ол "минезингерлердің ең әртүрлі, құштар, нәзік және музыкалық" болған, ал оның шығармалары "неміс лирикасының дамуындағы жаңа және керемет нәтижелі кезеңді белгілейді".
German Minnesinger from the 13th century
Heinrich von Morungen (died 1222) was a Minnesinger, whose 35 surviving Middle High German songs are dated on both literary and biographical grounds to around the period 1190–1200. Alongside Walter von der Vogelweide and Reinmar he is regarded as one of the most important Minnesänger: he was "the most colourful, passionate, tender and musical of the Minnesänger" and his work "marks a new and brilliantly effective stage in the development of the German lyric."
Өмір
Морунген Дитрих I, Мейсеннің маркграфының екі хатында есімдері аталатын Хендрикус де Морунгенмен сақталған. Бұл Хендрикус, болжам бойынша, Саксония-Анхальт аймағындағы Сангерхаузен қаласының жанындағы Морунген қамалынан шыққан, бұл оның шығу тегі әндер тілімен үйлеседі. "Қызметтен шыққан рыцарь" (miles emeritus) ретінде ол өзінің меценаты Дитрихтен, сондай-ақ Уолтер фон дер Фогельвайденің де меценатынан, "өміріндегі жоғары жетістіктері" үшін (alta suae vitae merita) зейнетақы алды. 1213 жылы ол осы зейнетақыны Лейпцигтегі Святой Фомы монастырына берді, ал 1217 жылы өзі де сол монастырьға кірді. 16 ғасырғы дереккөз монастырь жазбаларына сүйене отырып, ол 1222 жылы сол жерде қайтыс болғанын хабарлайды. Сол дереккөз Үндістанға сапар жасаған, шындығына күмәнді аңызды да келтіреді. Кейінгі орта ғасырларда "Der edele Möringer" ("Асыл Морингер") атты баллада сақталған, ол жоғалған деп есептелген күйеудің оралуы туралы тақырыпты Генрих фон Морунгенге жүктеді.
Morungen is identified with the Hendricus de Morungen who is mentioned in two charters of Dietrich I, Margrave of Meissen. This Hendricus presumably originated from the castle of Morungen near Sangerhausen in Saxony Anhalt, a location consistent with the language of the songs. As a "retired knight" (miles emeritus) he received from his patron Dietrich, also a patron of Walter von der Vogelweide, a pension for his "high personal merits" (alta suae vitae merita). In 1213 he transferred this to the monastery of St Thomas in Leipzig, which he entered himself in 1217. According to a 16th century source based on the records of the monastery, he died there in 1222. The same source reports a certainly apocryphal story of a visit to India. In the Late Middle Ages, there was extant a ballad of Der edele Möringer ("The Noble Moringer"), which transferred to Heinrich von Morungen the stock theme of the return of a husband believed lost.
Тақырыптар
Морунгеннің шығармаларындағы маңызды тақырып – орта және жоғарғы неміс тіліндегі махаббаттың осы түрін білдіретін «Минне» сөзі. Ортағасырлық авторлар үшін ол ежелгі классикалық махаббат құдайы Венерамен бейнеленген. «Минне» бір жағынан сиқырлы, аурушаң, тіпті өлімге алып келетін күш ретінде, екінші жағынан діни және мистикалық сезім ретінде көрінеді. Морунген – өте көркем лирик, ол әсіресе жарқыраған бейнелерді (күн, ай, кешкі жұлдыз, алтын, зергерлік бұйымдар, айна) әншінің мадақтаған әйелін сипаттау үшін жиі қолданады. Өлеңдердің формасы мен мазмұны провансальдық трубадурлар лирикасының ықпалында: дактильдік ырғақтар мен тізбекті рифмалар (Durchreimung) жиі кездеседі. Мазмұндағы мотивтер де сол көзден алынған, мысалы, неміс «миннесангында» сирек кездесетін «махаббатқа қызмет етуді тоқтату туралы хабарлама» (Lied XXVII) мотивы, оның тамыры классикалық әдебиетте (мысалы, Овидийде) жатыр.
An essential theme in Morungen's work is the demonic nature of Minne, the Middle High German word for this type of love, which for the mediaeval writers was embodied by the ancient classical goddess of love, Venus. Minne is experienced partly as a magical, pathological, even fatal power, but also as a religious and mystical experience. Morungen is a very graphic lyricist: he particularly often makes use of images of shining (sun, moon, evening star, gold, jewels, mirror) as comparisons by which to describe the lady who is being sung and praised. In form and content the poems are influenced by the Provençal troubadour lyric: dactylic rhythms and through rhymes (Durchreimung) occur frequently. Motifs in the content have also been taken over from the same source: for example, the motif, otherwise rare in German Minnesang, of the "notice of termination of the service of love" (Lied XXVII), the roots of which are to be found in classical literature (for example Ovid).
Мұра
Морунген кейінгі ақындардың шығармаларында Вальтер мен Рейнмарға қарағанда сирек есімдерін тілге білдірсе де, оның сақталған 35 әннен тұратын жинағы осы екеуінен өзге замандас Minnesänger-лердің барлығынан көп, және оның Minnesang дәстүріне тигізген әсері зор болды.
Although Morungen is explicitly named in the works of later poets more rarely than Walther or Reinmar, his surviving corpus of 35 songs is larger than that of any contemporary Minnesänger other than these two, and his influence on the Minnesang tradition was considerable.
Басылымдар
Түсіндірмелермен және қазіргі неміс тіліне аудармасымен.
With commentary and Modern German translation.
Аудармалар
Сегіз әннің мәтіні қатар ағылшын тіліне аударылған.
Text of eight songs with parallel English translation.