Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық аспазшы, актер және жазушы Джастин Элмер Уилсон (24 сәуір 1914 – 5 қыркүйек 2001) – Оңтүстік Америка аспазшысы және юморист, каджун асүйінен шабыттанған тағамдарымен, юморымен және әңгімелеу өнерімен танымал болған.
American chef, actor and writer
Justin Elmer Wilson (April 24, 1914 – September 5, 2001) was a Southern American chef and humorist known for his brand of Cajun inspired cuisine, humor and storytelling.
"Каджун" әзілшісі
Уилсон Оңтүстік-Шығыс Луизиананың «Флорида приходтарының» бірі – Тангипахоа прихотының орталығы Амитке жақын Розеландта дүниеге келді. Ол 1916-1948 жылдар аралығында Луизиананың Ауыл шаруашылығы және Орман шаруашылығы комиссары және Луизиананың Өкілдер палатасының бұрынғы мүшесі Гарри Д. Уилсонның жеті баласының екіншісі болды. Уилсон өзінің өнерінде каджун ретінде танылса да, оның нақты акадиялық немесе француз тегі бар-жоғы белгісіз. Оның әкесі Гарри Уилсон Уэльс ұрпағынан шыққан. Джастин Уилсон анасын, бұрынғы Оливет Минтерн Тоадвинді (1880–1976) каджун деп сипаттады, бірақ оның акадиялық, Луизиананың каджун аймақтарында өмір сүрген немесе Франциядан көшіп келген ата-бабалары жоқ. (Дегенмен, ол Джастинды тамақ пісіруге үйретті.) Оның тегі Тоадвин 1675 жыл шамасында Мэрилендке көшіп келген Гернси тумасынан шыққан. Отбасы тұрған Флорида приходтары Луизиананың француз немесе испан колонияларының құрамына кірмеген. Уилсон мансабын қауіпсіздік инженері ретінде бастады, ол бүкіл Акадиананы аралап жүрді. Ол «Жастин Уилсонның пісіру кітабының» артқы бетінде былай деп жазды:
Wilson was born in Roseland near Amite, the seat of Tangipahoa Parish, one of the "Florida Parishes" of southeastern Louisiana. He was the second youngest of seven children of Harry D. Wilson, the Louisiana Commissioner of Agriculture and Forestry from 1916 to 1948 and a former member of the Louisiana House of Representatives. While Wilson presented himself as Cajun in his act, it is unclear if he had any actual Acadian or French ancestry. His father Harry Wilson was of Welsh descent. Justin Wilson described his mother, the former Olivet Mintern Toadvin (1880–1976), as Cajun, but she has no known ancestors who either were Acadian, lived in the Cajun regions of Louisiana, or emigrated from France. (She did, however, teach Justin how to cook.) Her surname Toadvin derives from a native of Guernsey who immigrated to Maryland circa 1675. The Florida Parishes, where the family lived, were not part of the French or Spanish colonies of Louisiana. Wilson began his career as a safety engineer while he traveled throughout Acadiana. The safety lectures that he made to refinery workers prompted him to become a Cajun storyteller. He remembered it this way on the back cover of The Justin Wilson Cook Book:
«Мен қауіпсіздік инженері болып жұмыс істей бастағанда өзімді өте маңызды санадым, және аудиториямды ұйықтатып жатқанымды түсіндім. Мен өмірімді Луизиананың каджун халқы арасында өткіздім, каджундардың сөйлеу әдебі мен юморын жақсы есімде сақтаймын, сондықтан қауіпсіздік туралы сөздерімді каджун юморымен араластыра бастадым». Уилсон кейін Ember Records-те «The Humorous World of Justin Wilson» альбомымен бастап, бірнеше комедиялық альбомдар жазды. Сондай-ақ, ол Jewel Records үшін Paula лейблінде және Capitol Records үшін бірнеше альбом жазды. Кейін ол танымал CBS сериалы «Эд Салливан шоуында» қонақ ретінде пайда болды. Ол «I gar on tee!» (Мен кепілдік беремін!) деген сөздерімен танымал болды. Комедия шебері ретінде Уилсон Луизианада және көршілес штаттарда кең танымал болды, бірақ оның юморы Джерри Клоуэр немесе Арчи Кэмпбелл сияқты оңтүстік комиктерінің танымалдығына жете алмайтын, өте аймақтық болуы мүмкін. Ол он ән жазды, сондай-ақ өзінің аспаздық шоуының фоновую музыкасын жазды және джаз тобымен Рождестволық әндер альбомын жазды. Уилсон жеті каджун аспаздық кітабын және екі каджун әңгімелер жинағын жазды. Ол 1980-90 жылдары Луизиананың қоғамдық телеарнасында (LPB) бірнеше аспаздық шоулар жүргізді, соның ішінде «Louisiana Cookin’» шоуын, ол Public Broadcasting Services (PBS) арқылы ұлттық деңгейде таратылды, ал 1975 жылы Миссисипи білім беру телеарнасы (ETV) үшін каджун тағамын және юморын үйлестірген кем дегенде бір шоу көрсетілді. Кейбір эпизодтар Нью-Орлеандағы WYES TV студиясынан көрсетілді. Уилсон 1980-ші жылдардың аяғында Cajun Spice Ruffles картоп чиптерінің теледидар жарнамаларында пайда болды. 1997 жылы ол «Looking Back» атты аспаздық кітабын шығарды, онда алғашқы екі аспаздық кітабы қатты қаптама форматында, қосымша фотосуреттермен және оның аспаздық әдістері қалай өзгергендігі туралы жазбалар (мысалы, олеоның орнына зәйтүн майын пайдалану) басылған. «Looking Back» деп аталатын серігі шығарылды және PBS телеарнасында бүкіл ел бойынша көрсетілді, бұл Уилсонның 1971 жылғы алғашқы тамақ пісіру шоуының жаңа кіріспелерімен қайта таңбалануы болды. Бұл 1971 жылғы бағдарламалардың тұңғыш рет бүкіл елде көрініс тапқаны, өйткені олар бастапқыда Миссисипи білім беру теледидарымен шығарылған және сол кезде тек аймақтық деңгейде таратылған. Оңтүстік жазушысы Харнетт Т. Кейн Уилсон туралы былай деді: «Мен Луизиана каджундарын осындай шеберлікпен және қызықты етіп бейнелейтін ешкімді білмеймін». Бірақ Уилсон көптеген каджундардың сын-пікірлеріне тап болды, олар оның юморын кемсітуші деп қарады, әсіресе каджун емес адам каджундық имидж жасады. Адвокат және мәдени белсенді Пол Тейт Уилсонды «қызыл жерліктерге әзіл-сықақ айтатын қызыл жерлік» деп сипаттады. Конгресстің бұрынғы мүшесі және CODOFIL-дің негізін қалаушы Джеймс Доменго Уилсонды каджун халқының кемсітушісі деп санайды.
Way back when I first started as a safety engineer, I took myself pretty seriously, and I found I was putting my audiences to sleep. So having lived all my life among the Cajuns of Louisiana, and having a good memory for the patois and the type of humor Cajuns go for, I started interspersing my talks on safety with Cajun humor. Wilson later recorded several comedy albums, beginning with The Humorous World of Justin Wilson on Ember Records. He also recorded several albums for Jewel Records on the Paula label and a few for Capitol Records. He later appeared as a guest on the popular CBS series The Ed Sullivan Show. He was known for the catchphrase, "I gar on tee!" (I guarantee). As a comedian, Wilson was enormously popular in Louisiana, and to a lesser degree in neighboring states, but his humor may have been a little too specifically regional to enjoy the wider popularity of Southern comics such as Jerry Clower or Archie Campbell. He composed ten songs, as well as composing the background music for his cooking show, and recorded one album of Christmas songs with a jazz band. Wilson wrote seven Cajun cookbooks and two books of Cajun stories. He hosted several cooking shows on Louisiana Public Broadcasting (LPB) during the 1980s and 1990s including “Louisiana Cookin’,” which was distributed nationally on Public Broadcasting Services (PBS) and at least one in 1975, for Mississippi Educational Television (ETV), that combined Cajun cooking and humor. Some episodes were aired from the studios of WYES TV in New Orleans. Wison appeared in a series of television commercials for Cajun Spice Ruffles potato chips during the late 1980s. In 1997, he published the cookbook "Looking Back", which combined his first two cookbooks in a hardcover format, with additional photos, and notes on how his cooking techniques had changed (e. g., using olive oil instead of oleo) since those early cookbooks were published. A companion series was produced, also titled "Looking Back" and broadcast nationwide on PBS, which was a repackaging of Wilson's first cooking show from 1971, with new intros by Wilson himself. This was the first time the 1971 programs were ever seen nationwide, as they were originally produced by Mississippi Educational Television and, at that time, were only broadcast regionally. Southern author Harnett T. Kane said of Wilson: "I know of no one [else] who portrays the Louisiana Cajun as well, so skillfully and entertainingly". But Wilson faced criticism from many Cajuns who viewed his humor as degrading, especially from a non Cajun essentially doing a Cajun impression. Attorney and cultural activist Paul Tate described Wilson "a redneck telling jokes for rednecks." James Domengeaux, a former member of Congress and founder of CODOFIL, considered Wilson a degrader of the Cajun people.
Саясат
Уилсон – сегрегацияны қолдаушы болды, Лестер Мэддокс, Джон Рарик және Джон Г. Шмицпен бірге Азаматтар кеңесінің ұлттық басшылар конференцияларында кем дегенде екі рет сөз сөйледі.
Wilson was a segregationist, speaking at least twice at national leadership conferences of the Citizens' Councils, alongside Lester Maddox, John Rarick, and John G. Schmitz.
Жеке өмір
Джастин Уилсон төрт рет үйленген. Үшінші әйелі қайтыс болды, ал қалған үш некесі ажырасып бітті. Оның бір ұлы мен үш қызы болды: Гарри Д. Вильсон II, Сара Сью, Пам және Менет. Уилсонның соңғы тұрған жері Миссисипи штатының Пайк округіндегі Саммит қаласы болды. 2001 жылдың 5 қыркүйегінде Луизиана штатының Батон-Руж қаласында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Ол үшінші әйелінің қасына Ливингстон округіндегі Порт-Винсент қауымдық зиратында (Сент-Уильям католиктік зираты деп те аталады) жерленген.
Justin Wilson was married four times. His third wife died and his three other marriages ended in divorce. He had one son and three daughters: Harry D. Wilson II, Sara Sue, Pam, and Menette. Wilson's last residence was in Summit in Pike County, Mississippi. He died on September 5, 2001, of heart failure in Baton Rouge, Louisiana. He is interred beside his third wife at Port Vincent Community Cemetery (also known as Saint William Catholic Cemetery) in Port Vincent in Livingston Parish.
Басқа авторлар
Уильям Дж. "Билл" Додд, Пипач саясаты: Луизиана саясатындағы Эрл Лонг дәуірі. Батон-Руж: Клейтор баспасы, 1991. Кевин С. Фонтенот, "How Y'all Are: Джастин Уилсон және Каджун комедиясы" аккордеон, скрипка, екі қадам және свинг: Каджун музыкасының оқырманы. Райан А. Брассо және Кевин С. Фонтенот, редакторлар. Лафайет: Луизиана зерттеулер орталығы, 2006.
William J. "Bill" Dodd, Peapatch Politics: The Earl Long Era in Louisiana Politics. Baton Rouge: Claitor's Publishing, 1991. Kevin S. Fontenot, "How Y'all Are: Justin Wilson and Cajun Comedy" in Accordions, Fiddles, Two Step and Swing: A Cajun Music Reader. Ryan A. Brasseaux and Kevin S. Fontenot, eds. Lafayette: The Center for Louisiana Studies, 2006.