Кіріспе

Йохан де Кангас (немесе Xohan de Cangas) – жограр немесе асыл тегі жоқ трубадур, шамамен XIII ғасырда өмір сүрген. Ол Испанияның Галисия аймағындағы Понтеведраның шағын қаласы – Кангас-ду-Моразодан шыққан немесе осы қаламен байланысты болған болуы мүмкін. Оның әнтерінің тек үш ғана нұсқасы сақталған. Үшеуі де *кантига де амиго* жанрындағы шығармалар, және әрқайсысында қыз Сан-Момеде-ду-Мардағы (“Теңіздің Сан-Момедесі”) діни орынды (*ермида*) еске алады. Теңізге жасалған бұл сілтемелер географиялық жағдайды ескере отырып, нақты болғанымен, символдық мағынаға (жыныстық белгіні білдіруі мүмкін) ие болуы мүмкін, алайда осы ақынға “теңіз әншісі” деген атақ берді. Бірінші мәтінде қыз анасынан Сан-Момеде-ду-Марға жігітімен кездесуге рұқсат сұрайды; екіншісінде ол анасына жігіті келмегенін және оны, әлдеқашан жоғалтып алғанын хабарлайды; үшіншісінде ол жігітінен оны сол жерде кездесуге шақырып, оған берген уәдесін бұзбауын өтінеді. Басқа көптеген жогралар сияқты, оның өмірі туралы нақты мәліметтер жоқ, бірақ үш *кантигасының* сақталуы оның жергілікті дворяндардың сарайларында өнер көрсеткенін көрсетеді. Ақынның шығармаларының қолжазба дәстүріндегі орны, тегінің орнына жер атын (Cangas) қолдануы, сондай-ақ әндерінің формасы мен риторикасы оның жогра мәртебесін растайды. Екі қолжазбада да (*Cancioneiro da Vaticana* және *Cancioneiro da Biblioteca Nacional*) оның есімі Йохан деп жазылған (қазіргі галисиан тілінде Xoán, португал тілінде João). 1998 жылға дейін Йохан де Кангас сыншылардың назарына ілікпеген, бірақ сол жылы Галисия әдебиеті күні оған және тағы екі “теңіз әншісіне” – Мартин Кодакска және Мендиньоға арналды.

Мысал

Йохан де Кангас-тың "Антига де амиго" (ред. Р. Коэн; ауд. Р. Коэн)