Кіріспе

Каловтың Киелі кітабы – 17 ғасырда жарық көрген үш томдық Киелі кітап, неміс тіліне аудармалары мен Мартин Лютердің түсіндірмелерін, сондай-ақ Виттенберг теология профессоры Авраам Каловиус қосымша түсіндірмелерін қамтиды.

Бахпен байланысы

Каловтың Киелі кітабы композитор Иоганн Себастьян Бахқа тиесілі болған, ұзақ уақыттан бері жоғалған бір данасының табылуымен танымал болды. Бах қайтыс болған кезде оның кітапханасының тізімінде Calovii Schrifften ("Каловидің жазбалары") кімге тиесілі екені көрсетілген. Бұл жазбалардың не екені 20 ғасырға дейін белгілі болған жоқ. 1934 жылдың маусым айында Кристиан Г. Ридель есімді лютеран пасторы Мичиган штатының Франкенмут қаласында өткен Лютеран шіркеуі – Миссури Синодының конгресіне қатысты. Бахтың туысы Леонард Райхленің үйінде қонақ болған Ридельге Киелі кітаптың бір томы көрсетілді, онда ол Бахтың қолтаңбасын таныды. Кейін Райхл шатырынан қалған екі томды тауып, оның отбасы оларды 1830 жылдары Филадельфияда сатып алғанын айтты. 1938 жылдың қазан айында Райхл үш томды Сент-Луис (Миссури штаты) қаласындағы Конкордия семинариясының кітапханасына сыйға берді. Алайда, бұл Киелі кітап Бах туралы зерттеулерде тек Екінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан кейін ғана белгілі болды. 2017 жылдың соңында Бахтың Киелі кітабының факсимильдік көшірмесі Нидерландтың Франкер қаласындағы Van Wijnen баспасы Concordia Семинариясы кітапханасының иелерімен тығыз ынтымақтастықта шығарылды. Каловтың Киелі кітабы үш томдық, және әр томында Бахтың 1733 жылы қойған қолтаңбасы және датасы бар. Томдарда Бахтың қолымен жасалған 348 сызылған жер, баса көрсету белгілері және шетке жазылған түсініктемелер бар, бұл қолжаз және сияның химиялық талдауы арқылы дәлелденген. Көптеген жағдайларда Бах типографиялық немесе грамматикалық қателерді түзететін. Бахтың үш маңызды түсініктемесі келесі үзінділерге жақын орналасқан: Киелі кітаптың бір жері Кітап мәтіні (KJV) Бахтың түсініктемесі Шығу 15:20 Аронның қарындасы, пайғамбар Мириям қолына дабыл алып, барлық әйелдер дабылдармен және бимен оның соңынан ерді. Құдайдың мақтауына арналған екі хорға арналған алғашқы прелюдия. 1 Тырнақтар 25 олардың барлығы әкелерінің басшылығымен Құдайдың үйінде ән айту үшін тағайындалды. Олар Құдайға құлшылық ету үшін жетіген, жетіген, жетігендермен ойнап, ән айтты. Бұл тарау – Құдайға ұнамды барлық шіркеу музыкасының нағыз негізі. 2 Тырнақтар 5:12-13 Леуилік әншілердің барлығы – Асаф, Еман, Едутун және олардың ұлдары мен туыстары ақ зәңки киім киіп, қолында сыбызғы, жетіген, жетігендер ұстап, құрбандық тақтасының шығыс жағында тұрды. Олармен бірге 120 діни қызметкер кернеймен дыбыстады. 13 Олардың кернейлері мен әншілерінің біріккен дыбысы Құдайды мақтау және оған алғыс айту үшін естілді. Олар кернейлерімен, сыбызғыларымен және музыкалық аспаптарымен даусынан көтеріліп, «Ол жақсы, өйткені оның мейірімі мәңгілік» деді. Сонда Құдайдың үйі бұлтқа толып кетті. Дін аспаптарында Құдай әрқашан Өзінің инабатымен бірге болады.