Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эстетикалық релятивизм – сұлулық туралы пікірлердің қабылдау және зерделеу ерекшеліктеріне байланысты екендігі, ал абсолюттік шындық немесе дұрыстығы жоқ деген идея.
Aesthetic relativism is the idea that views of beauty are relative to differences in perception and consideration, and intrinsically, have no absolute truth or validity.
Контекст
Эстетикалық релятивизмді жалпы философиялық релятивизмнің бір бөлігі ретінде қарастыруға болады, ол шындық, мораль және эстетикалық бағалаудың кез келген абсолюттік стандарттарын жоққа шығарады. (Постмодерн теориясындағы философиялық релятивизмнің жиі сілтеме жасалатын көзі – Ницшенің «Адамгершіліктен тыс мағынада шындық және жалған туралы» атты фрагменті.) Эстетикалық релятивизм – релятивизм деп жалпы аталатын философияның бір түрі, ол «сыртқы әлемге» тікелей танымдық қол жеткізу мүмкіндігіне күмән келтіреді және осылайша сыртқы әлем туралы жасалған мәлімдемелер объективті түрде шын екенін білуге болады деген пікірді қабылдамайды. Релятивизмнің басқа түрлеріне когнитивтік релятивизм (барлық шындық пен білім салыстырмалы деген жалпы пікір) және этикалық релятивизм (моральдық бағалаулар салыстырмалы деген пікір) жатады. Эстетикалық және этикалық релятивизм – танымдық релятивизмнің кіші категориялары болып табылады.
Aesthetic relativism might be regarded as a sub set of an overall philosophical relativism, which denies any absolute standards of truth or morality as well as of aesthetic judgement. (A frequently cited source for philosophical relativism in postmodern theory is a fragment by Nietzsche, entitled "On Truth and Lie in an Extra Moral Sense".) Aesthetic relativism is a variety of the philosophy known generally as relativism, which casts doubt on the possibility of direct epistemic access to the "external world", and which therefore rejects the positive claim that statements made about the external world can be known to be objectively true. Other varieties of relativism include cognitive relativism (the general claim that all truth and knowledge is relative) and ethical relativism (the claim that moral judgements are relative). Aesthetic and ethical relativism are sub categories of cognitive relativism.
Санаты
Эстетикалық релятивизм екі негізгі түрде болады: эстетикалық субъективизм және эстетикалық перспективизм.
Aesthetic relativism takes two major forms: aesthetic subjectivism and aesthetic perspectivism.
Қатысушылары
Релятивистік ойлауға ықпал еткен философтардың қатарында Дэвид Юм, әсіресе оның «радикалды скептицизмі», ол «Адам табиғаты туралы зерттеуде» баяндалған; Томас Кун, ғылым тарихы мен философиясы саласында, әсіресе оның «Ғылыми революциялардың құрылымы» еңбегі; Фридрих Ницше, моральдық философия мен эпистемологияда; және Рихард Рорти, тілдің тәуелділігі туралы пікірлері бар. Объективистік көзқарастарды ұсынған ықпалды философтарға Платон, әсіресе оның Идеялар теориясы; Иммануил Кант, ол сұлулық туралы пікірдің субъективті болғанына қарамастан, ақылдың жалпыға ортақ функциясы екенін дәлелдеген; және тіл білімінің «нативистік» теориясы бар Ноам Чомский, ол жалпыға ортақ грамматиканың бар екенін (яғни, тіл релятивистер айтқандай, соншалықты тәуелді емес) айтқан. Эстетикалық релятивизмнің ең белгілі философиялық қарсыласы – сұлулық туралы пікір субъективті болғанымен, әмбебап екенін айтқан Иммануил Кант болды.
Philosophers who have been influential in relativist thinking include David Hume, particularly his "radical scepticism" as set out in A Treatise of Human Nature; Thomas Kuhn, with regard to the history and philosophy of science, and particularly his work The Structure of Scientific Revolutions; Friedrich Nietzsche, in moral philosophy and epistemology; and Richard Rorty, on the contingency of language. Philosophers who have given influential objectivist accounts include Plato, and in particular his Theory of the Forms; Immanuel Kant, who argued that the judgement of beauty, despite being subjective, is a universally practiced function of the mind; Noam Chomsky, whose "nativist" theory of linguistics argues for a universal grammar (i. e., that language is not as contingent as relativists have argued that it is). The most prominent philosophical opponent of aesthetic relativism was Immanuel Kant, who argued that the judgement of beauty, while subjective, is universal.