Кіріспе

Қоңыр қабық жасау пісіру техникасы.

Гратен (ɡʁatɛ̃) – ингредиенттің үстіне қоңыр қабық жабатын, көбінесе нан ұнтағы, ұсатылған ірімшік, жұмыртқа немесе май қолданылатын аспаздық техника. Бұл термин осы әдіспен дайындалған кез келген тағамды атау үшін қолданылады. Гратен әдетте қандай да бір терең емес ыдыста дайындалады. Гратеннің үстінен алтын түсті қабық пайда болуы үшін оны гриль немесе духовкада пісіреді де, көбінесе пісірген ыдысында ұсынылады. Бұл техника қазіргі атауынан бұрын пайда болған, ал ағылшын тілінде 1846 жылға дейін қолданылмаған (OED, s. v. "gratin"). Гратенді картоптан жасалған тағамдармен қатар, ет, балық, көкөніс немесе макароннан жасалған көптеген басқа да тағамдарға қолдануға болады.

Дайындықтар

Көптеген гратенделген тағамдар бешамель, морней немесе басқа соустармен жабылады.

Картошканың жармаланған түрі

Картофель жаңғағы – ең көп таралған жаңғақтардың бірі және түрлі атаулармен белгілі, оның ішінде "жаңғақ картофель" және "Gratin de pommes de terre". Қайнатылған картофельдің кесінділерін майланған отқа төзімді ыдысқа салып, сыр сеуіп, пеште немесе грильде (бройлерде) қызартып пісіреді. Шикі картофельді сұйықтықта немесе соуста пісіруге болады, сонда олар буда қысылып, үстіне алтын түсті қабық пайда болады. АҚШ-та бұл тағамды "жерлеу картофелі", "картофель о гратен", "scalloped potatoes" немесе "au gratin картофелі" деп атайды. Ағылшын тіліндегі Канадада оны "scalloped potatoes" немесе "картофель о гратен" деп атайды. Француз тілді Канадада бұл тағамды "patates au gratin" деп атайды. Австралияда оны "картофельді пісіру" деп, ал Жаңа Зеландияда "scalloped potatoes", "potato scallops" немесе (бұрыс) "картофельді торт" деп атайды. Солтүстік Америкада дәстүрлі түрде "au gratin" картофеліне сыр қосылады, ал "scalloped potatoes" сырсыз дайындалады, бірақ бұл классикалық айырмашылық уақыт өте келе жоғалды.

Жер жаңғағы

Марсель Булестиннің рецепті бойынша "пом де терре гратини" немесе "ірімді картоп" дайындау үшін ірі, ұн көп картоп пеште пісіріледі, содан кейін екіге бөлініп, қабығынан ішіндегі жұмсағы алынады. Жұмсағы май, қаймақ, ұсатылған ірім және дәмдеуіштермен езіледі. Содан кейін қоспа қайтадан қабыққа салынып, пісіру ыдысына орналастырылады, үстіне ұсатылған ірім себіліп, пеште немесе гриль астында алтын түске дейін пісіріледі. Бұл дайындама екі рет пісірілген картоп деп те аталады. Американдық ағылшын тілінде оны картоп о грэтен деп атайды.

Граттин савояр

Гратен савояр – көрші орналасқан Савойя (Савойя) департаментінде кездесетін ұқсас тағам. Ол тілімделген картоптың, Бофорт сырының және май кесектерінің қабаттарынан, ал сұйықтық ретінде бульоннан тұрады. Қаймақ қолданылмайды.

Макарон

Неаполитандық тағам – паста ал гратин (американдық ағылшын тілінде паста ау гратин деп те аталады) пенне, ригатони, фузилли / спирелли, макарон немесе тальятелле сияқты әртүрлі паста түрлерінен жасалуы мүмкін. Паста ал денте пісіріліп, содан кейін бешамель соусы, ірімшік (әдетте скаморза, моцарелла немесе пармезан қоспасы) және нан ұсатылған қалдықтарымен жабылып, пеште пісіріледі.

Теңіз өнімдері

Sole au gratin – бұл көбінесе саңырауқұлақтармен жабылған кескіштің gratin нұсқасы. Балықтан жасалған көптеген gratin-дер ақ gratin соусы мен ірімшік қолданып, тез қызыл-қоңыр түске енеді.

Өсімдік

Гратен Лангедосиан баклажан мен помидордан жасалады, нан ұсақ-түйектері мен маймен қапталып, қызыл қоңыр түске дейін пісіріледі. Ішінде шпинат пен тықылма қабақ болады.