Әлеуметтік факторлар мінез-құлқына қалай әсер етеді? Ұжымдық жұмыс, көрерменнің болуы жеке тұлғаның еңбегін жақсартады. Зерттеулер, мысалдар келтірілген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Әлеуметтік факторлардың мінез-құлыққа әсері
Effect of social factors on behavior
Әлеуметтік жеңілдету – бұл басқалардың қатысуында болу жеке тұлғаның тапсырманы орындауын жақсартатын әлеуметтік құбылыс. Яғни, адамдар тапсырманы жалғыз орындағанға қарағанда, басқалармен бірге орындағанда жақсы нәтижелерге қол жеткізеді. Әлеуметтік жеңілдетуді тудыратын жағдайларға бірлескен орындау, аудитория алдында өнер көрсету және тапсырманың күрделілігіне байланысты болуы жатады. Әлеуметтік жеңілдету аудитория алдында тапсырма орындау кезінде немесе байқау барысында, кейде «аудитория әсері» деп аталатын жағдайларда да байқалады. Мысалы, жаттығулар кезінде Мёман (1904) адамдардың бақылау астында ауыр салмақ көтере алатынын, бақыланбаған кездегіден гөрі анықтаған. Бірлескен орындау мен аудитория әсерінің әлеуметтік жеңілдетуге тигізетін әсері туралы зерттеулер әртүрлі нәтижелер көрсеткен. Адамдар жалғыз орындаған кездегіден қарағанда, басқалардың қатысуында қарапайым немесе жақсы дайындалған тапсырмаларды жақсы орындайды, ал күрделі немесе жаңа тапсырмаларды нашар орындайды. Аудитория әсері психологиялық тұрғыдан, аудиторияның болуының кейбір жағдайларда тапсырмаларды жақсы орындауға, ал басқа жағдайларда нашар орындауға қалай әкелетінін түсіндіруге бағытталған. Бұл идея кейбір зерттеулерде пассивті аудиторияның болуы қарапайым тапсырманы жақсы орындауға көмектесетіні, ал басқа зерттеулерде пассивті аудиторияның болуы қиын немесе жеткілікті жаттығудан өтпеген тапсырманы орындауды қиындататынын көрсетті, бұл психологиялық қысымға немесе стресске байланысты болуы мүмкін. (Еркес-Додсон заңына қараңыз.) Әлеуметтік жеңілдетуге көптеген факторлар әсер етеді және осы құбылысты түсіндіру үшін көптеген теориялар ұсынылған.
Social facilitation is a social phenomenon in which being in the presence of others improves individual task performance. That is, people do better on tasks when they are with other people rather than when they are doing the task alone. Situations that elicit social facilitation include coaction, performing for an audience, and appears to depend on task complexity. Social facilitation has also been known to occur when performing a task in front of an audience, or during periods of observation, sometimes referred to as audience effects. For instance, during exercise Meumann (1904) found that when being watched, individuals could lift heavier weights compared to when they were not being watched. Research on the effects of coaction and audience effects on social facilitation have been mixed. Compared to their performance when alone, when in the presence of others they tend to perform better on simple or well rehearsed tasks and worse on complex or new ones. The audience effect attempts to explain psychologically why the presence of an audience leads to people performing tasks better in some cases and worse in others. This idea was further explored when some studies showed that the presence of a passive audience facilitated the better performance of a simple task, while other studies showed that the presence of a passive audience inhibited the performance of a more difficult task or one that was not well practiced, possibly due to psychological pressure or stress. (See Yerkes–Dodson law.) Many factors contribute to social facilitation, and many theories have been proposed to try to explain the phenomena.
Тарих
Әлеуметтік жеңілдетуді басқалардың жанында болудың адамдардың әрекеттеріне әсер етуі деп анықтауға болады. Атап айтқанда, адамдар қарапайым немесе жақсы жаттығудан өткен тапсырмаларды жақсы орындайды, ал күрделі немесе жаңа тапсырмаларды нашар орындайды. Осыған қатысты үш негізгі эмпирикалық байланыс бар: белсендіру, бағалау және назар теориялары. Белсендіру теориясы біздің физиологиялық жағдайымыздың қалай өзгеретінін және оның біздің жұмысымызға қалай әсер ететінін сипаттайды. Бағалау теориясы белгілі бір нәрсенің құндылығын немесе маңыздылығын жүйелі түрде бағалаумен байланысты. Назар теориясы санадағы иелікке, соның ішінде назар шоғырландыруға және сананы жинақтауға ескереді. 1897 жылы Триплетт көрерменнің орындалуға тигізетін әсерін зерттеді. Триплетт экспериментінің дизайны қарапайым болды: велосипедші жалғыз кезіндегі өнерін, басқа велосипедшімен жарысқандағы өнерімен салыстырды. Ол велосипедшінің тек сағатқа қарсы жарысқанда ең жай баяулағанын анықтады. Ол бұл нәтижелерді бәсекелестік инстинктке байланыстырды, ол жалғыз педаль тебу кезінде қол жетімсіз болған энергияны босатады. Триплетттің зерттеуі адамдардың өнеріне басқалардың қатысуының әсерін зерттеуге бағытталған зерттеулердің революциясын бастады. 1898 жылы балалардың бәсекелестік қабілетін зерттеген кезде, әлеуметтік жеңілдету дегеніміз "бірдей қозғалысты жасайтын басқаларды көру немесе есту арқылы жауаптың күшеюі" дегенді білдірді. Рубрикалық құрылымы жоқ және қатысушының қалай бағаланатынынан қорқуы мүмкін тапсырма қолданылды. Таныс және бейтаныс киімдерді киіп, шешу тапсырмасын орындау уақыты жалғыз жұмыс істейтін, пассивті назарсыз адамның қатысуымен жұмыс істейтін және назарлы көрерменнің қатысуымен жұмыс істейтін қатысушылармен салыстырылды. Жалғыз жағдаймен салыстырғанда, әлеуметтік жағдайлар (көрермендер және кездейсоқ көрермендер) қатысушының өзіне таныс киімдерді киіп, шешу тапсырмасының жақсы орындалған аспектілерін арттырды және бейтаныс киімдерді киіп, шешу тапсырмасының күрделі аспектілерін тежеді. Басқалардың болуы әлеуметтік ықпал ету және әлеуметтік араласу үшін жеткілікті жағдай екені қорытындыланды. Сондықтан көрермендердің болуы адамның қарапайым тапсырманы жақсырақ орындауына немесе күрделі тапсырманы нашарлатуына себеп болады. 2010 жылғы зерттеуде бақылаушылардың қатысуымен қайырымдылық деңгейінің артуы байқалды, ал нейросуреттеу бақылаушылардың қатысуының қайырымдылық жасау немесе жасамау туралы шешім алдында вентральды стриатумдағы белсенділікке елеулі әсер еткенін көрсетті. 2002 жылы Раефели жасаған әлеуметтік жеңілдету құбылысының мета-талдауында үш қорытынды жасалды. Біріншіден, басқалардың болуы адамның физиологиялық жағдайын күрделі тапсырманы орындаған кезде ғана арттырады. Сонымен қатар, басқалардың жанында болу қарапайым тапсырманы орындау жылдамдығын арттырады және күрделі тапсырманы орындау жылдамдығын төмендетеді. Соңында, әлеуметтік жеңілдету әсерлері орындаушының бағалауға қатысты алаңдауымен байланысты емес. 2014 жылы аутизм спектрінің бұзылысы (АСБ) бар адамдардың өнерін, әдеттегі дамушы (ТБ) адамдардың өнерімен, бір тапсырманы орындау кезінде басқа адамның қатысуымен салыстырған зерттеу жүргізілді. Жүргізілген эксперимент АСБ-мен ауыратын адамның эксперимент жүргізушілердің қатысуына жауап беретінін, осылайша эксперимент нәтижелерін өзгертетінін жорамалдады.
Social facilitation can be defined as a tendency for individuals to perform differently when in the mere presence of others. Specifically, individuals perform better on simpler or well rehearsed tasks and perform worse on complex or new ones. In relation to this, there are three main empirical relationships which are the activation, evaluation, and attention theories. The activation theory describes how we are physiologically aroused and how that affects our functioning. The evaluation theory relates to the systematic assessment of the worth or merit of some object. The attention theory takes into account possession in the mind including focalization and concentration of consciousness. In 1897, Triplett studied the effect on performance of having an audience. Triplett's experiment had a simple design; a cyclist's performance when alone was compared with a cyclist's performance when racing against another cyclist. He found that the cyclist was slowest when he was only racing the clock and not another cyclist. He attributed these results to a competitive instinct which releases energy that was not available when pedaling alone. Triplett's study started off a revolution of studies attempting to examine the theory that people's performance is influenced by the presence of others. In 1898, while studying the competitive nature of children, However, at this time, social facilitation simply meant an "increase in response merely from the sight or sound of others making the same movement." A task that lacked a rubric structure and was likely to cause the subject to be apprehensive of how they would be evaluated was used. Performance times on the task of dressing and undressing in familiar and unfamiliar clothing were compared with subjects working alone, working in the presence of a passive inattentive person, and working in the presence of an attentive spectator. Compared to the alone condition, both social conditions (audience and incidental audience) enhanced performance on the well learned aspects of the task of dressing and undressing with the subject's own familiar clothing and hindered the subject's performance on the more complex aspects of the task of dressing and undressing using unfamiliar clothing. It was concluded that the presence of others is a sufficient condition for social facilitation and social interference effects. Therefore, the presence of an audience causes an individual to do better on a simple task or worse on a more complicated task. In a 2010 study, donation rates increased with the presence of observers, and neuroimaging revealed that the presence of observers significantly affected activation in the ventral striatum before the choice of whether or not to donate. In Raefeli's meta analysis of the social facilitation phenomenon in 2002, three conclusions are made. Firstly, the presence of others heightens an individual's physiological arousal only if the individual is performing a complex task. Moreover, the mere presence of others increases the speed of simple task performance and decrease the speed of complex task performance. Lastly, social facilitation effects are surprisingly unrelated to the performer's evaluation apprehension. A study was done in 2014 that compared the performance of individuals with Autism Spectrum Disorder (ASD) to typically developing (TD) individuals on a task with the presence of another. The experiment conducted tested the hypothesis that an individual with ASD, will respond to the presence of experimenters, thus altering the results of the experiment.
Негізгі теориялық тәсілдер
Әлеуметтік жеңілдетуге қатысты негізгі үш тәсіл – белсендіру, бағалау және назар теориялары. Белсендіру теориясы біздің эмоционалдық жағдайымыздың әлеуметтік жеңілдетумен қалай байланысты екенін түсіндіреді. Бағалау теориясы көрерменнің бағалауының әлеуметтік жеңілдетуге қалай әсер ететінін қарастырады. Назар теориясы қоршаған ортадағы көңілді шарлайтын факторлардың әлеуметтік жеңілдетуге тигізетін әсерін ескереді.
The major three approaches to social facilitation are the activation, evaluation, and attention theories. The activation theory describes how our arousal relates to social facilitation. The evaluation theory discusses how being assessed by an audience affects to social facilitation. The attention theory takes into account the effect of distractions in the environment on social facilitation.
Бағалауды қабылдау теориясы
1972 жылы Николас Коттрелл бағалау қаусетімдігі теориясын ұсынды. Бұл теория сондай-ақ бағалау қысымын, Zajonc анықтаған ояру реакциясынан гөрі, басқалардың қатысуында өнімділіктің артуына себеп болатын фактор ретінде түсіндіреді. Теория адамдардың тәжірибесінен сыйлық пен жазаның көбінесе өзара әрекеттесетін басқа адамдардан келетінін білетінін болжайды. Сондықтан адамдар әлеуметтік жағдайларды бағалаумен байланыстырады және басқа адамдардың алдында қаусекімділік сезінеді. Бағалау қаусетімдігі қарапайым тапсырмаларды орындауда тиімділікті арттырса, күрделірек және қиын тапсырмаларда керісінше, қабілеттілікті төмендетеді.
In 1972, Nickolas Cottrell came up with Evaluation Apprehension Theory. This theory also explains the evaluative pressure as the source of increased productivity in presence of others rather than the arousal response identified by Zajonc. The theory assumes that people learn from experience that the source of most reward and punishments are other people they interact with. Therefore, people associate social situations with evaluation and hence, feel apprehensive in presence of other people. The evaluation apprehension improves performance on simple tasks but is debilitating in more complex and difficult tasks.
Өзін-өзі таныстыру теориясы
Өзін-өзі таныстыру теориясы – әлеуметтік жеңілдетуді бағалауға тағы бір көзқарас. Бұл теория әлеуметтік жеңілдетудің себебі адамдардың басқалардың алдында жағымды бейне жасауға немесе өзін жақсы көрсетуге деген ұмтылысы екенін айтады. Осы ұмтылыс адамдарды жақсы әсер қалдыру үшін белгілі бір әрекеттерге итермелейді, нәтижесінде бағалау жағдайында әлеуметтік жеңілдету пайда болады. Егер жағдай бағалауға қатысты болмаса немесе одан аз болса, әлеуметтік жеңілдету әсері көбінесе жоғалады. Сонымен қатар, өзіне сенімді адамдар басқалардың қатысуымен бағалау жағдайында, жалғыз жұмыс істегенге қарағанда жақсы нәтижелер көрсетеді.
Self presentation theory is another evaluation approach to social facilitation. The theory posits that social facilitation is a product of people's motivation to maintain positive self image or face in presence of others. This motivation leads people to behave in ways to form good impressions and therefore results in social facilitation in evaluative situations. In situations that were non evaluative or less evaluative, social facilitation effects were often eliminated. In addition, when individuals were more confident, they performed better in evaluative situations in presence of others as compared to working alone.
Үйренген қозғалыс гипотезасы
Бағалау тәсілінің одан әрі дамуы – Коттрелл, Уак, Секерак және Риттл еңбектерінде қалыптасқан үйренген қозғау гипотезасы. Бұл гипотеза актерлердің өнерлерін бағалай алатынына аудиторияның сенімділігін сезінген жағдайда ғана қозғалыс күшейетінін көрсетеді. Яғни, бағалаудан сескенудің себебі – білімді аудиториядан туындайды. Олар қатысушылардың жақсы меңгерген тапсырмаларды орындауын, бір жағынан, басқа оқиғаға назар аударатын аудиторияның қатысуымен, екінші жағынан, орындалып жатқан тапсырмаға назар аударатын аудиторияның қатысуымен зерттеді. Зерттеу нәтижесінде, орындалып жатқан жұмысына назар аударатын аудиторияның алдындағы қатысушылардың басым жауаптар бергені анықталды. Вейс пен Миллер бағалау тәсілін одан әрі дамытып, актерлердің теріс бағалаудан қорқатын жағдайда ғана қозғалыс күшейетінін болжады. Бұл теория аудитория немесе басқа да бәсекелестер актерде алаңдаушылық сияқты жағымсыз сезімдерді тудырғанда қозғалыс күшейетінін көрсетеді. Дегенмен, Гудтың бағалаудан сескенуді дамытуы кері тәсілді ұсынады, ол актерлердің оң баға алуды күткен кезде қозғалыс күшейетінін болжайды.
A further extension of the evaluation approach is the learned drive hypothesis, which was developed by Cottrell, Wack, Sekerak, and Rittle, and states that activation only increases when actors feel that the audience is capable of evaluating their performance. In other words, it implies that the cause of evaluation apprehension comes from a learned audience. They studied how a participant performed on well learned tasks while in the presence of an audience focused on another event, and in the presence of an audience focused on the tasks being performed. They found that participants performing in the latter group, with the audience that was focused on what the participants were doing, largely gave dominant responses. Weiss and Miller furthered developed the evaluation approach by hypothesizing that activation only increases when the actors fear a negative evaluation. This theory suggests that activation increases when the audience or other competitors cause negative feelings, such as anxiety, in the actor. However, Good's development of evaluation apprehension takes the opposite approach, where he hypothesizes that activation increases when actors expect a positive evaluation.
Әлеуметтік бағдар теориясы
Әлеуметтік жеңілдету теориясы адамдардың әлеуметтік жағдайларға қатысты бағыт-бағдары әртүрлі екенін және осы жеке айырмашылықтар кімнің өнімділігін жақсартатынын немесе нашарлататынын болжайды. Теория бойынша, оң бағытталған адамдар әлеуметтік жеңілдету эффектісін көбірек сезінеді, ал теріс бағытталған адамдар өнімділікте нашарлауды бастан кешіреді. Оң бағытталған адамдар – өзіне сенімді және қиындықтарға позитивті реакция білдіретін адамдар. Теорияда олар "көптеген адамдардың арасында қауіпсіздік сезінеді" делінеді. Ал теріс бағытталған адамдар төмен өзімдік баға, ұялшақтық және басқа адамдардың қатысуынан қорқу сипаттарымен ерекшеленеді.
Social orientation theory of social facilitation suggests that people differ in their orientation toward social situations and that these individual differences predicts who will show social facilitation or impairment in performance. The theory states that individuals with positive orientation are more likely to display social facilitation effects whereas individuals with negative orientation are likely to experience impairment in performance. Those with positive orientation are individuals who are self confident and who react positively to challenges. The theory states that these individuals find "safety in numbers". On the other hand, individuals with negative orientation are defined by characteristics such as low self esteem, inhibited and feeling threatened by presence of other people.
Көңіл аударуды көрсету
1980 жылдары түсіндірмелер белсенділік теорияларынан назар теорияларына қарай өзгерді, бұл кейбір нәрселерден бас тартудың басқаларымен тиімді айналысу үшін қажет екенін көрсетеді. Әлеуметтік жеңілдетуді түсіндіретін назар теорияларына алаңдатушылық конфликт гипотезасы, жүктеме артық болу гипотезасы, кері байланыс тізбегі моделі және сыйымдылық моделі жатады. Когнитивтік жүктеме артық болғанда, адамдар күрделі тапсырмаларды нашар орындайды, ал қарапайым тапсырмаларды жақсы орындайды. Жағымсыз бағалаудан туындаған ұят сезімі оянуды күшейтеді немесе қоздырылуды арттырады, бұл үстемдік ететін әсерлерге алып келеді. Екінші теория бұл ояну мәселесі емес, қарапайым реакциялар туралы дейді, себебі адам басқалардың алдында өте қабілетті көрінгісі келеді. Егер тапсырма оңай болса, адам өзін одан да қабілетті етіп көрсету үшін оны ерекше жақсы орындауға тырысады. Дегенмен, егер тапсырма қиын болса, олар өздерін қабілетсіз деп көрсетуден қорқады, бұл өз кезегінде оларды ұялтады және олардың өнімділігіне кедергі келтіреді.
In the 1980s, explanations shifted from activation theories to attention theories, which imply that withdrawal from some things is necessary in order to deal effectively with others. Attention theories that explain social facilitation include the distraction conflict hypothesis, the overload hypothesis, the feedback loop model, and the capacity model. and while in cognitive overload, individuals will do worse on complex tasks and better on more simple tasks. The possible embarrassment that occurs with negative evaluation leads to activation of arousal, or increased drive which will cause more dominant effects. The second theory argues that it is not an issue of arousal, but rather of simple responses, because the individual wants to appear competent in the presence of others. If the task is easy, the individual will want to make him/herself appear even more competent by doing exceptionally well on the task. However, if the task is difficult, they will fear that they will present themselves as incompetent, which will in turn make them embarrassed, and further impede their performance.
Алдау
Алдын ала пікірлер көбінесе оңай үйренілетін және орындалатын жауап ретінде қарастырылады. Сондықтан, Зайонцтың әлеуметтік жеңілдету теориясының логикасына сәйкес, алдын ала пікірлер де әлеуметтік жеңілдетуге ұшырауы мүмкін. Яғни, адамдар жекеде емес, басқалардың қатысуында осы пікірлерін білдіруге көбірек бейім болуы мүмкін.
Prejudice is often considered as easily learned and performed response. Therefore, following the logic of Zajonc's drive theory of social facilitation, prejudice then, is also likely to be socially facilitated. That is, individuals may be more likely to express prejudicial views in presence of others than in private.
Жынысы
1994 жылы Де Кастро әлеуметтік ортаның тамақ қабылдауға әсер ететінін көрсетті, себебі ол тамақ ішуге кеткен уақытты ұзартады. Оның нәтижелері сонымен қатар, жай ғана таныстармен салыстырғанда, отбасы мен достардың қатысуы тамақ қабылдауды күрт арттыратынын көрсетті, бұл, мүмкін, адамдар таныс адамдардың арасында жайлырақ сезінуіне байланысты "тамақ қабылдаудағы тежелімдердің босауы" нәтижесінде болады. Сонымен қатар, еркектер жалғыз болғандағыға қарағанда басқа адамдармен бірге 36% көбірек тамақ жесе, әйелдер де жалғыз болғандағыға қарағанда 40% көбірек тамақ жеген. Де Кастро мұны әлеуметтік жеңілдетудің уақытты ұзарту моделімен байланыстырады, себебі тамақ әлеуметтік оқиға болған кезде тамаққа жұмсалатын уақыт артады. Осы нәтижелер басқа адамдардың тамақтануға қатысуы тамақ ішуге кеткен уақытты ұзарту арқылы тамақ қабылдауды арттыратынын, бұл әлеуметтік өзара әрекеттесудің нәтижесі болуы мүмкін екенін көрсетеді, ал отбасы мен достардың әсері одан да зор, себебі олар демалыс сыйлап, соның салдарынан тамаққа шектеу қоймауға итермелейді. Бұдан бөлек, осы нәтижелер әлеуметтік ортаның ерлер мен әйелдерге шамалы айырмашылықпен бірдей әсер ететінін де көрсетеді.
In 1994, De Castro demonstrated that social facilitation affects food intake by extending the time spent eating a meal. His results also showed that the presence of family and friends, in comparison with the presence of mere companions, increases food intake to a greater degree, possibly due to the "release of inhibitory restraints on intake" that occurs when people feel more comfortable around people they are familiar with. Furthermore, males ate 36% more food when with other people than when alone, and females ate 40% more food when with other people than when alone. De Castro attributes this to the time extension model of social facilitation, as the time spent at a meal increased when the meal was a social occasion. These results suggest that the presence of other people at a meal increases intake by extending the time spent at the meal, probably as a result of social interaction, and that family and friends have an even larger effect, probably by producing relaxation and a consequent disinhibition of restraint on intake. Furthermore, these results also suggest that social facilitation has very similar effects on both men and women.
Өнер көрсету
1920 жылы бір сөзге жауап ретінде мүмкіндігінше көп сөз жазуды сұрағанда, қатысушылардың 93%-ы басқа адамның алдында, жалғыз қалғанға қарағанда көбірек сөз жазды. Дегенмен, осы зерттеу сөйлегенде кекештейтін адамдармен қайталанғанда, қатысушылардың 80%-ы басқа адамның қатысуымен емес, жалғыз қалғанда көбірек сөз жазды. Ли Эдвард Трэвис аудиторияның адамға қандай әсер ететінін анықтау үшін зерттеу жүргізді. Трэвис зерттеу үшін көз-қол үйлестіру тестін (айналмалы нысанаға иілгіш көрсеткішті ұстау) пайдаланды. Зерттеуге 20 бірінші курс студенті, 1 екінші курс студенті және 1 үшінші курс студенті қатысты. Кішкентай аудитория төрт-сегіз жоғары сынып студенттері мен аспиранттардан тұрады, сондай-ақ ер және әйелдер саны тең болды. Әр бақылаушы тәжірибешінің қатысуымен жаттықты, ал олардың оқу қисығы күн сайын сызылды. Субъект ең жоғары тиімділігіне жеткенде, пассивті аудитория шақырылды. Кейбір қатысушылар аудиторияның қатысуымен жақсы үйлестіруді көрсетті. 1980 жылдың маусым айында Forgas және тағы басқалар аудиторияның әсеріне қатысты зерттеу жүргізді, онда тәжірибелі және жаңадан бастаған сквош ойыншыларының өнімділігі аудитория болмағанда, ерлер аудиториясы және әйелдер аудиториясы болғандағы нәтижелері қарастырылды. Зайонцтың қозғалыс белсенділігі теориясына қайшы, аудиторияның өнімділікке әсері жаңадан бастаған және тәжірибелі ойыншылар арасында едәуір емес екені анықталды. Бұл басқа факторлар, мысалы, танымдық айнымалылар және ойыншылардың аудиторияның болуын қабылдауы, сондай-ақ ойыншылардың аудиторияның табиғи ортада болуына реакцияларына да әсер ететінін көрсетеді. 1982 жылы бильярд ойнаған адамдар шебер және шебер емес ойыншыларды анықтау үшін жасырын түрде бақыланды. Шебер ойыншылар соққыларының кем дегенде үштен екісін орындады, ал шебер емес ойыншылар соққыларының кем дегенде үштен екісін жіберді. Байқаушы бильярд үстеліне жақындап, бақылауын жалғастырғанда, шебер ойыншылардың өнімділігі 14%-ға жақсарды, ал шебер емес ойыншылардың өнімділігі 30%-дан астам төмендеді. 2007 жылы Розенблум және тағы басқалар 2004 жылы Иерусалимдегі мұрағаттық деректерді зерттеді және жүргізуші куәлігін алу кезінде көлікте қосымша адамның болуы емтихан тапсыру мүмкіндігін төмендететінін анықтады. Зерттеудің сипаты әлеуметтік жеңілдетудің бір түсіндіруін екіншісінен ажыратуға мүмкіндік бермесе де, нәтижелер әлеуметтік жеңілдету теориясының негізгі қағидасын қолдайды. 2008 жылы студенттерге сөздер тізімі беріліп, оларды мүмкіндігінше жылдам көшірулері сұралды. "Оңай тапсырма" - бір тізімді басым қолымен жазу, ал "қиын тапсырма" - басқа тізімді басым емес қолымен жазу. Тапсырманы орындаған кезде олар сүйікті тележұлдызының суретін (компьютер экранында) немесе сол шоудан басқа кейіпкердің суретін көрді. Оңай тапсырма берілгенде, олар сүйікті кейіпкерінің қатысуымен көбірек сөз жазды, ал қиын тапсырма берілгенде, сүйікті кейіпкер олардың өнімділігін тежеді. Көрсетілгендей, колледж студенттеріне тапсырмалар берілген кезде, олардың сүйікті телекейіпкерлері әлеуметтік жеңілдету парадигмасында "нағыз" ретінде қабылданады, бұл әлеуметтік жеңілдетудің өнімділікке қалай әсер ететінін көрсетеді. 2008 жылы Хилл, Хантон, Мэтьюс және Флеминг спорттағы оңтайлы емес өнімділікті зерттеді, ол "қарқынсыздық" құбылысы деп те аталады. Олар адамдар аудиторияның теріс бағасы туралы уайымдағанда және оларға беймәлім тапсырмаларды орындағанда, аудиториясыз орындағаннан гөрі нашар нәтижелер көрсеткенін анықтады. 2011 жылы Андерсон Хэнли, Снайдер, Нимон және Арсьеро "киберциклдермен" жүрген ересектердің, виртуалды шындықпен жабдықталған стационарлық велосипедтермен жарысқан ересектердің, стационарлық велосипедтермен жүрген ересектерге қарағанда жоғары қарқынмен жаттыққандарын анықтады. 2012 жылы Мураяма және Эллиот мета-талдау жүргізді, онда олар бәсекеге байланысты нәтижелердің көп бөлігі іс жүзінде өнімділік мақсаттарына байланысты екенін анықтады. Бәсекелестік өнімділікті жақсартуға мүмкіндік беретін өнімділікке ұмтылу мақсаттарын немесе өнімділіктің төмендеуіне әкелетін өнімділіктен қашу мақсаттарын тудырады.
In 1920, when asked to write out as many words as possible in response to a given word, 93% of participants produced more words in the presence of another person than alone. However, when this study was replicated with individuals who stuttered when they spoke, 80% of the participants produced more words when alone rather than in the presence of another person. Lee Edward Travis conducted a study to find what kind of effect an audience has on an individual. Travis used an eye–hand coordination test (holding a flexible pointer on a revolving target) for his study. Twenty freshmen males, one sophomore male, and one junior male were used as the subjects. The small audience consisted of four to eight upper classmen and graduate students and was an equal number of men and women. Each observer practiced in the presence of the experimenter, and their learning curve was plotted each day. When the subject attained his maximum efficiency, the passive audience was brought in. Some of the subjects showed superior coordination when the audience was present. In June 1980, Forgas et al. conducted a field study of audience effects, looking at the performance of expert and novice squash players when observed by no audience, a male audience, and a female audience. Contrary to Zajonc's drive arousal theory, it was found that the effect of an audience on performance did not differ significantly between novice and expert players. This indicates that the other factors, such as cognitive variables and players' interpretation of the audience's presence, also influence players' reactions to the presence of an audience in a natural setting. In 1982, people playing pool were being surreptitiously watched in order to identify skilled and unskilled players. Skilled players made at least two thirds of their shots whereas unskilled players missed at least two thirds of their shots. When the observer moved closer to the pool table and continued to watch, skilled players' performance improved by 14% and the unskilled players' performance dropped by more than 30%. In 2007, Rosenbloom et al. studied archival data from Jerusalem in 2004 and found that the presence of an additional person in the car during a driving license test decreased the likelihood that the testee would pass the driving test. Although the nature of the study made it impossible to distinguish one explanation of social facilitation from another, the findings generally support the basic premise of social facilitation theory. In 2008, college students were given a list of words and told to copy them as quickly as they could. The "easy task" was to write out one list with their dominant hand and the "hard task" was to write out another list with their nondominant hand. While completing the task, they were in the presence of an image of their favorite television personality (displayed on a computer screen) or an image of another character from the same show. When given the easy task, they wrote more words in the presence of their favorite character and when given the hard task, the favorite character inhibited their performance. As shown, while the college students were given tasks, their favorite television characters are perceived as "real" in a social facilitation paradigm which gives evidence as to how social facilitation can affect performance. In 2008, Hill, Hanton, Matthews, and Fleming studied sub optimal performance in sports, also known as the phenomenon of "choking". They determined that when individuals were worried about negative evaluations by the audience, and performing tasks that they were not familiar with, they often would perform at a lower level than when they did without an audience. In 2011, Anderson Hanley, Snyder, Nimon, and Arciero found that older adults riding "cybercycles", virtual reality enhanced stationary bikes with interactive competitions, exercised at higher rates than adults riding stationary bikes. In 2012, Murayama and Elliot conducted a meta analysis where they found that the effects on performance commonly attributed to competition are actually due to performance goals. Competition prompts either performance approach goals, which are what facilitate performance improvements, or performance avoidance goals, which undermine performance.
Жануарлар
Жануарларда әлеуметтік жеңілдету – жануардың белгілі бір мінез-құлқын атқаруы басқа жануарлардың да сол мінез-құлқына қатысу мүмкіндігін немесе мінез-құлқының қарқындылығын арттыру ықтималдығын жоғарылатады. 1969 жылы Зайонц, Хейнгартнер және Герман әлеуметтік жеңілдетудің тек адамдарда ғана емес, сонымен қатар шектеулі немесе мүлдем когнитивтік өңдеуі жоқ түрлерде де болатынын көрсетті. Олар бір тарақанның басқа тарақандармен бірге күрделі лабиринтті толықтыруға жалғыз болғанда қарағанда көбірек уақыт кететінін анықтады. Сондай-ақ, олар қарапайым, түзу жол бойында тарақанның басқа тарақандардың қасында болғанда жалғыз болғанға қарағанда жолдың соңына жылдам жететінін байқады. Бұл тәжірибе басқалардың болуынан туындайтын физиологиялық күштің жануарларда да ұқсас әлеуметтік жеңілдету әсерлеріне алып келетінін көрсететін теорияны қолдайды. 2009 жылы Диндо, Уайтен және де Ваал капучин маймылдарында әлеуметтік жеңілдетудің әсерін зерттеді. Бұл зерттеуде маймылдардан жаңа азық іздеу міндетін орындау сұралды, олар жеке немесе әлеуметтік топта болды. Екі топ маймыл да міндетті орындады, бірақ әлеуметтік топтағы маймылдар міндетті жалғыз болған маймылдарға қарағанда үш есе жылдам орындады. Бұл жылдамдық артуы "көру арқылы үйрену және топ мүшелері арасындағы мінез-құлқының синхронизациясы"мен байланысты.
Social facilitation in animals is when the performance of a behaviour by an animal increases the probability of other animals also engaging in that behaviour or increasing the intensity of the behaviour. In 1969, Zajonc, Heingartner, and Herman demonstrated that social facilitation occurs not only in humans, but also in species with limited or no cognitive processing. They observed that it takes a cockroach a longer time to complete a complex maze in the presence of other cockroaches than when alone. They also observed that in a simple, straight runway, a cockroach reaches the end of the runway faster in the presence of other cockroaches than when alone. This experiment lends support to the theory that physiological arousal resulting from the presence of others leads to similar social facilitation effects in animals as well. In 2009, Dindo, Whiten, and de Waal studied the effect of social facilitation in capuchin monkeys. The monkeys in this study were required to complete a new foraging task, either alone or in a social group. While both sets of monkeys completed the task, those in the social group completed it three times faster than those monkeys that were alone. This increase in speed was attributed to "observational learning and synchronization of behavior between group mates."
Электрондық өнімділікті бақылау
Зерттеушілер әлеуметтік жеңілдетудің әсерін зерттеу үшін электрондық өнімділікті бақылау (ЭӨБ) әдісін қолданды. Бұрын бұл үрдіс бетпе-бет немесе топтық жағдайлармен ғана шектелген, бірақ электрондық өнімділікті бақылау әлеуметтік жеңілдетудің әсерін виртуалды түрде анықтауға мүмкіндік береді. ЭӨБ – бұл қызметкердің өнімділігі туралы ақпаратты бақылау, бағалау, талдау және есеп беру үшін ақпараттық технологияларды (мысалы, компьютерлік желілерді) пайдалану. Көптеген компаниялар жұмыс күні бойы қызметкерлердің белсенділігін автоматты түрде бақылайтын осы әдісті қабылдады. Бұл тақырып әлеуметтік психология саласындағы мамандар үшін маңызды, себебі оның негізгі механизмі – әлеуметтік жеңілдету құбылысы. Бір зерттеуде ЭӨБ өнімділікті арттыратыны анықталды, бірақ бұл әлеуметтік жеңілдетудің әсеріне сәйкес келеді. Деректерді енгізу жұмысын орындаған қызметкерлерді жеке, басқалармен бірге немесе біріккен топтың құрамында жұмыс істеген кезде бақылады. Нәтижелер көрсетті, ЭӨБ жоғары білікті жұмысшылардың өнімділігін жақсартса, ал нашар білікті жұмысшылардың өнімділігіне кедергі келтіреді. Сонымен қатар, біріккен топта жұмыс істейтін қызметкерлерді бақылау олардың стресс және алаңдаушылық сезімін күшейтеді. Екінші жағынан, қатысушылар бақылауды өшіре алатынына және тек жұсқа байланысты қызметтері бағаланатынына сенгенде, өнімділікті бақылауға жағымды жауап берді. Сондай-ақ, қызметкерлерге жүйені пайдалану туралы шешімдерге қатысуға мүмкіндік берілген кезде ЭӨБ оң бағаланды. Нәтижелер әлеуметтік жеңілдетудің әсері тек басқалардың физикалық қатысуымен ғана шектелмейді, сонымен қатар виртуалды түрде де қолданылатынын көрсетеді. Дегенмен, топтық жұмыс жаңа ақпаратты, түсініктерді және дағдыларды игеруге кедергі келтіруі мүмкін, себебі басқалардың қатысуы алаңдатады. Бұл алаңдатулар оқытудың бастапқы кезеңдерінде, ашық және жасырын жаттығуларда қиындықтар тудыруы мүмкін. Бір зерттеуде қатысушылар сөздер тізімін жаттауға тырысқанда, топтың қысымынан ұялып, материалды дауыстап жаттығудан тартынды, нәтижесінде олардың өнімділігі төмендеді. Зайонц студенттерге жеке, мүмкіндігінше оқшауланған бөлмеде оқуды және емтиханды көптеген студенттердің, сахнада және үлкен аудиторияның алдында тапсыруды ұсынды. Егер материал алдын ала жақсы оқылған болса, емтихан нәтижелері студенттердің күтімінен асып түсер еді. Жеңілдету теориясының кейбір кемшіліктері мен жеткіліксіздіктерін ескере отырып, әлеуметтік жеңілдетуге көбірек танымдық тәсіл қажет деп саналады. Күту теориясының аясында құрылған танымдық модель қызметкерлердің өнімділігі мен әлеуметтік жеңілдетудің әсерін түсіндірудің мүмкін болатын түсіндірмесі ретінде ұсынылады. Бұл мәселе бойынша көптеген дәлелдер келтірілмесе де, болашақ зерттеулердің бағыты осы модельді тексеруге бағытталған болуы керек. Сонымен қатар, қай әлеуметтік жеңілдету тәсілі ең дұрыс екенін анықтау қиын. Ең үлкен қайшылық белсенділік (немесе тек қана қатысу) және бағалау тәсілдері арасында туындайды. Белсенділік тәсілі аудиторияның тек қана қатысуы әлеуметтік жеңілдетуге әкеледі дейді, ал бағалау тәсілі қабілетті аудиторияның бағалауынан қорқу әлеуметтік жеңілдетуге әкеледі деп мәлімдейді. Екі ойдың қарама-қайшылығы анық болса да, зерттеушілер қайсысының дұрыс екенін нақты дәлелдей алмады.
Researchers have used electronic performance monitoring (EPM) to examine the effects of social facilitation. This trend had previously been limited to face to face or group settings, but electronic performance monitoring establishes the impact of social facilitation in a virtual sense. EPM is the utilization of information technologies (e. g. computer networks) to track, evaluate, analyze, and report information regarding an employee's performance. Many businesses have adopted this method in which workers activity is automatically monitored throughout the workday. This topic is of substantial interest to those in the field of social psychology due to underlying mechanism at work; namely, the phenomenon of social facilitation. One study found that EPM did enhance productivity, but only in ways that are consistent with the effects of social facilitation. Employees working on a data entry task were monitored while working alone, with others, or as part of a cohesive group. Results indicated that EPM improved the performance of highly skilled workers, but interfered with the performance of those who were less skilled. Moreover, with the exception of those working in a cohesive group, monitoring was found to increase workers' feelings of stress and anxiety. On the other hand, participants responded more favorably to performance monitoring when they believed that they could turn off the monitoring and that only their job related activities were being evaluated. Also, EPM was viewed more positively when workers were given the opportunity to participate in decisions regarding the use of the system. Results support that the effect of social facilitation is not just limited to the physical presence of others, but also extends to presence in a virtual sense as well. However, a study group may inhibit the acquisition of new information, concepts, and skills, as the presence of others can be distracting. These distractions can interfere during the early phases of learning, both in overt and covert practicing. In a study in which participants had to learn a list of words, they were too embarrassed to rehearse the material out aloud and as a consequence of this group pressure, their performance suffered. Zajonc suggested that the student study alone, preferably in an isolated cubicle, and arrange to write examinations surrounded by many other students, on stage, and in the presence of a large audience. The results of the examination would be beyond the student's wildest expectations, assuming that the material had been thoroughly learned beforehand. In light of certain weaknesses and inadequacies of drive theory explanation, social facilitation is argued to be in need for a more cognitive approach. A more cognitive model constructed in an expectancy theory framework is shown as a plausible alternative explanation for employee performance and the effects of social facilitation. While there is not much evidence presented by this controversy it is recommended that direction of future research should test this model. Furthermore, there is difficulty in determining which social facilitation approach is the most accurate. The biggest conflict comes between the activation (or mere presence) and evaluation approaches, with the activation approach stating that the mere presence of an audience leads to social facilitation, and the evaluation approach stating that it is the fear of being judged by a capable audience that leads to social facilitation. Despite the two clearly conflicting schools of thought, researchers have not been able to conclusively prove which one is correct.