Кіріспе
Цюрих Киелі кітабы (Zürcher Bibel, сондай-ақ Zwinglibibel) – тарихи тұрғыдан Гулдрих Цвинглидің жұмысына негізделген швейцариялық неміс тіліндегі Киелі кітап аудармасы. Жаңа басылымдардың мақсаты – ең жоғары филологиялық нақтылыққа қол жеткізу. Бұл картасы бар алғашқы Киелі кітап деп саналады.
The Zürich Bible (Zürcher Bibel, also Zwinglibibel) is a Swiss German Bible translation historically based on the rescensions of Huldrych Zwingli. Recent editions have a stated aim of maximal philological exactitude. It is thought to be the first Bible to contain a map.
Фрошау Киелі кітабы
Цвинглидің аудармасы "Правословие" (Prophezey) семинарынан туындады, ол Цюрихтің барлық дін қызметкерлерінің қатысуымен әр күн сайын өтіп, қауым үшін швейцариялық неміс (жоғары неміс) тіліне Библия мәтіндерін аударумен айналысты. Мартин Лютердің аудармасы оның аяқталған бөліктеріне дейін пайдаланылды. Пайғамбарлар кітабы 1527 жылы анабаптистер Людвиг Хаетцер мен Ханс Денк жасаған аудармадан алынды. Бұл Цвинглиге Лүтерден төрт жыл бұрын толық аударманы аяқтауға мүмкіндік берді. Ескі Келісімнің қалған бөлігін негізінен Цвингли және оның досы Лео Джуд, Санкт-Петерс приходының пасторы аударды. Кристоф Фрошауэр баспасында Жаңа Келісім 1525 жылдан 1529 жылға дейін, ал кейіннен Ескі Келісімнің бөліктері жарық көрді. 200-ден астам иллюстрациясы бар бұл аударма сол кездегі баспа өнерінің шедеврі деп есептелді. Ескі Келісімнің аудармасы 1540 жылы, ал Жаңа Келісімнің аудармасы 1574 жылы қайта қарастырылды. 1589 жылы аяттар нөмірленді. 1975 жылы Пенсильвания штатының Денвер қаласынан Амос Гувер 1536 жылғы басылымды қайта басып шығарды, ал 1531 жылғы басылым 1983 жылы Цюрихтегі Теологиялық баспадан жарық көрді.
1931 жылғы қайта қарау
1907 жылы тағы бір қайта қарау үшін, соңғы библиялық зерттеулердің нәтижелерін ескеру мақсатында комиссия құрылды. 1931 жылы қайта қарау аяқталып, ол негізінен жаңа аудармаға айналды.
2007 жылғы қайта қарау
1984 жылы Цвинглидің туғанына 500 жыл толуына орай Цюрих кантонының протестанттық реформаланған шіркеуінің Бас Синоды тағы бір түзетуді бастады. Бірақ, көп ұзамай, тұтас Киелі кітапты жаңадан аударуға шешім қабылданды. Жобаға жұмсалған жалпы құн төрт миллион швейцариялық франкқа бағаланып, 2007 жылдың басында аяқталды. Киелі кітап 2007 жылдың маусымында басылып, электрондық түрде жарық көрді.