Кіріспе

R v Strachan, [1988] 2 S. C. R. 980 – Канада Жоғарғы Сотының Канаданың Құқықтар және бостандықтар хартиясының 24(2) бабына сәйкес, Хартиялық құқық бұзылғаннан кейін дәлелдерді қабылдамау жөніндегі маңызды шешімі. Сот бұзушылық пен дәлелдер арасында себеп-салдар байланысы болуы міндетті емес, олардың арасында уақыттық байланыс болғаны жеткілікті деп шешті.

Өмірбаян

Джозеф Стреханға Канада Корольдік атты полициясы есірткіге қатысты қылмыстар бойынша тергеу жүргізді. Оның пәтерінде Есірткіге қарсы күрес туралы заңның 10(2)-бабы бойынша іздестіру ордері алынды. Полиция оның пәтеріне келді және оны екі басқа ер адаммен бірге, сондай-ақ көп мөлшерде есірткі мен ақша тапты. Үшеуі де тұтқындалды және оларға құқықтары оқылды. Тұтқындалғаннан кейін, жауапты офицер Стреханның телефон арқылы адвокатқа қоңырау шалу әрекетін "жағдайды түзеуге" дейін рұқсат етпеді. Офицер сотта көрсетуде, күдіктілерді алдымен сұраққа тартып, онда болған деп күдіктелген қаруды іздегеннен кейін ғана адвокат шақыруға рұқсат беретінін айтты. Ақырында, Стреханға ұсталғаннан кейін бір сағат қырық минуттан соң полиция бөлімшесінен адвокатымен байланысуға рұқсат берілді. Сотта, Хартияның 10(b) бабы бойынша Стреханның адвокатқа қол жеткізу құқығы бұзылған, дәлелдер Хартияның 24(2) бабы бойынша жойылды және Стрехан ақталды деп шешілді. Апелляцияда Стреханның адвокатқа қол жеткізу құқығы бұзылған, бірақ дәлелдерді жоюдың қажеті жоқ, себебі бұзушылық пен жиналған дәлелдер арасында себеп-салдар байланысы болған жоқ. Жаңа сот отырысы тағайындалды. Жоғарғы Сот алдындағы мәселе Хартияның 8-бабы бойынша Стреханның негізсіз іздеу және тәркілеуге қарсы құқығының бұзылуы және Хартияның 24(2) бабы бойынша дәлелдерді жою қажеттігі болды.

Соттың дәлелдеуі

Бас судья Диксон, соттың көпшілігі атынан жазған қаулысында, 8-баптың бұзылғаны жоқ екенін және Конституцияның 24(2)-бабына сәйкес дәлелдерді қабылдамауға болмайтынын мәлімдеді. Судья Ламер жеке пікірін жазды. Судья Уилсон 8-баптың бұзылғанын анықтаған жеке пікір жазды, бірақ соттың қалған бөлігімен бірге дәлелдерді 24(2)-бап бойынша қабылдамау туралы келісті.