Кіріспе

Американдық философ Хилари Корнблит – американдық философ. Ол Массачусетс Амхерст университетінде философия профессоры және заманауи эпистемологияның табиғаттануға негізделген эпистемологиясының ең белгілі жақтаушыларының бірі.

Өмірбаян

Корнблит 1975 жылы Нью-Йорк штатының Буффало қаласындағы Мемлекеттік университетінен бакалавр, ал 1980 жылы Корнелл университетінен докторлық дәрежесін алды, онда Сидней Шумейкер мен Ричард Бойдтың басшылығымен оқыды. 2003 жылы Массачусетс университетіне келгенге дейін Корнблит Вермонт университетінде оқытумен айналысты, сондай-ақ 1991 жылдан 1997 жылға дейін аталған университеттің кафедрасын басқарды. Оның ғылыми қызығушылықтары эпистемология, метафизика және ой-сана философиясын қамтиды. Табиғаттандырылған эпистемологиядан басқа, оның соңғы жұмыстары философиялық теория жасаудағы интуицияның рөлі, эпистемологиядағы интернализм мен экстернализм арасындағы қайшылықтар, сондай-ақ адам емес жануарлардың психикалық жағдайларын зерттеуге арналған.

Индуктивті тұжырымдаманың натуралистік түсіндірмесі

1993 жылы жарық көрген "Индуктивті қорытынды және оның табиғи негізі" (MIT Press, 1993) кітабында Корнблит индуктивті білімнің туа біткен психологиялық қабілеттеріміз бен әлемнің себептік құрылымы арасындағы үйлесімділік арқасында мүмкін екенін айтады. Бойдты ұстанған Корнблит, бұл себептік құрылымды табиғи түрлердің, яғни гомеостатикалық жиынтық қасиеттердің құрылымы деп қарастырады. Мұндай табиғи түрлер индуктивті қорытындыға табиғи негіз болып табылады, себебі біздің туа біткен қорытынды шығаруға бейімділіктеріміз (эмпирикалық психология көрсеткендей) табиғи түрлер әлемін болжайтын тәсілде құрылымдалған, соның арқасында, мұндай табиғи түрлерге толы ортада бізге әлем туралы дұрыс сенімдерді ұсынуға ұмтылады.

Табиғи білім

Корнблит білімнің табиғи түр екенін қорғағандығымен ең көп танымал. Осы пікірді ол «Білім және табиғаттағы орны» (Оксфорд университетінің баспасы, 2002) кітабында қорғайды, онда Корнблит білімнің – танымдық этиологияда зерттелгенде – табиғи түр ретінде қарастырылуға жеткілікті тұрақты және индуктивті құнды санат екенін дәлелдейді. Осыған байланысты, ол эпистемологияның дұрыс әдісі эмпириялық екенін айтады, бұл көптеген эпистемологтардың дәстүрлі түрде ұстанған тұжырымдамалық талдау мен интуицияны тексеру тәсілінен өзгеше, эмпириялық зерттеулерге негіделгенімен қарама-қайшы.

Тұжырымдамалық талдауға қарсы

Корнблиттің білімді табиғи түр ретінде қарастыруы, философияны тұжырымдамалық талдау ретінде сынауына негіз құрайды. Корнблиттің пікірінше, философиялық талдаудың дұрыс нысаны ұғымдар емес, соның ізімен таңылған құбылыстар. Сонымен қатар, Корнблиттің семантика саласындағы жұмысы, оның тұжырымдамалық талдау туралы пікірлерін білімді табиғи түр ретінде қарастыруынан тәуелсіз түрде де негіздеуге болатынын көрсетеді. Атап айтқанда, ол семантикалық экстернализм табиғи түрлерге ғана емес, сонымен қатар жасалған түрлерге де дұрыс семантиканы ұсынады деп санайды. Егер бұл рас болса, онда эмпирикалық зерттеулер философиялық сауалдардың көп бөлігі табиғи түрлер болып шықса да, перспективті философиялық әдіс екенін көрсетеді.

Мақалалар

"Даулы мәселелерде сенім", Т. Уорфилд және Р. Фельдман, ред., Disagreement, Oxford University Press, жарыққа дайындалып жатыр. "Рефлексивті келісімнің шектеулері", Философия және феноменологиялық зерттеулер, 2010, 80 (1), 1–19. "Қателікке ұшырау мүмкіндігі жоғары болғандағы сенімділік проблемасын шешу", Analysis, 2009, 69 (2). "Эпистемологиядағы натуралистік жоба: әрі қарай не істеу керек?", С. Ми және Р. Чен, (ред.), Табиғаттану эпистемологиясы және ғылым философиясы, Rodopi (Амстердам), 2007, 39–59. "Табиғаттану және интуиция", Grazer Philosophische Studien, 2007, 72, 27–49. "Артефактілерге қалай сілтеме жасауға болады", Э. Марголис және С. Лоуренс, (ред.), Ақыл-ой туындылары: артефактілер және олардың бейнеленуі туралы эсселер, Oxford University Press, 2007, 138–149. "Білімнің метафизикалық мәртебесі", Философиялық мәселелер, 2007, 17 (1), 145–164. "Интуицияға жүгіну және эпистемологияның мақсаттары", С. Хетеррингтон, (ред.), Epistemology Futures, Oxford University Press, 2006, 10–25. "Философиялық зерттеуде интуицияның рөлі", М. ДеПол және В. Рамси, (ред.), Интуицияны қайта қарастыру, Rowman and Littlefield, 1998, 129–141. "Артефактілерге сілтеме жасау", Philosophical Review, LXXXIX, 1980, 109–114.