Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапондық қаруланған текелер мен ат тұғыры
Japanese weaponized stirrups and horseshoes
the Japanese weapon
Текко (鉄甲) – Окинавада пайда болған қаруланған текелер мен ат тұғыры, олар "жауыздықты қару" санатына жатады. Анықтамасы бойынша, жауыздықты қару қолдың массасын арттырады, сондықтан жауыздықтың импульсі мен массасы арасындағы физикалық пропорционалдылықты ескере отырып, ол иесінің күшін күшейтеді. Кейбір жауыздықты қарулар семсердегі қорғағыш сияқты, иесінің қолының құрылымын қорғауға да арналған. Теко каги (手甲鉤, "қолдың артқы бөлігіндегі ілмектер") деп аталатын қару түрі металл сақинаға бекітілген төрт темір тырнақпен ерекшеленеді. Оларды қолға кигізіп, сызып, соққы беру үшін пайдалануға болады. Бұл қару шабуыл мен қорғануға қолданылады, себебі оны ұстаған адам табиғи қол қозғалыстарымен кесіп, қорғана алады. Сонымен қатар, дұрыс техника қолданылса, оны қаруды тұзаққа түсіріп, қарсыласты қарусыздандыру үшін де пайдалануға болады.
The tekkō (鉄甲), are weaponized stirrups and horseshoes which originated in Okinawa, Japan, and they fall into the category of "fist load weapons". By definition, a fist load weapon increases the mass of the hand so that, given the physical proportionality between the fist's momentum and its mass, it increases the force the bearer can deliver. Some fist load weapons may also serve, in the same manner, as the guard on a sword, to protect the structure of the bearer's hand. A variant of the weapon known as tekkō kagi (手甲鉤, lit. "back of the hand hooks") is characterized by four iron nails like bear claws attached to a metal ring. Worn over the hands, the claws could be used for scraping and striking. It is used for both offensive and defensive purposes as the wielder can slash and defend with natural hand motions. Additionally, with proper technique, it could be used for ensnaring and disarming weapons.
Тарих
Текко бес даму кезеңінен кейін қалыптасты. Біріншісі, "явара" деп аталатын, қолдың ішкі жағында ұсталатын қарапайым таяқ немесе сырғанақтан тұрды. Екіншісі – қолға бекітілетін арқанмен жабдықталған таяқ, "чизе кун бо" болды. Үшіншісі, "текко" пішіні "чизе кун бо" сияқты болды, бірақ арқанның орнына бірінші немесе екінші саусақтың арасына сыятын өткірленген ағаштан жасалған ұзартуы бар еді. Мүмкін, балықшылардың қолдарын қиыршық тастарға кесіп алмау үшін торларын тартуға немесе Окинава самурайларының ("буши") қолданған ұзын шашқыры "канзаши" осы дизайнға шабыт берген болуы мүмкін. Текко қатты ағаштан және жұмсақ металлдан жасалған түрлерде кездесті. "Олар жай ғана қолға ат тұғырын орнатып, соққы беру үшін пайдаланды" (Рюкю Хон Кенпо Кобджуцу Федерациясы). Оны қолдың арасына "U" пішінде ұстап, екі ұшы сыртқа қарай созылатын. Кейбір жаттығушылар екі ат тұғырын тікелей қарама-қарсы және бірін бірі жабатын етіп байлап та қойды. Бұл конструкция қолдың массасын арттырып, қосымша қорғаныс ұсынды, бірақ қарудың көлемі үлкейіп, жасыру қиынға түсті және оқуға көбірек уақыт кетті. Жақсартылған ат тұғыры теккосы екі ат тұғырының бірге дәнекерленгенін көрсетті. Алайда, ат тұғыры теккосының танымалдылығы төмендеді, өйткені назар кішірек, жасыруға ыңғайлы ат тұтқасына ауысты.
The tekko evolved after five stages of development. The first, called the "yawara", consisted of nothing more than a stick or rod, held in the inside the hand. The "chize kun bo", a stick with a loop of rope, which the user could attach to the hand for control, came second. Third, the "tekko" resembled the "chize kun bo" but, rather than a rope, had a sharpened wooden extension of the stick, which fit between the first or second finger. or haul in their nets without cutting their hand on coral, or a long hairpin used by Okinawan Bushi called a "kanzashi", quite possibly served as the inspiration for this design. The tekko appeared in hardwood form, and as soft molded metal "They simply put a horseshoe into the hand to punch with" (Ryukyu Hon Kenpo Kobjutsu Federation). Held as a "U" with the hand in the middle, the two ends extended outwards. Practitioners also tied two horseshoes together directly facing and overlapping each other. This design provided greater hand mass, and defensive guard, but resulted in larger weapons, not easily concealed, and more difficult to learn. The improved horseshoe tekko featured the two horseshoes welded together. However, the popularity of the horseshoe tekko faded, as attention turned to the smaller, more concealable horse stirrup.
Құрылыс
Қолөнершілер дәстүрлі тіректерді жасады, олардың қазіргі дизайны ағаштан немесе металдан дамыды және көбінесе "D" пішінін қалыптастыру үшін жылқының ілгегі пішінде бүгілген және бұрандамен бекітілген жалпақ металл сызығынан жасалды. Қару ретінде қолдану үшін, жауынгерлер кейде үлкен зардап келтіру үшін ат тетігі пішініне қосымша бұрандалар орнату арқылы оны күшейтетін. Текконың басқа стильдерінде екі шетінде өткір ұштар мен саусақ буналарын көрсететін үш тікенек болады. Ең соңғы нұсқасы ретінде, тірек нұсқасы кобудо шеберлерінің көпшілігі үшін әлі де сүйікті болып табылады. Тірек теккоға қатысты даулар бар, себебі көптеген кобудо шеберлері оларды "мыс буынға" теңейді, олардың иеленуі көптеген штаттарда жасырын қару ретінде тыйым салынған. Мұндай мыс буынды иелену және тасымалдау заңдық салдарға әкелуі мүмкін. Дегенмен, "мыс буындарда" саусақтарды бөлетін бөліктер бар, ал тірек теккода мұндай бөліктер жоқ. Көптеген кобудо шеберлері мыс буындар теккодан пайда болғанын айтса да, мыс буындар көбінесе батыстың "оқшаушар пышағының" тұтқасына ұқсайды. Текко мен пышақтың сыртқы түрін әрқашан ажырату мүмкін емес. Батыстықтар Окинава жекпе-жегімен 1940 жылдары танысты. Оқшаушар пышақ және батыстың мыс буындары Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін жетеді (1917 жылға дейінгі "мыс буын тұтқасы" бар оқшаушар пышақтың суреттері). Тағы бір дау-дамай кейбір кобудо шеберлерінің жылқы ілгегі текконы қайта жаңғыртуға деген ниетімен байланысты. Әртүрлі мектептер тірек немесе жылқы ілгегін қолдауды жақтады. Тірек текконы жақтаушылар консенсусқа жақын екенін айтса да, жылқы ілгегі текко шеберлері қарудың болашақ дамуына емес, түпнұсқа Окинава мәдени "жуцуларына" немесе "өнер формаларына" сақтауға көбірек мән береді. Жылқы ілгегі нұсқасын жақтаушылар бұл дизайн қарудың дәстүрлі катада берілген функцияларына ең жақсы сәйкес келеді деп санайды. Жылқы ілгегі текконың тірек нұсқасында жоқ ерекшеліктері жаңа және қызықты қолданулардың пайда болуына мүмкіндік береді. Пішіні мен функциясы бойынша, жылқы ілгегі текко "қос пышақ", кішкентай "ай пышақ" немесе "әртүрлі пышақ" сияқты арнайы пышаққа ұқсайды. "Мыс буындарға" қарағанда, олар негізінен "соққы беруге" сенетін болса, жылқы ілгегі текко "қорғануға" (бұғу) және "ұстауға" (қолға түсіруге), сондай-ақ қарсыласты "шабуға" немесе анатомиялық маңызды нүктелерді "ұстауға" баса назар аударады.
Artisans crafted the traditional stirrup upon which the modern design evolved from either wood or metal and were often made from a piece of flat bar, bent into a horseshoe shape and held together by a bolt, to form a "D" shape. For weapons application, would be combatants sometimes enhanced the design by embedding additional bolts into the horseshoe shape, to inflict greater injury. Other styles of tekko exhibit sharp protrusions at either end and three spikes representative of the position of the knuckles. As the most recent incarnation, the stirrup version remains the favorite of a predominance of kobudo practitioners. Controversy surrounds the stirrup tekko. because many kobudo practitioners liken them to "brass knuckles", the possession of which the jurisdiction of many states prohibit as concealed weapons. Owning, and carrying this brass knuckles, often has legal ramifications. However, "brass knuckles" have finger dividers; stirrup tekko do not. Although many kobudo practitioners claim that brass knuckles evolved from the tekko, brass knuckles more closely resembles the handle of the Western "trench knife". One cannot always distinguish between the appearance of the tekko and that of the knives. Westerners came in contact with Okinawan martial art in the 1940s. The trench knife, and Western brass knuckles, date back to World War I (with pictures of the "brass knuckle handle" trench knife dating back to 1917). Another controversy surrounds the desire of some kobudo practitioners to revive the horseshoe tekko. Differing schools advocate for the stirrup or horseshoe. Although advocates for the stirrup tekko emphasize near consensus, the horseshoe tekko practitioners concern themselves not so much with the forward evolution of the weapons as with the preservation of the original Okinawan cultural "jutsus" or "art forms". Advocates of the horseshoe version argue that the design best suits the functions as passed down in traditional kata for the weapon. Specific features of the horseshoe tekko, not found in the stirrup version, allow for new and interesting applications to emerge. In form and function, the horseshoe tekko more closely resembles a specialized knife such as a "double knife," a miniature "moon knife" or "duck knife". Unlike "brass knuckles" that rely primarily on "bludgeoning", the horseshoe tekko emphasizes "shielding against" (blocking) and "hooking" (capturing) incoming weapons attack, as well as "stabbing" an opponent or "hooking" anatomically vital points.
Қазіргі тәжірибеде
Қазіргі текко катасын меңгерушілердің арасында мастер Тайра Шинкеннің шәкірттері, сондай-ақ Риукью кобудо өкілдері бар, оларда Маэзато но текко катасы кездеседі. Басқа текко каталары: Маэзато но текко (Рю Кон Кай), Акамине, Такэмиёси, Миядзато, Какадзу, Канэйгава және Матайоси (Одо). Каталардың өзінде кесу және шаншу қозғалыстары жиі қолданылады. Окинава кобудосының (қарулы каталар) теккосы жақын арада анатомияның түрлі бөліктерін ұстап, қысып, тігіп алуға мүмкіндік береді. Текко – таңдалған жауынгерлердің тәртіпті ұстануы мен ежелгі өнер нысанын көрнекті етуі үшін қолданылатын көптеген мүмкіндіктерге ие қару. Аталған саланың қазіргі сарапшылары болашақ оқушы басқа жауынгерлік өнер салаларында көп жыл бойы лайықты мінез-құлық танытса ғана оқытуға келіседі.
Current practitioners of tekko kata include those in the lineage of Master Taira Shinken also called Ryukyu kobudo, which features the kata Maezato no tekko. Other tekko kata include Maezato no tekko (Ryu Kon Kai), Akamine, Takemyoshi, Miyazato, Kakazu, Kaneigawa, and Matayoshi (odo). The kata include heavy use of slashing and stabbing movements. The tekko of Okinawan kobudo (weapons kata) can be used to grip, squeeze and impale various parts of the anatomy at close quarters. The use of tekko remains an eclectic weapon used by select martial artists to practice discipline, and to express an ancient form of art. Current experts in the area usually will not teach the discipline unless the prospective student already has displayed appropriate demeanor over the course of many years for the training in other martial arts areas.