Кіріспе

Уэльстің дәстүрлі вегетариандық шұжығы

Гламорган шұжығы (Selsig Morgannwg) – Уэльске дайындалатын дәстүрлі вегетариандық шұжық, оның негізгі құрамына ірімшік (әдетте Caerphilly), пиязша және нан ұнтағы кіреді. Ол Уэльстегі Гламморган тарихи округының атына байланысты аталған. Бұл тағамды алғаш рет 1850 жылдары Джордж Борроудың «Жабайы Уэльс» кітабында айтқан, бірақ Гламорган мұрағатындағы ескі жазбаларда шошқа еті қосылған нұсқасы да бар. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде етке қол жеткізу қиын болғандықтан, вегетариандық нұсқасы кеңінен танымал болды және қазір кем дегенде екі компания жаппай өндіріп шығаруда. Оның түрлеріне пиязшаны пиязға алмастыру, сондай-ақ түрлі шөптер, дәмдеуіштер мен ірімшіктердің әртүрлі сорттарын қосу жатады.

Тарих

Гламорган шұжықтарының шығу тегі белгісіз. Гламорган архивінде жүргізілген зерттеулер нәтижесінде кем дегенде бір дәстүрлі рецепт табылды, онда ет пайдаланылған. Дәмдеуіші де қазіргі нұсқалардан өзгеше болған, оған қарағай құлпынайы, шалфей және имбирь қосылған. Олар туралы алғаш рет жарияланған мәлімет Джордж Борроудың 1850 жылдары жазылған және келесі онжылдықта басылған «Жабайы Уэльс» кітабында кездеседі. Ол оларды «Еппинг сосискаларынан кем емес» деп сипаттаған; Еппинг сосискалары терісіз еттен жасалған. Борроу Y Gwter Fawr (қазір Брайнамман деп аталады) жеріне сапар шеккен; Трегиб Армз Борроу шұжық жеген орын ретінде айтылған. Гламорган шұжықтарының сатылуын жариялаған газет хабарлары 1869 жылдан бастап пайда бола бастады, алғашқы хабарламаны 15 желтоқсанда Кардиффтегі 288 Бьют-стрит мекенжайындағы шошқа етін союшы Генри С. Хаммонд жариялаған. Хаммонд келесі бірнеше жыл бойы жарнамалауды жалғастырды, ал 1873 жылы сұраныстың артуына байланысты шұжықты сағат сайын жасау қажет екенін мәлімдеді, сондай-ақ сатудан бір күн бұрын шұжық жасап жатқан басқа өндірушілерді де атады. Хабарламада шұжықтың «жоғары сапалы сүтпен қоректенген шошқа етінен» жасалғаны нақты көрсетілген. Гламорган шұжықтары бастапқыда Гламорган ірімшігінен жасалған деп есептеледі, бірақ Гламорган малдарының саны азайып бара жатқандықтан, қазір ол ірімшік жасалмайды. Олар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде етке қойылған шектеулердің арқасында танымал болды. 1950 жылдары Уэльс газ басқармасы шығарған аспаздық кітапта бұл шұжық жарнамаланды, бірақ қандай ірімшік қолданылуы керектігі көрсетілмеген.

Рецепті

Қазіргі нұсқаларда Caerphilly ірімшігі қолданылады, ол ескі дәстүрлі Гламорган ірімшігі рецептісінің ұрпағы болып табылады және осыған ұқсас жалпы текстура мен дәмді береді. Негізгі рецепт бойынша ірімшік, пиязша және нан ұнтақтарының қоспасы қолданылады, бірақ кейбір рецепттер пиязшаны пиязға немесе көк пиязға ауыстырады, сондай-ақ петрушка сияқты шөптерді немесе горчица сияқты қосымша дәмдеуіштерді қосуға болады. Содан кейін қоспа шұжық тәрізді етіп оралып, қуырылады. Шұжық қабығы қолданылмайды, бірақ пісіру кезінде қоспаның ыдырап кетпеуі үшін оны байланыстыру үшін жұмыртқа қолданылады.

Вариациялар

Әртүрлі рецептерде басқа да алмастырулар мен қосымшалар ұсынылады. The Hairy Bikers (Дейв Майерс және Си Кинг) Кэрфиллиге балама ретінде уэльстік чеддарды ұсынады және оны қызыл пияз және ащы бұрыштан жасалған соуспен бергенді жөн көреді. Австралиялық рецепт Ланкашир ірімшігін басқа ингредиент ретінде ұсынады. Нан ұсатылған қалдықтарына қатысты шеф-аспаз Бобби Фриман жартылай қоңыр, жартылай ақ нан ұсатылған қалдықтарын пайдалануды ұсынады, ал Лондон негізделген Canteen мейрамханасының рецептері шұжықтың қаптамасы үшін қайнатылған картоп пен нан ұсатылған қалдықтарының қоспасын пайдалануды ұсынады. Лук-порейді дайындау әдістері әртүрлі, кейбір рецептерде оларды шикі күйінде араластыру қажет, ал басқалары алдымен табада қуыруды ұсынады. Шикі қалдырылса, олар шұжыққа хрустящий текстура береді. The Hairy Bikers және Canteen екеуі де лук-порейді алдымен қуыруды жөн көреді. Әртүрлі дәмдеуіштер қолданылады, Canteen Пэркинс рецептіндегідей шалфей мен мускат жаңғағын пайдаланады. Уэльс газ басқармасының рецептінде "аралас шөптер" талап етілсе, Фелисити Клоук The Guardian газетінде тимьян қосуды ұсынды. Қуыру үшін газ басқармасы мен шеф-аспаз Софи Григсон майды пайдалануды ұсынды, ал байкерлер өсімдік майын қолданды. Клоук және The Daily Telegraph жазушысы Найджел Годвин Гламорган шұжықтарын майда қуыруды ұсынды.