Кіріспе
Американың жергілікті халқының белсендісі, Оглала Сиукс тайпасының бұрынғы басшысы Сесилия Файр Тандэр (туған аты Сесилия Эппл; 1946 жылғы 24 қазан) – медбике, қоғамдық денсаулық сақтау жоспарлаушы және Оглала Сиукс тайпасының көшбасшысы. 2004 жылғы 2 қарашада ол тайпа президенті болып сайланған алғашқы әйел болды. Ол 2006 жылғы 29 маусымда импичментке ұшырағанға дейін қызмет етті, мерзімінен бірнеше ай бұрын. Басты дау-дамай Оңтүстік Дакота заң шығарушы органы штаттағы көптеген аборттарды тыйым салғаннан кейін, ол резервацияда жоспарланған тууды реттеу клиникасын салуға тырысқандығынан туды. Тайпалық кеңес оны олардың келісімінсіз іс жүргізгені үшін импичментке тартты. Калифорнияда екі онжылдық бойы тұрып, жұмыс істеген кезде, қоғамдық денсаулық сақтау клиникаларын құруға қатысқан Fire Thunder 1986 жылы резервацияға оралғаннан кейін Оглала Лакота әйелдер қоғамын құрушылардың бірі болды. Ол Ұлттық алкоголь синдромы жөніндегі ұлттық ұйымның кеңесші кеңесіне мүше және отбасылық зорлық-зомбылықтан зардап шеккендерге арналған баспанада жұмыс істеді. Ол Ұлы жазықтың жергілікті әйелдер қоғамының үйлестірушісі.
Cecilia Fire Thunder (born Cecilia Apple; October 24, 1946) is a nurse, community health planner and tribal leader of the Oglala Sioux. On November 2, 2004, she was the first woman elected as president of the Tribe. She served until being impeached on June 29, 2006, several months short of the two year term. The major controversy was over her effort to build a Planned Parenthood clinic on the reservation after the South Dakota legislature banned most abortions throughout the state. The tribal council impeached her for proceeding without gaining their consensus. A founder of community based health clinics while living and working in California for two decades, Fire Thunder was among founders of the Oglala Lakota Women's Society after her return to the reservation in 1986. She serves on the National Advisory Board of the National Organization on Fetal Alcohol Syndrome (NOFAS) and has worked at a shelter for domestic abuse. She is the coordinator of the Native Women's Society of the Great Plains.
Ерте өмір және білім
1946 жылы 24 қазанда Пайн Ридж резервациясында Сесилия Аппл дүниеге келді, ол Стивен мен Лолли (Федермен) Апплдың жеті қызының үшіншісі. Оның әкесі ауыл шаруашылығымен айналысқан фермер, ал анасы – мәдениетті сақтайтын адам болды; отбасы үйде лакота тілінде сөйлескен. Оның әкесінің ата-анасы – Фрэнк және Тереза (Гарсия) Аппл, анасының ата-анасы – Джон және Мэри (Айс) Федермен. Оның әпкелері – Ширли Мерфи, Мэри Хок, Дина Аппл, Кармин Ред Игл, Джоан Аппл және Ванда Аппл (Ванда қайтыс болды). Сесилия католиктік "Қызыл бұлт" үнді мектебіне барғанда, сабақтарда ағылшын тілінде сөйлеуге міндеттелді. Мектеп лакота тілінде сөйлеуге тыйым салды. 1963 жылы оның отбасы резервациядан Лос-Анджелес, Калифорния қаласына, Ұндістер істері бюросының қолдауымен қалалық көші-қон бағдарламасы бойынша көшіп келді. Бюро Ұндістердің білім алу және жұмыс істеу мүмкіндіктерін пайдалану үшін қалаларға қоныс аударуын қолдады. 1986 жылы Сесилия Пайн Ридж резервациясына қайтып келді, онда ол Ұндістер денсаулығын сақтау және қорғау саласындағы қызметі үшін лакота тілінде "Жақсы жүректі әйел" деген есім алды.
Неке және отбасы
Apple Джон Fire Thunder-мен Лос-Анджелесте тұрғанда үйленді, олардың екі ұлы болды. Cangleska, Inc. компаниясында жұмыс істегенде, ол отбасылық зорлық-зомбылықтан қорғау орталығында, сондай-ақ резервациядағы кедейлік пен алкоголизмге байланысты зорлық-зомбылықтан зардап шеккен әйелдермен де айналысты. Лакота тілінде еркін сөйлейтін Fire Thunder, сонымен қатар, лакота тілін жастар мен ересектер арасында қолдануды қалпына келтіру және жаңғырту бойынша тайпалық күш-жігерде де белсенділік танытты. Ол тілдің қолданылуын олардың мәдениетінің ажырамас бөлігі деп санайды. Сесилия Американың үндістерінің ұлттық конгресі деп аталатын саяси конференцияға қатысты. Ол туған жерінің халқының кездесетін мәселелер мен қазіргі саясатты өзгерту жолдары туралы сөйлеу үшін қатысты.