Острожская Библия: Шіркеу славян тіліндегі алғашқы толық басылым
Ostrog Bible
Острожская Библия: первая полная печатная Библия на церковнославянском (1581). Перевод с Септуагинты, 76 книг, основана на переводах Скарины. История и факты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1581 жылы шіркеу славян тіліндегі Библия аудармасы
1581 Church Slavonic translation of the Bible
Острожская Библия (Острозька Біблія) – шіркеу славян тіліндегі Библияның алғашқы толық басылған нұсқасы. Острожская Библия (еврей) мазорет мәтінінен емес, (грек) Септуагинтадан аударылған. Бұл аударма Ескі және Жаңа өсиеттердің 76 кітабын және Александрия кодексінің қолжазбасын қамтиды. Кейбір бөлімдері Франциск Скаринаның аудармаларына негізделген. Острожская Библияны басып шығару екі рет жүргізілді: 1580 жылдың 12 шілдесінде және 1581 жылдың 12 тамызында. Екінші нұсқа 1580 жылғы түпнұсқадан құрамы, әшекейлеуі және қателерді түзету бойынша өзгешеленеді. Библияны басып шығару кезінде қателерді жою, мәселелерге дұрыс шешімдер табу және дұрыс аударма жасау қажет болғандықтан, басылу барысы кейбір кешігулерге ұшырады. Библияны редакциялау басып шығаруды тежеді. Осы уақыт аралығында Федоров және оның серіктері басқа Библия кітаптарын басып шығарды. Бірінші болып түзетуді қажет етпегендері: Забур және Жаңа өсиет.
The Ostrog Bible (Острозька Біблія; Острожская Библия) was the first complete printed edition of the Bible in Church Slavonic, The Ostrog Bible was translated not from the (Hebrew) Masoretic text, but from the (Greek) Septuagint. This translation comprised seventy six books of the Old and New Testaments and a manuscript of the Codex Alexandrinus. Some parts were based on Francysk Skaryna's translations. The Ostrog Bible was printed on two dates: 12 July 1580, and 12 August 1581. The second version differs from the 1580 original in composition, ornamentation, and correction of misprints. In the printing of the Bible, delays occurred, as it was necessary to remove mistakes, to search for correct textual resolutions of questions, and to produce a correct translation. The editing of the Bible detained printing. In the meantime, Fyodorov and his company printed other biblical books. The first were those that did not require correcting: the Psalter and the New Testament.
Маңыздылығы
Острог Киелі кітабы – 1256 беттен тұратын, ерекше үшін дайындалған бас әріптері мен инициалдарымен көркем безендірілген монументалды басылым. Типографиялық тұрғыдан алғанда, Острог Киелі кітабы сөзсіз өте жақсы. Бұл кирилл әрпімен басылған алғашқы Киелі кітап. Ол орыс тіліндегі Киелі кітап басылымдарының түпнұсқасы және үлгісі болды. Алғашқы кириллмен басылған Киелі кітаптың маңыздылығын бағалау өте қиын. Острогский князі осы кітаптың көшірмелерін Рим папасы XIII Григорийге және Ресей патшасы Иван Қатыгезға жіберді, ал ол ағылшын елшісіне бір данасын сыйлады. Федоров Острогтан шығарда өзімен 400 кітапты алып кетті. Бүгінде Острог Киелі кітабының 300 данасы сақталған. Острог Киелі кітабы Украина, Ресей және Беларусьте, сондай-ақ шетелде кеңінен танымал болды. Ол Оксфорд кітапханасында тіркелген; оның көшірмелері Швеция королі Густав Адольфқа, кардинал Барбериниге, көптеген ғалымдар мен сол заманғы қоғам қайраткерлеріне тиесілі болды. Кейін Острог Киелі кітабы 1663 жылы Алексейдің басқаруымен жарық көрген Мәскеу Киелі кітабының негізгі көзі болды, ал екеуі де 1751 жылғы Елизавета Киелі кітабы үшін пайдаланылды. Острог Киелі кітабының православие білімі үшін маңызы зор болды, себебі православиелік білім беру Украина мен Беларусьте күшті католик қысымына қарсы тұруға тиіс болды.
The Ostrog Bible is a monumental publication of 1,256 pages, lavishly decorated with headpieces and initials, which were prepared especially for it. From the typographical point of view, the Ostrog Bible is irreproachable. This is the first Bible printed in Cyrillic type. It served as the original and model for further Russian publications of the Bible. The importance of the first printed Cyrillic Bible can hardly be overestimated. Prince Ostrogski sent copies to Pope Gregory XIII and Russian tsar Ivan the Terrible, while the latter presented a copy to an English ambassador. When leaving Ostrog, Fyodorov took 400 books with him. Only 300 copies of the Ostrog Bible are extant today. The Ostrog Bible was widely known in Ukraine, Russia, and Belarus, and also abroad. It is registered in the library of Oxford; its copies were owned by King Gustavus Adolphus of Sweden, the cardinal Barberini, many scientists and the public figures of that time. The Ostrog Bible later served as the primary source for the Moscow Bible published in 1663 under Alexis of Russia, and both were later used for the Elizabeth Bible of 1751. The significance of the Ostrog Bible was enormous for Orthodox education, which had to resist strong Catholic pressure in Ukraine and Belarus.