Жаңадан туған американдық әдебиеті: 1968 ж. Н. Скотт Момадейдің «Таңғы үйі» романынан кейін американдық индейлердің шығармашылығының өркендеуі, маңызды өкілдері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американың түпкілікті тұрғындарының ренессансы – бұл терминді алғаш рет сыншы Кеннет Линкольн 1983 жылы жарық көрген «Американың түпкілікті тұрғындарының ренессансы» атты кітабында 1960-шы жылдардың соңында және одан кейін АҚШ-тағы түпкілікті тұрғындардың әдеби шығармаларының айтарлықтай өсуін сипаттау үшін қолданған. А. Роберт Ли және Алан Вели кітаптың атауы «Н. Скотт Момадейдің 1968 жылы жарық көрген «Таң атқан үй» романынан кейін пайда болған әдеби шығармалардың гүлденуін сипаттау үшін жылдам таралып кетті» деп атап өтті. Момадейдің романы сыншылардың жоғары бағасын алды, соның ішінде 1969 жылы көркем әдебиет саласындағы Пулитцер сыйлығына ие болды.
The Native American Renaissance is a term originally coined by critic Kenneth Lincoln in the 1983 book Native American Renaissance to categorise the significant increase in production of literary works by Native Americans in the United States in the late 1960s and onwards. A. Robert Lee and Alan Velie note that the book's title "quickly gained currency as a term to describe the efflorescence on literary works that followed the publication of N. Scott Momaday's House Made of Dawn in 1968". Momaday's novel garnered critical acclaim, including the Pulitzer Prize for Fiction in 1969.
Америка тумасы авторларының ертедегі еңбектері
"Таң атқан үй" кітабы жарық көрмес бұрын, көптеген американдық индей жазушыларының көркем туындылары кең оқырманға жеткен емес. Уильям Эпесс, Джон Ролин Ридж және Саймон Покагон сияқты жазушылардың он тоғызыншы ғасырда жариялаған шығармалары көп назар алмады. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін, Морнинг Доув, Джон Милтон Оскисон, Джон Джозеф Мэтьюз, Зиткала Са, Чарльз Истман және Д’Арси МакНикл әдеби еңбектер жариялады, бірақ олардың саны салыстырмалы түрде аз болды.
Prior to the publication of House Made of Dawn, few Native American authors had published works of fiction that reached wide readership. Writers such as William Apess, John Rollin Ridge and Simon Pokagon published works to little fanfare in the nineteenth century. Prior to the onset of World War II, Mourning Dove, John Milton Oskison, John Joseph Mathews, Zitkala Sa, Charles Eastman and D'Arcy McNickle published literary works, although these works were relatively few in number.
Басқа мағыналары
Бұл термин негізінен әдебиетте қолданылғанмен, «үндістер арасындағы өркендеу мен жетістік сезімі [ ] кең тараған экономикалық және мәдени жаңару» сипаттау үшін кең мағынада да қолданылып келеді. Мысалы, Джоан Нагель бұл терминді «1970 және 1980 жылдары американдық үнділердің этникалық өзін-өзі тануының қайта жандануы және тайпалық мәдениеттердің қайта өркендеуі» тұтастығын атау үшін пайдаланады.
Although the primary use of the term has been literary, it has been used in a wider sense to describe "an increasing prosperity and sense of achievement among Indians [ ] a widespread economic and cultural rebirth." For example, Joan Nagel applies the term to the totality of "the resurgence of American Indian ethnic identification and the renascence of tribal cultures during the 1970s and 1980s."
Сын
Американың түпкілікті халықтарының қайта өркендеуі термині бірнеше тұрғыдан сынға ұшырады. Джеймс Руперт жазғандай, "Ғылымдағы зерттеушілер бұл тіркесті қолдануға тартынады, себебі ол түпкілікті жазушылар бұрын маңызды туындылар жасамағанын немесе бұл жазушылар ұзақ жылдар бойы қалыптасқан қоғам мен тайпалық байланыстарсыз пайда болғандай көрінуі мүмкін. Егер бұл қайта туылған жағдай болса, онда бастапқы туу қашан болды?" – деп сұрақ қояды. Басқа сыншылар оны "дау тудыратын мәселе" деп сипаттады. Ребекка Тиллетт былай деп мәлімдейді: "Түпкілікті жазудың жақындағы өркендеуін "қайта өркендеу" деп атау, баспадан шыққан түпкілікті жазушылардың санының күрт өсуін сипаттау бойынша өте дәл болғанымен, бұл көптеген түпкілікті жазушылардың негізделген, көбінесе саяси тарихын жасыруға бейім."
The term Native American Renaissance has been criticized on a number of points. As James Ruppert writes, "Scholars hesitate to use the phrase because it might imply that Native writers were not producing significant work before that time, or that these writers sprang up without longstanding community and tribal roots. Indeed, if this was a rebirth, what was the original birth?" Other critics have described it as "a source of controversy". Rebecca Tillett argues that "while the definition of the recent burgeoning of Native writing as a "renaissance" is highly accurate in its description of the sudden growth in the numbers of Native writers finding publication, it is also profoundly inaccurate in its tendency to obscure the often specifically political histories of Indian oratory and writings upon which many Native writers are drawing."