АҚШ Жоғары Сотындағы штаттар аралық қозғалыс және әлеуметтік жәрдемақы дауы
Saenz v. Roe
АҚШ Жоғарғы Сотының маңызды «Саэнц против Роу» ісі, штаттар арасында еркін жүру құқығын және азаматтардың штат таңдауын қарастырды. Конституциялық негіздері зерттелді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Sáenz v. Roe, 526 U. S. 489 (1999) – АҚШ Жоғарғы Сотының бір штаттан екіншісіне өтудің конституциялық құқығы бар-жоғын қараған маңызды іс. Бұл іс азаматтардың штатты өзі таңдауы, штаттың азаматты таңдауы емес, деген қағиданы қайта бекітті.
Sáenz v. Roe, 526 U. S. 489 (1999), was a landmark case in which the Supreme Court of the United States discussed whether there is a constitutional right to travel from one state to another. The case was a reaffirmation of the principle that citizens select states and not the other way round.
Өмірбаян
Эдвардс пен Калифорния штаты арасындағы (1941) істе АҚШ Жоғарғы Соты Калифорнияның штатқа резидент емес "мұқтаж адамды" әкелуге тыйым салатын заңын бірауыздан жойды. Соттың көпшілік пікірін судья Бернс жариялап, заңның Конституцияның Сауда шарттарын бұзатынын мәлімдеді. Қосымша пікірде судья Дуглас (судьялар Блэк пен Мерфи қосылды) және судья Джексон заңның Он төртінші түзетудің Артықшылықтар мен иммунитеттер туралы тармағын бұзатынын айтты. 1992 жылы Калифорния штаты жаңадан келген тұрғындарға берілетін әлеуметтік жәрдемақының ең жоғары сомасын шектейтін заң қабылдады. Сол кезде Калифорния АҚШ-та әлеуметтік жәрдемақы төлеу бойынша алтыншы орында тұрды. Штаттың әлеуметтік жәрдемақы бюджетін азайту мақсатында Калифорния штатының заң шығару органы заң қабылдады (Cal. Welf. & Inst. Code Ann. §11450.03), ол жаңа тұрғындарға, штатқа келген алғашқы жыл ішінде, бұрынғы тұрғылықты жерінде алған жәрдемақы мөлшерімен шектеу қойды. Штаттың сол кездегі "Тәуелді балалары бар отбасыларға көмек" бағдарламасына сәйкес болуы үшін, федералдық өтемақы алу үшін АҚШ Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер министрлігінен (HHS) рұқсат алу қажет болды. 1992 жылдың қазан айында сол кездегі HHS министрі Луис Уэйд Салливан рұқсатын берді. 1992 жылдың 21 желтоқсанында AFDC жәрдемақысына құқығы бар Калифорнияның үш тұрғыны Калифорния штатының Шығыс округінің АҚШ округтік сотына үдеріс бастап, тұру мерзіміне қойылған талаптың конституциялық екендігіне күдік тудырды. Барлық талапкерлер Калифорнияға отбасындағы зорлық-зомбылықтан қашу үшін көшіп келгендерін мәлімдеді. Округтік сот судьясы штатқа заңның күшін уақытша тоқтатуға бұйрық берді, ал Тоғызыншы апелляциялық сот бұл шешімді бекітті. Содан кейін штат соттан кассациялық шағым жасады. Алайда, HHS министрінің заңға берген келісімі күшін жойғандықтан, сот істің мән-жайларын қарастырмады. 1996 жылы президент Билл Клинтон "Жеке жауапкершілік және жұмыс мүмкіндігі" заңына (PRWORA) қол қойды, ол Мұқтаж отбасыларға уақытша көмек (TANF) бағдарламасын құрды және штаттарға бір жылдан кем уақыттан бері тұратын адамдарға көмек көрсетуді шектеуге рұқсат берді. Федералдық биліктің рұқсатын қажет етпейтін Калифорния штаттық заңды күшіне енгізе бастады.
In Edwards v. California (1941), the United States Supreme Court unanimously struck down a California law prohibiting the bringing of a non resident "indigent person" into the state. The Court's majority opinion by Justice Byrnes declared the law to violate the Constitution's Commerce Clause. In concurring opinions, Justice Douglas (joined by Justices Black and Murphy) and Justice Jackson held that the law violated the Privileges or Immunities Clause of the Fourteenth Amendment. In 1992, the state of California enacted a statute limiting the maximum welfare benefits available to newly arrived residents. At the time, California was paying the sixth largest welfare benefits in the United States. In a move to reduce the state welfare budget, the California State Legislature enacted a statute (Cal. Welf. & Inst. Code Ann. §11450.03) to limit new residents, for the first year they live in the state, to the benefits they would have received in the state of their prior residence. For the state to comply with the then existent Aid to Families with Dependent Children program, it needed a waiver from the United States Secretary of Health and Human Services (HHS) in order to qualify for federal reimbursement. Louis Wade Sullivan, who was HHS Secretary at that point, granted his approval in October 1992. On December 21, 1992, three California residents who were eligible for AFDC benefits filed an action in the United States District Court for the Eastern District of California, challenging the constitutionality of the durational residency requirement. All of the plaintiffs alleged that they had moved into California to escape abusive family situations. The District Court judge temporarily enjoined the state from enforcing the statute, and the Ninth Circuit affirmed. The state then petitioned the Court for certiorari. In a separate proceeding, the HHS Secretary's approval of the statute was invalidated and so the Court did not reach the merits of the case. In 1996, President Bill Clinton signed the Personal Responsibility and Work Opportunity Act (PRWORA) into law, which created the Temporary Assistance for Needy Families (TANF) program and expressly permitted states to limit aid to people who had been residents for less than a year. No longer requiring the approval of federal authorities, California began enforcing the statute.
Процедуралық тарих
1997 жылы осы істің екі талапкері бұрынғы дауласқандармен бірдей сотқа шағымданып, бұл жолы Калифорния штатының заңына және PRWORA-ның белгілі бір мерзімге тұру талабына қарсы шықты. Аудандық сот судьясы Дэвид Ф. Леви бұл істі топтық сот ісі ретінде бекітіп, алдын ала тыйым салу туралы қаулы шығарды. Штат бұл заңның полициялық өкілеттіктерді заңды түрде пайдалану екенін (өйткені бұл көбінесе бюджеттік шара болғандықтан) мәлімдесе де, судья Леви талапкерлердің пайдасына шешім шығарып, заңның күшін тоқтатуға бұйырды, себебі ол штатқа жаңа келгендер мен ұзақ жылдар бойы тұратын азаматтар арасында кемсітушілік тудырады. АҚШ-тың 9-шы апелляциялық округінің соты бұл шешімді растады.
In 1997, the two plaintiffs in this case sued in the same court as the prior litigants, this time challenging both the California statute and the PRWORA's durational residency provision. The district court judge, David F. Levi, certified the case as a class action and issued a preliminary injunction. While the state argued that the statute was a legitimate use of its police powers (because it was largely a budgetary measure), Judge Levi still found for the plaintiffs and enjoined enforcement of the statute, on the grounds that it discriminated between newcomers to the state and long time residents. The United States Court of Appeals for the Ninth Circuit affirmed.
Ренквисттің қарсылығы
Бас судья Ренквист он төртінші түзетудің Артықшылықтар мен Иммунитеттер тарауы нәтижені талап етпейтініне келіспеді, әсіресе түзету ратификацияланғаннан бері бұл тарау санаулы рет қолданылған еді. Ренквист бұл екеуі байланысты болғанымен, басқа штаттың азаматы болу құқығы мен саяхаттау құқығы бір емес екенін түсіндірді. Оның пікірінше, басқа штаттың азаматы болу үшін сол штат аумағында болу және онда тұру ниеті болу қажет. Тұрғын азаматтық факторының бірі болғандықтан, Ренквист олардың конституцияға қайшы емес болуы керек деп санайды.
Chief Justice Rehnquist dissented on the grounds that he did not think that the Fourteenth Amendment's Privileges or Immunities Clause required the result reached by the majority, especially considering that the clause had been applied only a few times since the ratification of the amendment. Rehnquist reasoned that although they are related, the right to become a citizen of another state was not the same as the right to travel. Furthermore, he claimed that becoming a citizen of another state required both physical presence within the state and a subjective intent to remain there. Since residency requirements pertain to the latter factor of citizenship, Rehnquist reasoned they should not be unconstitutional.
Томастың келіспеушілігі
Сот төрешісі Томас жеке дауыс берді, өйткені көпшілік он төртінші түзетудің Артықшылықтар мен Иммунитеттер ережесіне оның авторлары көздемеген мағына берді деп ойлады. Ол бұл ережені тиімсіз еткен "Қырғын оқиғасы" ісі бойынша қабылданған шешімді өкінішпен қабылдады. Ол 1606 жылғы Хартияға сілтеме жасап, ереженің тарихи мағынасы мен тілінің қолданысына назар салды, онда Вирджиния азаматтарына Англияда туған адамның барлық "Бостандықтары, Жеңілдіктері және Иммунитеттері" кепілдендірілген. Ол сондай-ақ, бұл тіркес Конфедерацияның Актілерінде қолданылғанын, содан кейін Конституцияның IV бабына енгізілгенін атап өтті. Ақырында, ол он төртінші түзетудегі Артықшылықтар мен Иммунитеттер ережесі Конституцияның IV бабындағы Артықшылықтар мен Иммунитеттер ережесі түсіндірілгендей түсіндірілуі керек деп ұсынды. Ол Corfield v. Coryell (E. D. Pa. 1823) ісіндегі судья Бушрод Вашингтонның соңғы бапқа берген түсіндірмесін келтірді және он төртінші түзетуді жасаушылар осыны көздегенін мәлімдеді. Томас азаматтардың негізгі құқықтарын қорғау үшін ережені қайта жаңғыртуды қолдады.
Justice Thomas dissented separately, because he felt that the majority attributed a meaning to the Fourteenth Amendment Privileges or Immunities Clause that its framers did not intend. He lamented the decision of the Slaughterhouse Cases which basically turned the clause into a nullity. He looked to the historical meaning and use of the language in the clause, citing the Charter of 1606, which guaranteed the citizens of Virginia therein all the "Liberties, Franchises, and Immunities" of a person born in England. He also noted that the phrase was used in the Articles of Confederation, which was then imported into Article IV of the Constitution. Finally, he suggested that the meaning of the Privileges or Immunities Clause of the Fourteenth Amendment should be read the same way that Article IV's Privileges and Immunities Clause was interpreted. He cited Justice Bushrod Washington's interpretation of the latter clause in the famous case of Corfield v. Coryell (E. D. Pa. 1823) and stated that this is what the framers of the Fourteenth Amendment had intended. Thomas made a case for the revival of the clause to protect fundamental rights of citizens.