Кіріспе

Шотландияның шығыс жағалауындағы балық аулау саласы мың жылдан астам уақыт бойы жұмыс істеп келеді.

Қысқаша тарихы

Балық аулау әрқашан ақ балық пен селінш үшін болды. Шотландияға 9 - 11 ғасырларда норвегтер келіп, Солтүстік аралдарға, Батыс аралдарға және материкте қоныстанды. Олар балықты тамақтанудың үлкен бөлігі ретінде қолданған, ал Оркни мен Шетландтағы викингтер жерлерін қазу кезінде балық сүйектері көп мөлшерде мидендер (ас үй қалдықтары) табылған. Бұл сүйектер негізінен балық, сайы және лингке қатысты, бірақ селинг, баржа және балық сүйектері де табылды. Олар балық аулау әдісін қолданады. Голландиялықтар 15 - 17 ғасырларда селинг аулауда монополияға ие болды. Автобус деп аталатын қайықтардың көлемі өте үлкен болатын. Олар шелленің балық аулау үшін орнатылған торларымен бірге түнеп, таңертең қолмен сүйреледі. Сельда тұздалып, баррельдерге салынады. Осы бөтелкелерді автобустарға теңестіретін "ягерлер" деп аталатын шағын қайықтарға салып отырды. Бұл қайықтар балықтарды базарға әкелді. XVIII ғасырда шотландтық балықшылар голландиялықтардың балық аулау әдісін қолданды. 1718 жылы үкімет ауқымды балық аулауды ынталандыру үшін сыйлық жүйесін енгізді. Бұл дегеніміз, мемлекет кеме иесіне кеме тоннажына байланысты сыйлық төлейді, сонымен қатар балық аулайтын қайық жасайтын кез келген адамға сыйлық төлейді. Бұл 1820 жылға дейін жалғасты және балық шаруашылығының өсуіне үлкен ықпал етті. Балық аулау өте құнды болғандықтан, француз және испан қарақшылары жиі шабуылға ұшыраған. Осыған байланысты балық аулау кемелерін қорғайтын қарулы кемелер пайдаланды. Осыған қарамастан, голландиялықтардың балық аулау әдісі үкімет қалаған нәтижеге қол жеткізе алмады. Шотландиялық балық аулаудың басым бөлігі әлі де жағалаудағы суларда аулау үшін аулық желісі мен жем әдісін қолданады. Алайда 1785 жылы үкімет баррельдік сыйлықтарды енгізді, яғни сыйлық өндірілген сауытылған селіндінің көлеміне байланысты төленетін болды. Бұл балық аулаушыларды балық аулау үшін бағаны кепілдендіретін келісімшарттар жасауға талпындырды. XIX ғасырда Шотландияның шығыс жағалауында теңіз балық аулау саласы кеңінен дамыды. Сол ғасырдың алғашқы жылдары қайықтар өте кішкентай, ағаштан жасалған және бір немесе екі мачталы болатын. Оларды салу қымбат емес еді, ал шағын жөндеу жұмыстарын балықшылар өздері жүргізді. Бұл қайықтар жағаға тартылуы үшін жеңіл болу керек еді. Бұл қайықтар қақпанға жабылмағандықтан, дауыл кезінде тұрақсыз болғандықтан, балықшылар жағадан алыс жүзіп кетпеген. 1848 жылы елде қатты дауыл болып, 124 қайық суға батып, 100 балықшы қаза тапты. Үкімет апатты зерттеу және ұсынымдар жасау үшін капитан Джон Вашингтонды тағайындады (Вашингтон баяндамасы). Ол қайықтар тым кішкентай екенін және палубалары жоқ екенін, су басуы мүмкін екенін айтты. Алайда балықшылардың бәрі де үлкен кемелерге риза болған жоқ. Олар жүрекке ауыр қайықтарды айдау қиын, ал палубаларда жүзушілер теңізге батпақ. Сонымен қатар қайықтарды жағаға шығару да мүмкін емес. Бірақ көптеген балықшылар бұған қарама-қайшы пікір білдірді және қайықты жақтаулы жасау жақсы идея деп ойлады. Олар қайықтар жағалаудан алыста балық аулай алатынын және дауыл кезінде жақсырақ жұмыс істейтінін түсінді. Үлкен қайықтарда балық көп болады, сондықтан пайда да көп болады. 1856 жылы Эймутта алғашқы палубалы қайық жасалды және ол Шотландияның балық аулау флотының стандартына айналды. Бұл желкенді қайықтар үш негізгі түрге бөлінді: Скаффи, Фифи және Зулу. Үш түрдің де ортақ түрі - жүзік желкендері, бұл олардың luggers деген атауына себеп болған болуы мүмкін. Үлкен кемелерге деген қажеттілік 1850 және 1860 жылдары шығыс жағалауда порттар салуға түрткі болды. Бұл - балық аулау көлемінің айтарлықтай өзгеруінің белгісі. Бастапқыда қышқылданған селіндінің нарығы Ирландия мен Батыс Үндістандағы құлдарға берілді. 1830 жылдары британдық плантациялардағы құлдықтың жойылуынан кейін және 1845 жылдан 1851 жылға дейін Ұлы Ирландия ашаршылық Ирландиядан жаппай көшіп кетуді мәжбүрлеген кезде нарық кері бұрылды. Алайда суды қатайту әдістерінің жақсаруы жоғары сапалы өнімге әкелді, әрі көп ұзамай Ресей мен Балтық елдері жаңа нарықтарға ие болды. Балықшылар құтқарушылардың қолдауымен үлкен қайықтар мен қосымша аулар сатып алды. Теңіз флоты тез өсті, бірақ әлі де тек Шотландияның шығыс жағалауында болған екі ай ішінде ғана селінш аулай алды. 1880 жылы шотландтық 7000 қайық селінш аулауға қатысқан, сондықтан балық аулау маусымын ұзарту қажет болды. Бұл май мен маусым айларында батыс жағалауға көптеген қайық пен құтқарушыл...

Скандинавияның ықпалы

Скандинавтар кеме жасау мен теңізші болуды жақсы білген, ал олардың кемелерін жасау қажеттіліктеріне байланысты болған. Сауда кемелері үлкен жүктерді сақтауға мүмкіндік беретін кең, ал рейдтік қайықтар ұзын, тар және өте жылдам болатын. Олардың барлығы клинкерлік тақташаларды қолданған, яғни тақталар бір-біріне жабысып тұрған. Балық аулау үшін пайдаланылған қайықтар олардың жүк кемелерінің кішірейтілген нұсқалары болды. Скандинавияның ықпалы викингтер дәуірі аяқталғаннан кейін көп уақыт бойы кемелер жасау саласына әсер етті. Оркни аралындағы Стромадағы йолалар норвегиялық қайықтар сияқты жасалған. Шотландиялық кеме жасаушылар скандинавиялықтардың кемелерін клинкерден жасалған тақтайшалармен және ерекше өткір сабақтары мен артқы жақтарымен көшіріп алған.

Скаффи

XIX ғасырдың басында "Скаффи" деп аталатын қайық пайда болды. Бұл негізінен Морей-Фирт аймағында жақсы көрінді. Бастапқыда скаффи қайықтары дөңгелек тұғыры бар, құйрығы қайықталған кішкентай қайықтар болған. Олар екі мачталы, биік, тұмсықты желкенді және мизенді желкенді кемелер еді. Олардың қысқа кемігі жақсы ауа райында жақсы маневр жасауға мүмкіндік берді, бірақ олар ауа райында тұрақсыз болды. Әдетте олардың экипажы алты адамнан тұратын. Ең бастысы, олар жағажайға дейін тартылатын жеңіл болды. Қайықтардың палубасы жоқ, олар экипаж үшін баспана да ұсынбаған. Қайықтардың қаупі болғандықтан, олар жағадан бірнеше шақырым қашықтықта ғана тұрды. Бұл қайықтар біртіндеп ұлғайып, ұзындығы 13 метрге дейін жететін және ішінара палубалы болған. Бұл жағдай XIX ғасырдың ортасынан аяғына дейін салынған порттар кемелерді жағаға қоюды қажет етпегендіктен пайда болды. Скаффилер 1900 жылдан кейін көптеп жасалмады.

Фифи

"Фифи" Шотландияның шығыс жағалауындағы ең танымал балық аулау қайығына айналды. Олар 1850-ші жылдардан бастап 20-шы ғасырға дейін қолданылды. Фифилердің тік тұяғы мен тұмсығы кең арқалықпен, бұл оларды өте тұрақты етті. Олардың ұзын кемістігі, әсіресе, тар кеңістікте маневрлеу үшін, қолайсыздық туғызды. Бұл қайықтар екі мачталы, бір мачталы және бір мачталы болатын. Мачталар жақсы жұмыс орнын ашу үшін алға және артқы жаққа қойылды. 1860 жылдан бастап салынған Fifi-лер барлық палубалы болды, ал 1870 жылдардан бастап үлкен қайықтар карвелдік тақтайлармен салынған, яғни тақтайлар алдыңғы қайықтардағы клинкер стиліне қарағанда шетінен шетке орналастырылды. Кейбір қайықтар 21 метрге дейін ұзын әрі өте жылдам болатын.

Зулулар

1879 жылы Лоссимут қаласындағы балықшы Уильям "Ата" Кэмпбелл өзінің жаңа қайығының радикалды дизайнын ойлап тапты. Оның тік тұғыры Fifie және Skaffie-нің тік тұғыры бар, ол бұл қайықты Nonesuch деп атады, тіркеу нөмірі INS 2118. Оның ұзындығы 16 метр, ал ұзындығы 12 метр болатын. "Нонеш" кемесі 1901 жылы 12 қаңтарда тіркелуден шығарылды. Бұл қайықтың атауын сол кезде Оңтүстік Африкада болған Зулу соғысы берді. Зулу қайықтары карвел әдісімен жасалған. Зуллустың пішіні қайықтардың палубасын ұзын, ал кілін қысқа етіп жасайтын, бұл олардың маневрлеу қабілетін арттырған. Зулулар екі мачталы қайық болған және үш желкенді - алдыңғы жағы суға батып, тұрып тұрған миззенді және джибті алып жүретін. Ал желкендер өте ауыр әрі оларды тарту қиын болатын. Ұзындығы 24 метрлік қайықтарда маст биіктігі 18 метрге дейін жететін. Олардың конструкциясы өте жылдам қайықтарды жасады, олар селинг аулау флотына өте құнды болды. Олар балық аулайтын жерге тез барып, тез арада аумен оралды. Осы қасиеттері үшін зулустар бүкіл шығыс жағалауда тез танымал болды. ХХ ғасырдың басында кеменің ішіне бумен жүретін капитандар орнатылды. Солардың ішіндегі ең жақсыларының бірі 1908 жылы Портсойдың Макдональд бауырлары патенттеп, жасаған капитан болды.

Бу қайығы

Бастапқыда бумен жұмыс істейтін балық аулау қайықтары 1890 жылдары пайда болды және трал жүйесін, сондай-ақ желілер мен дрейфтік торларды қолданды. Бұл қайықтар әдетте ұзындығы 6 метр болатын. Олар 40-50 тонна салмақта жүзіп, алғашқы бу қайықтары ағаштан жасалды, бірақ көп ұзамай болат корпустар енгізілді және су өткізбейтін бөліктерге бөлінді. Олар экипаж үшін жақсы жасалған, үлкен ғимаратқа рульдік үй мен палубалық үй кірді. ХХ ғасырда жасалған қайықтарда тек қана желкенді желкендер болған, ол ауларды аулаған кезде қайықты тұрақтандыруға көмектесетін. Ал енді мачтаның негізгі қызметі - балықтарды жағаға көтеріп әкелу үшін кран ретінде қызмет ету болды. Сондай-ақ, кемелердің алдыңғы палубасында , мачтаның жанында , ауларды сүйрейтін бу капстаны болған . Қайықтардың тар, биік шұңқырлары бар еді. Бұл түтікшелер, олар темекіге ұқсағандықтан, ағашқа арналған түтікшелер деп аталды. Бұл қайықтарда 12 адам жұмыс істеді: капитан, жүргізуші, өрт сөндіруші (котелге қарауға) және 9 палуба қызметкері. Балық аулау үшін арнайы салынған алғашқы кемелерді Дэвид Аллан (Оркни 1840 жылы туған) 1875 жылы наурыз айында Лейтте пайдаланған. 1877 жылы ол әлемдегі алғашқы бұрандалы бу траулерін құрды. Бұл "Пионер LH854" кемесі. Ол екі мачталы ағаштан жасалған, қазықпен және бір ғана желкенмен жабдықталған. Пионер туралы сөз "Шетланд таймс" газетінде 1877 жылы 4 мамырда жазылған. 1878 жылы ол үш бумен жұмыс істейтін траулер: Лейттегі Метвен үшін Forward және Сельдардайктің Шарп пен Мюррей үшін Onward кемелерін жасады. Шотландиялық жігітпен сұхбаттасқанда, Аллан мырза қосалқы қуатты балықшылардың қауіпсіздігін арттыру үшін жасағанын айтты. Жергілікті балықшылар электрлік тралдарды қауіп ретінде қарады, бұл кезеңдегі жергілікті қайықтар 45 фут (14 метр) немесе одан да көп болды, ал Аллан мырзаның ең үлкені 105 фут (32 метр) болды. Кейбір жер иелері траулер үшін балық қорының тұрақтылығына күмән келтірді. 1878 жылғы "Ламмас драйвінде" былай делінген: "Грантондық Д. Алланның "Форвард" және "Анвард" атты екі булы дрифттер құрғаны туралы хабарланған. Соңғысы "Селлардайк" кемесімен жұмыс істей алмады, сондықтан ол Абердиннен балық аулады". Осы уақыт аралығында Аллан мырза балық аулаудың сәтті өтуін қамтамасыз ету үшін қайықтарды басқарып жүрді. Ол 1877 - 1881 жылдары Лейтте барлығы он қайық салған. Грантонда 21 қайық жасалды, оның соңғы кемесі 1886 жылы Деграв болды. Жоғарыда айтылған бейімділіктердің салдарынан олардың көпшілігі шетелдік иелерге, соның ішінде Франция, Бельгия, Испания және Батыс Үндістанға сатылды. Оның іс-әрекеттерінің толық, толық есебін Grantontrawlers-тен табуға болады. com. Дэвид Аллан 1911 жылы Рождество күні Оңтүстік Шилдсте жерленді. 1911 жылы 27 желтоқсанда шыққан "Дейли-Мирр" газетінің 14- бетінде "Анвард" атты кітаптың суреті мен сызбасы бар. Онда былай делінген: "Саут-Шилдс қаласында бумен балық аулау индустриясының негізін қалаушы Дэвид Аллан қайтыс болды. 1877 жылы ол арнайы балық аулау мақсатында "Дрифтфер Анвард" паровозын жобалап, соған арнап салған. Кейін кемеге өзі басшылықты және оны өз қолымен өңдеген". Балық аулау кемелерінің артықшылықтары көп еді. Олар көбірек ау салып, балық аулай алу үшін, әдетте, желкенді кемелерден 6 метрдей ұзындықта болатын. Бұл маңызды болды, өйткені нарық 20 ғасырдың басында тез өсіп жатты. Олар жылдам әрі алыс сапар шеге алады, сондай-ақ ауа райына, жел мен толқынға тәуелді емес. Балық аулау орындарына бару-қайту үшін жұмсалатын уақыт азайып, балық аулауға көбірек уақыт жұмсалды. Балық үшін ең жоғары бағаға ие болған бу қайықтары жаңа ауланған балықпен портқа тез оралатын. Алайда пароходтардың басты кемшілігі - олардың жоғары жұмыс істеу шығындары. Олардың қозғалтқыштары механикалық жағынан тиімді емес еді және көп орынды алып, отын мен жабдықтарға жұмсалатын шығындар өте жоғары болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын құрылыс шығындары 3000-нан 4000 фунт стерлингке дейін, яғни желкенді қайықтардан кем дегенде үш есе көп болды. Бұл шығынды өтеу үшін олар балық аулау маусымын ұзарту керек болды. Жоғары шығындар көбірек бу дрифтерлері компанияға тиесілі немесе бірлесіп иелік ететінін білдірді. Сельма балық аулау саласы құлдыраған сайын, бу қайықтары тым қымбатқа түсіп кетті.

Сейн аулаушы

Бензин және парафинді қозғалтқыштар 1906 жылы қолданыла бастады. Алғашында олар негізінен ұзындығы орташа кіші кемелерде орнатылып, желкендерге көмекші күш беретін. Алайда дизельді моторлардың қуаты өскен сайын желкендер мүлдем ауыстырылып, моторлар үлкен кемелерге орнатылды. Моторлы қозғалтқыштардың бағасы арзан болғандықтан, оларды жеке балықшылар сатып ала алатын. Алғашқы қозғалтқыштардың құны 100 фунттан кем болған, ал отынның құны да аз болған. Сондай-ақ, бұл қайықтар бу кемелеріне қарағанда аз күтіп-ұстауға мұқтаж болды. Ең танымал екі қозғалтқыш бренді - Гардинер және Келвин қозғалтқыштары. Компактты қозғалтқыштар оларды Fifies және Zulus сияқты қолданыстағы желкенді дрифтерлерге орнатуға мүмкіндік берді. Дәстүрлі Fifie стилі моторды орнатуға жақсырақ сай келді, бұл бірнеше модификацияланған Fifie дизайны бар моторлы қайықтарды жасауды бастады. 1920 жылы үкімет балық бағасына кепілдік беруді алып тастап, ережелерді өзгертті. 1921 жылы Лоссимут кемешілері Данияның ау аулайтын қайықтары ағылшынның шығыс жағалауындағы порттарға үлкен көлемде ақ балық пен басқа да ақ балық түсіріп жатқанын байқады. Олардың қызығушылығынан бірнешеулері ау мен винч сатып алып, балық аулаудың осы түрін сынап көрді. Олар ау аулауды жетілдіре келе, Лоссимут флотының көбісі ау аулауға айналды. Алайда, балық аулаудың бұл түріне арналған қайықтарды жасау әлі де кедергі болып отырды. Бұл және көбіне бу қайықтарының құны балық аулау қайығының жаңа стилін тудырды. Уильям Кэмпбеллдің немере інісі Джон Кэмпбелл тұңғыш зулу қайығын жобалаған. Ол "Фифи" кемесіне ұқсайтын, бірақ кең арқаны бар ағаш қайықты жасаған. Оның "Маригольд" атты қайығы өте жақсы жұмыс істеді және салыстырмалы түрде қысқа мерзімде бүкіл Лоссимут флоты (Шотландиядағы бірінші) сейнге айналды. Шығыс жағалаудағы басқа порттар да тез арада соған ілесіп кетті.

Траулер

Бүгінде тралмен балық аулау ақ балықты аулаудың негізгі өндірістік әдісі болып табылады. Бұл траулер үлкен көлемде балық ұстап, сақтай алады. Олар өте сезімтал электронды жабдықтармен жабдықталған, олар балық аулауда кездейсоқ элементті жояды. Олар ауларын өздері аулайтын балықтардың түрі орналасқан теңіз түбінде тартып жүреді.

Түптік трал бір кеме

Бұл сүйретілетін балық аулау құралдарының ең көп тараған түрі; ол "оттер тралинг" деп те аталады. Балықтарды ауға тарту үшін тралдар ілмектей пішінді болады. Оттаралар (кейде "есік" деп аталады) сүйрейтін сымдарды жайып, торды көлденең түрде ашық ұстайды. Тордың аузы тік тұрып, басына бекітілген жүзуші құралдарды қолдану арқылы ашық ұсталады, ал жер арқанның бойымен таралған салмақ тордың теңіз түбінде жақсы байланыста болуына мүмкіндік береді. Бұл тақталар теңіз түбінде балықтарды тартымды етіп, шу шығарады. Балықтар тақталардың арасында жиналып, шаршағанша қатарынан жүріп, тор оларды ұстап алады. Бұл әдіс негізінен балық, балық, балық және жалпақ балық сияқты тұңғиық түрлерін аулау үшін қолданылады. Қайықтардың ұзындығы жағалауда балық аулау үшін 10 метрден кем, ал терең теңізде балық аулау үшін 60 метрден асады. Бұрынғыдай ауланған балықтардың саны азайып бара жатқандықтан, балық аулаудың арзан түрлеріне, мысалы, маймыл балық пен жалпақ балық аулауға, көбеюі байқалады. Бұл жағдайда шұңқырлы трал пайдаланылады. Аулардың пішіні әр түрлі, ал төменгі ұзындығы мен ұзын қанаттары кеңірек аймақты алып тастауға мүмкіндік береді.

Түптік трал екі қайық

Екілік трал аулауда әр қайықтың торға байланған сымы бар. Осыған байланысты, ауыздықтарды ашық ұстауға болмайды, өйткені қайықтар бір-бірінен шамамен 2 метр қашықтықта ұсталады. Бұл қайықтар ұзындығы 15-30 метрге дейін жетеді және олардың жалпы қуаты шамамен 30 тоннаны құрайды.

Сейн торлары

Шотландиялық сейнінг, кейде ұшқышты сүйрету деп аталады, ау екі ұзын арқанға, әдетте, қорғасынды полипропиленнен жасалған және ұзындығы шамамен 3 км. Тор үшбұрышты түрде орналастырылады, бірінші арқан маркерлік буяға, dhan-ға бекітіледі, оған қайық оралып, жиынтықты аяқтайды. Содан соң екі арқанды да қайыққа байлап, баяу жүзіп кетеді. Балықтарды ауға тарту үшін, ауды алға жылжыту үшін, ау жақындаған сайын, винктің жылдамдығы біртіндеп артады. Тордың аузын ашық ұстап, теңіз түбінде ұстап тұру үшін, трал сияқты, жүзу және салмақты арқан қолданылады. Бұл әдіспен балық аулау терең теңізде емес, континенттік текшедегі жерлерге жүргізіледі. Сейндік торлар барлық түрдегі ақ балықтарға арналған.

Екі буралы трал аулау

Бұрандалы трал - бұл ұзындығы 12 метрге дейінгі бұранданың екі шетінен бір-біріне жалғастырылған трал. Балықтарды аулау үшін пайдаланылатын тордың жоғарғы жағы ашық болады. Екі тор қайықтың екі жағындағы аутриггерлік торлардан бір-бірімен қатар орналасады. Бұл әдіс негізінен жалпақ балық аулауға арналған, бірақ бұл кемелер шелпіні дренаждау үшін де пайдаланылуы мүмкін.

Екілік торлы тор

Бұл әдіс екі ауды қатар ұстап пайдалануды білдіреді. Бұл комбинацияға үш сым қосылады. Әр тордың екі жағына жеке сымдар қосылмай, ортақ сым екі ішкі жағына жалғанады, ал әрбір тордың сыртқы жақтары жеке-жеке сымдармен бекітіледі. Бұл жағдайда да ауыздықтарды көлденең таратуға мүмкіндік береді, ал суға түсірілген арқандар тік күшті қамтамасыз етеді. Бұл құралдар әдетте балықтарды, мысалы, монах, жалпақ балық және нефроптарды аулауға қолданылады.

Желімен балық аулау

Балық аулауда аулар қолданылмаған. Балық аулау кемелерінде бір шақырымға дейін ұзындықтағы жіппен балық аулау кемесін артқа сүйреп жүретін. Сол сызықтың бойымен аралықта құлату желілері ілінеді, оның соңында үлкен ілгек байланады, оған жем ілінеді. Балықтардың басым бөлігі - палибут, балық, балық тұқымы, лимон, шұбар және шұбар. Сөйлемді босатып, арқанды арқанды арқанмен сүйрейтін. Шотландия флотындағы ең үлкен желілік балық аулау кемесі Абердиннен шыққан және негізінен Исландия мен Фарер аралдарының суларында балық аулаған Радиация болды.

Пелагикалық түрлерді аулау (ортаңғы және жоғарғы суларда кездесетін балықтар)

Пелагикалық құралдар селинг, скумбрия, шкэд, көк балық және шпрот сияқты түрлерді аулауға арналған. Алайда Шотландияның шығыс жағалауындағы порттардан келген кемелерде теңіз балық аулау әдетте Солтүстік теңіздің солтүстігіндегі көк балық аулайды.

Әдістер

Бір қайықпен жүретін теңіз тралы - теңіз түбіндегі тралға ұқсас, бірақ құралдар әдетте жеңіл, өйткені олар теңіз түбінде сүйреліп жүруге мәжбүр емес. Пелагикалық парлы трал демерсалдық парлы тралға ұқсас әдіспен және оңайырақ құралдармен жұмыс істейді.