Коста-Рика тағамы: жемістер, көкөністер, күріш, қара бұршақ негізгі тағамдар. Салауатты, дәстүрлі рецепттер мен әртүрлі әлемдік асүйлер туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Коста-Рикадан шыққан ас-су
Cuisine originating from Costa Rica
Коста-Рика ас-суы көбінесе жеміс-жидектер мен көкөністерге негізделген, жайлы дәмімен танымал. Күріш пен қара бұршақ – көптеген дәстүрлі коста-рикалық тағамдардың негізгі бөлігі, көбінесе күніне үш рет беріледі. Коста-Рика ас-суы толыққанды және әрқашан жаңа өнімдерден дайындалады. Елдің географиялық орнының арқасында тропикалық жемістер мен көкөністер кең түрде қол жетімді және жергілікті ас-суға енгізіледі. Коста-Риканың дамыған туристік экономикасы мен елдегі көптеген ауылдық қауымдастықтардың арасындағы қарама-қайшылыққа байланысты, әсіресе қалаларда, дәстүрлі коста-рикалық тағамдармен қатар, әртүрлі ас-су түрлері ұсынылады. Сан-Хосе сияқты ел астанасы мен туристер көп баратын жағажайлар Перу, Жапония сияқты этникалық тағамдардың алуан түрлілігін ұсынады. Қытай және итальян ас-суы коста-рикалықтардың (жергілікті атауы – тико, әйелдерге қатысты қолданылатыны – тика) арасында ерекше танымал және елдің түкпір-түкпірінде кездеседі, бірақ сапасы әртүрлі болуы мүмкін. Тағам коста-рикалық мәдениеттің маңызды бөлігі болып табылады және отбасылық жиындар мен тойлар көбінесе тамаққа байланысты өткізіледі. Шошқа және сиыр еті ең көп желетін ет түрлері, бірақ тауық және балықтан жасалған тағамдар да кең таралған, әсіресе Кариб теңізі жағалауында. Банан тұқымдасына жататын үлкен банан (платан) да жиі қолданылатын жеміс, оны әртүрлі тәсілдермен дайындауға болады. Піскен платанның (платанос мадурос) тәтті дәмі бар, оны майда қуырып, бал немесе қант негізіндегі соуста пісіріп, немесе сорпаға қосады. Жасыл (жасалмай) платанды сорпаға қайнатып, кесіп, қуырып, ұсатып, содан кейін тостонес жасау үшін қайта қуыруға болады. Оны көбінесе бұршақ дипімен немесе гуакамолемен бірге береді. Salsa Lizano 1920 жылы Lizano компаниясы деп аталған коста-рикалық компания жасаған. Соңғы ғасыр ішінде ол елдегі үйлерде де, мейрамханаларда да кең таралған дәмдеуішке және тико ас-суының құрамдас бөлігіне айналды. Оның дәмі қышқыл, құрамында: су, қант, тұз, пияз, сәбіз, гүлдік көкөніс, қияр, бұрыш, горчица, куркума және мононатрий глутаматы бар. Salsa Lizano көптеген коста-рикалық тағамдарда, соның ішінде галло пинто мен тамалелерде қолданылады. Оны Вустершир соусымен салыстырады.
Costa Rican cuisine is known for being mostly mild, with high reliance on fruits and vegetables. Rice and black beans are a staple of most traditional Costa Rican meals, often served three times a day. Costa Rican fare is nutritionally well rounded, and nearly always cooked from scratch from fresh ingredients. Owing to the location of the country, tropical fruits and vegetables are readily available and included in the local cuisine. Owing to the contrast of Costa Rica's large tourist economy the many rural communities throughout the country, the foods available, especially in the more urban areas, have come to include nearly every type of cuisine in addition to traditional Costa Rican dishes. Cities such as San José, the capital, and beach destinations frequented by tourists offer a range of ethnic foods, from Peruvian to Japanese. Chinese and Italian food is especially popular with Ticos (the local name for anybody Costa Rican; Tica is also sometimes used for women), and can be found around the country, though with varying levels of quality. Food is an important aspect of Costa Rican culture, and family gatherings and celebrations are often centered around meals. Pork and beef are the most commonly eaten meats, but chicken and fish dishes are also widely available, especially on the Caribbean coast. The plantain, a larger member of the banana family, is another commonly used fruit and can be served in a variety of ways. Ripe plantains (platanos maduros) have a sweet flavor and can be fried in oil, baked in a honey or a sugar based sauce, or put in soups. Green (unripe) plantains can be boiled in soups or can be sliced, fried, smashed and then refried to make [[Tostones. These are often served with a bean dip or guacamole. Salsa Lizano was created in 1920 by a Costa Rican company called the Lizano company. During the past century, it has become a common condiment and element of Tico cooking in both households and restaurants all around the country. It has a tangy flavor and combines the following ingredients: water, sugar, salt, onions, carrots, cauliflower, cucumber, pepper, mustard, turmeric, and monosodium glutamate. Salsa Lizano is used in many Costa Rican dishes, including gallo pinto and tamales. It is compared to Worcestershire sauce.
Дәстүрлі тағамдар
Гало пинто сөзінің тікелей мағынасы "дақты әтеш" дегенді білдіреді. Бұл – күріш пен бұршақ бірге қуырылып, дақты көрініс тудыратын ұлттық тағам. Оны кез келген мейрамханадан немесе содитадан тапқанға болады және ол өте жаңартады. Жергілікті қатты спирттік сусындарға ром, гуаро (ішімдік) және кофе ликері жатады. Ең көп таралған ром – Коста-Рикада өндірілетін Ron Centenario және Никарагуа ромы Flor de Caña. Гуаро – қант қамысынан жасалған, араққа ұқсас, күшті дәмді спирттік сусын. Оны көбінесе "гуаро сауэр" деп аталатын коктейльде немесе бірден ішеді. Заңсыз айтуды тоқтату мақсатында үкімет "Касике" (бастық деген мағынаны білдіреді) деп аталатын гуаро брендін құрды. Café Rica – жергілікті өндірістегі кофе ликері. Сондай-ақ, Коста-Риканың Чоротега халқының Vino de Coyol (Койоль шарабы) деп аталатын дәстүрлі спирттік сусындары бар. Ол койоль ағашының тәтті, сулы шырынынан ашытылады, койоль – қалың тікенді пальма.
Gallo pinto, which has a literal meaning of "spotted rooster", is the national dish of Costa Rica. It consists of rice and beans stir fried together in a pan to create a speckled appearance. It can be ordered at practically any restaurant or sodita and is very refreshing. Local hard liquors include rum, [[Guaro (drink), and coffee liqueur. The most commonly served rums are Ron Centenario, which is made in Costa Rica, and Nicaraguan rum Flor de Caña. Guaro is a strong tasting hard liquor made from sugarcane, similar to vodka. It is usually consumed in a mixed drink called a guaro sour, or by the shot. The government created the brand of guaro called Cacique (meaning chieftain) in an effort to stop illegal moonshine manufacturing. Café Rica is a locally produced coffee liqueur. There is also a traditional alcoholic beverage originally made by the Chorotega people of Costa Rica called Vino de Coyol (Coyol wine). It is made by fermenting the sweet, watery sap of the coyol tree, a spiny palm.
Сәндіктер мен десерттер
Коста-Риканың көптеген десерттері сүт, жүгері, қант қамысы, жұмыртқа және/немесе жемістерден тұрады. Лимон провинциясында десерттердің көпшілігі кокос негізінде және қуырылған бананнан жасалады. Гуанакасте провинциясында десерттердің негізгі ингредиенті жүгері, ал Пунтаренас провинциясында – сүт, кокос және жеміс. Ең көп таралған десерттердің бірі – tres leches, ағылшын тілінде «үш сүт» дегенді білдіреді. Бұл негізінен сүт пен қанттан тұратын ылғал торт. Оның құрамында толық сүт, буланған майсыздалған сүт, тәттілендірілген сүт, сондай-ақ қаймақ, жұмыртқа, қант, ұнтақталған корица, разрыхлитель, ваниль эссенциясы және қара ром бар. Бұл тағам көптеген мейрамханаларда кездеседі және әдетте түскі немесе кешкі астан кейін желінеді. Жеміс салаты да Коста-Рикада танымал десерт. Бұл тағамға көбінесе жаңа қарбыз, манго, папайя, ананас және банан қолданылады. Әдеттегі Рождество десерті – queque navideño, яки Рождестволық торт. Ол жеміс тортқа ұқсас және кептірілген жемістерден жасалады. Бұл тәтті және ауыр десерт, оны пісіруден бұрын бірнеше күн бойы ромға малып қояды. Дегенмен, тиколар көбінесе торттан мас болу туралы әзілдейді. Коста-Рикалықтар осы Рождестволық тортты достары мен туыстарына сыйлық ретінде беруді жақсы көреді.
Most Costa Rican desserts are made up of milk, corn, sugarcane, eggs, and/or fruit. In the province of Limón, a majority of the desserts are made from a coconut base as well as from fried plantains. In the province of Guanacaste, the main dessert ingredient is usually corn, while in the Province of Puntarenas it is primarily milk, coconut, and fruit. One of the most common desserts is tres leches, meaning "three milks" in English. It is a wet cake composed primarily of milk and sugar. The ingredients include whole milk, evaporated skim milk, sweetened condensed milk, as well as heavy cream, eggs, sugar, ground cinnamon, baking powder, vanilla extract, and dark rum. It is available at many restaurants and is usually eaten after lunch or dinner. Fruit salad is another popular dessert in Costa Rica. Some of the fruits typically used in this dish include fresh watermelon, mango, papaya, pineapple, and banana. A typical Christmas dessert is queque navideño, or Christmas cake. It is similar to fruitcake and is made with dried fruit. It is a sweet and heavy dessert, which is usually soaked in rum for a few days before it is baked. However, Ticos often joke about getting drunk from the cake. Costa Ricans enjoy giving this Christmas cake away to friends and families as gifts.