Мақтаншылдық – өз қабілеттеріне немесе сұлулығына артық сенім. Діндерде бұл өзімшілдік саналып, күнә болып есептеледі. Мақтаншылдық туралы көбірек біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Өзіне артық көңіл бөлу, немесе өзінің маңыздылығын жоғары бағалау.
Excessive concern for one's own appearance, or importance
Мақтанқорлық – өзінің қабілеттеріне немесе басқаларға тартымдылығына артық сенімділік. 14 ғасырға дейін, ол мұндай өзімшілдік мәнге ие болған жоқ, тек қана бекерлікке тең болды. Бұған байланысты "әдемілікке құштарлық" термині қазір көбінесе мақтанқорлықтың ескірген синонимі ретінде қарастырылады, бірақ бастапқыда адамның өз мүмкіндіктерін және Құдайдың көмегі қажет емес екенін, яғни негізсіз мақтануды білдірді; қазір даңқ көбінесе оң мағынада қарастырылса да, одан туындаған латынша "gloria" сөзі шамамен мақтануды білдіреді және көбінесе жағымсыз пікір ретінде қолданылды.
Vanity is the excessive belief in one's own abilities or attractiveness to others. Prior to the 14th century, it did not have such narcissistic undertones, and merely meant futility. The related term vainglory is now often seen as an archaic synonym for vanity, but originally meant considering one's own capabilities and that God's help was not needed, i. e. unjustified boasting; although glory is now seen as having a predominantly positive meaning, the Latin term from which it derives, gloria, roughly means boasting, and was often used as a negative criticism.
Дін және философия
Көптеген діндерде, мақтандылық, қазіргі мағынасында, өзіндік құдайлыққа теңеудің бір түрі саналады, онда адам өзін Құдайдың ұлылығымен салыстырып, осылайша Құдайдың рақымынан алыстап, тіпті уақыт өте келе одан толықтай бөлінеді. Христиандық ілімінде мақтандылық – жеті өлімдік күнәнің бірі, мақтанудың көрінісі. Бахаи дінінде Бахаулла «бос ойлар» деген терминді қолданады. Философиялық тұрғыдан алғанда, мақтандылық – менмендік пен өркөкіректіктің кең ауқымды түрі болуы мүмкін. Фридрих Ницше «мақтандылық – бұл түпнұсқа болып көрінуден қорқу: демек, мақтанышсыздық, бірақ міндетті түрде түпнұсқалықтың жоқтығы емес» деп жазған. Мейсон Кулидің бір афоризмі: «Жақсы тамақтанған мақтандылық қайырымды. Аш мақтандылық – өшпенділікке толы». Vanitas (латынша, «бос») термині бастапқыда сыртқы келбетке құмарлықты емес, осы дүниедегі адамзаттың барлық тырақанының нәтижесіздігін білдіргенімен, бұл тіркес суреттегі тақырыптың толық бейнеленгенін көрсетеді. «Суретші бізді оны айыптауға сөз жүзінде келісім беруге шақырады, бірақ оған ләззаттана қарауға толық еркіндік береді. Ол әйнекте өзіне қарап, өзін бағалайды, ал біз оны айыптауға арналған суретті – тағы бір әйнек, терезе деп қарастырып, жасырын түрде тілейміз», – дейді Эдвин Муллинс. Жатқан әйел бейнесі көбінесе суретте Венераның бейнесімен біріктіріледі. Иероним Бош жеті өлімдік күнәлер кестесінде бір буржуа әйелін бейнелейді, ол шайтан ұстаған айнаға қарап, өзіне ғашық болады; оның артында ашық зергерлік қорап тұр. Ашмолеан мұражайында сақталатын Николас Турньенің суреті – «Әділет пен мақтандылықтың аллегориясы»: жас әйел әділетті бейнелейтін таразыны ұстап тұр, ол айнаға немесе алдындағы үстелдегі бас сүйегіне қарамайды. Иоганн Вермеердің «Жемше құлақшасы бар қыз» картинасы кейде мақтандылықтың күнәсін бейнелейді деп есептеледі, себебі жас қыз өзін басқа оң аллегориялық атрибуттары жоқ күйде әйнек алдында безендіреді. Чарльз Аллан Гилберттің «Барлығы мақтандылық» (1873–1929) туындысы осы тақырыпты жалғастырады. Суретте үлкен күлімдеген бас сүйек бейнеленген. Жақыннан қарағанда, ол айнадағы өз бейнесіне қарап тұрған жас әйел екені көрінеді. «Мақтандылық – менің сүйікті күнәм», – дейді Шайтан (Аль Пачино) «Жәбірленушінің адвокаты» фильмінде. Мұндай көркем туындылар көрермендерді жастық шақтағы сұлулықтың өткіншілігі, сондай-ақ адам өмірінің қысқалығы және өлімнің сөзсіздігі туралы ескертуге қызмет етеді.
In many religions, vanity, in its modern sense, is considered a form of self idolatry in which one likens oneself to the greatness of God for the sake of one's own image, and thereby becomes separated and perhaps in time divorced from the Divine grace of God. In Christian teachings, vanity is an example of pride, one of the seven deadly sins. Also, in the Baháʼí Faith, Baha'u'llah uses the term 'vain imaginings'. Philosophically, vanity may be a broader form of egotism and pride. Friedrich Nietzsche wrote that "vanity is the fear of appearing original: it is thus a lack of pride, but not necessarily a lack of originality." One of Mason Cooley's aphorisms is "Vanity well fed is benevolent. Vanity hungry is spiteful." Although the term vanitas (Latin, "emptiness") originally meant not obsession by one's appearance, but the ultimate fruitlessness of humankind's efforts in this world, the phrase summarizes the complete preoccupation of the subject of the picture. "The artist invites us to pay lip service to condemning her," writes Edwin Mullins, "while offering us full permission to drool over her. She admires herself in the glass, while we treat the picture that purports to incriminate her as another kind of glass—a window—through which we peer and secretly desire her." The theme of the recumbent woman often merged artistically with the non allegorical one of a reclining Venus. In his table of the seven deadly sins, Hieronymus Bosch depicts a bourgeois woman admiring herself in a mirror held up by a devil; behind her is an open jewelry box. A painting attributed to Nicolas Tournier, which hangs in the Ashmolean Museum, is An Allegory of Justice and Vanity: a young woman holds a balance, symbolizing justice; she does not look in a mirror or the skull on the table before her. Johannes Vermeer's painting Girl with a Pearl Earring is sometimes believed to depict the sin of vanity, because the young girl has adorned herself before a glass without further positive allegorical attributes. All is Vanity, by Charles Allan Gilbert (1873–1929), carries on this theme. An optical illusion, the painting depicts what appears to be a large grinning skull. Upon closer examination, it reveals itself to be a young woman gazing at her reflection in the mirror. In the film The Devil's Advocate, Satan (Al Pacino) claims that "vanity is his favourite sin". Such artistic works served to warn viewers of the ephemeral nature of youthful beauty, as well as the brevity of human life and the inevitability of death.