Кіріспе

Канадада тұратын, алғашқы тілі француз немесе ағылшын емес адам.

Канадада "аллофон" термині – француз және ағылшын тілдерінен өзге ана тілі бар резидентті білдіреді. Бұл термин ағылшын тілін ана тілі ретінде қолданатын "англофон" және француз тілін ана тілі ретінде қолданатын "франкофон" терминдерімен салыстырылады. Кейбір дереккөздерде ежелгі тілдерді ана тілі ретінде қолданатын адамдар аллофондарға жатпайды.

Терминнің шығу тегі

"Аллофон" сөзі (грекше ἀλλόφωνος allóphōnos "шетел тілінде сөйлейтін") грек тіліндегі ἄλλος (állos) – "басқа", және φωνή (phōnḗ) – "дыбыс" немесе "дауыс" түбірлерінен құралған. Бұл термин Квебек провинциясындағы француз-канад қоғамы иммигранттарды интеграциялауға тырысқан Тыныш революция кезінде кеңінен танымал болды, олардың көпшілігі бұрын ағылшын тілді қауымдастыққа енген. Туу көрсеткіштерінің төмендеуіне байланысты француз тілді Квебектің болашағын қамтамасыз ету үшін иммигранттарды интеграциялау маңызды деп есептелгендіктен, демографтар иммигранттардың француз және ағылшын тілді қауымдастықтарға интеграциясын қадағалау үшін осы санатты жасады. Аллофондар көбінесе үйде ағылшын, француз тілдерін немесе екеуін де қолданады, сондай-ақ бір тілді екіншісінен бұрын үйренеді. Сондықтан оларды үй тіліне немесе алғашқы ресми тіліне сүйене отырып, ағылшын немесе француз тілді қауымдастықтарына біріктіруге болады.

Демография

2006 жылы Канада халқының 20 пайызы аллофондарды құрады.

Онтарио

2021 жылы Онтарио халқының 20,7% аллофондарды құрады.

Квебек

+Квебектің ана тілі бойынша аллофонды халқы 2001 жылғы мәліметтер LanguageSingleMultipleTotal1. Итальяндық124,6956,0652. Араб тілі 76,285 10,2453. Испан тілі 70,100 4,8254. Грек тілі 41,9801,7555. Гаити креол тілі 34,8855,7106. Қытай тілі 33,4907057. Португал тілі 33,360 1,4558. Вьетнамдықтар 21,635 1,1259. Немец тілі 17,690 99510. Польша тілі 17,160 68511. Армян тілі 13,935 40512. Румын тілі 12,660 46013. Орыс тілі 12,420 35514. Тамил тілі 11,095 86015. Парсы тілі 10,495395

Аллофондар Квебек халқының үлесін ұлғайтып, провинциядағы халық санының өсуіне басты себепкер болып табылады. Бұл иммиграцияның артуымен, беделді ағылшын және француз тілді халық арасында туу көрсеткіштерінің төмендеуімен, сондай-ақ иммиграцияның ағылшын тілді елдерден Азия мен Америкаға қарай ығысуымен байланысты. 1971 жылы аллофондар халықтың 6,6% құрады. 2001 жылы бұл көрсеткіш 10,0%-ға жетті. 1996 жылдан 2001 жылға дейін араб, испан және гаити креол тілдерінде сөйлейтіндердің саны ең көп өсті. Көбірек аллофондар үйде француз тілінде сөйлейді: 2001 жылы провинциядағы аллофондардың шамамен 20,4% үйде көбінесе француз тілінде сөйлегендерін мәлімдеді, бұл 1996 жылы 16,6%-ға, ал 1991 жылы 15,4%-ға қарағанда жоғары көрсеткіш. Квебектегі аллофон студенттердің көпшілігі француз тіліндегі мектептерге қатырады.