Кіріспе

Белгілі бір инвестордың атына тіркелмеген борыштық бағалы қағаздар

Алушы облигациясы немесе алушы нотасы – корпорация немесе үкімет сияқты бизнес ұйымдары шығарған облигация немесе борыштық бағалы қағаз. Алушы құжаты ретінде, ол инвестициялық бағалы қағаздардың көбінесе кездесетін түрлерінен өзгеше, себебі ол тіркелмейді – иесі туралы немесе меншік құқығына қатысты мәмілелер туралы ешқандай жазбалар сақталмайды. Облигация басылған қағазды физикалық түрде кім ұстаса, сол құралдың болжамды иесі болып есептеледі. Бұл анонимділігін сақтағысы келетін инвесторлар үшін тиімді. Алушы облигациясының жоғалуы, ұрлануы немесе жойылған жағдайда оның құнын қайтару көбінесе мүмкін емес. АҚШ мемлекеттік қарызы бойынша кейбір жеңілдіктер қарастырылуы мүмкін. Сонымен қатар, облигациялардың барлық түрлерінде мерзімі мен пайыздық ставкасы көрсетілген, ал пайыздық төлемдерді алу үшін облигация купондары бағалы қағазға физикалық түрде тіркелген және уәкілетті агентке тапсырылуы керек. 1980 жылдан бері АҚШ-та жаңа алушы облигацияларын шығару заңсыз әрекеттерде пайдаланылуына байланысты тиімсіз деп танылды, бірақ осы мерзімге дейін шығарылған облигацияларды эмитент әлі де бар болса сатып алуға болады.

Тарих

Алушы облигацияларының тарихы 1648 жылға дейін жетеді, бірақ АҚШ-та Азаматтық соғыс кезінде осы облигациялардың танымалдылығы күрт өсті, себебі мемлекеттік ресурстар тартылып, шектелді. АҚШ-та ақша қаражатын табысты және оңай аудару мүмкіндігінен кейін, Еуропа мен Оңтүстік Америка да осы типтегі облигацияларды шығара бастады. Алушы облигацияларының басты артықшылығы – анонимділік, ол оларды ақша жылу, салықтан қашу және есірткі саудасы сияқты заңсыз қызметтер үшін таңдаулы қаржы құралына айналдырды. Осыған жауап ретінде, 1982 жылдан бастап АҚШ-та алушы облигацияларының жаңа шығарылымдары қатты шектелді. АҚШ Қаржы министрлігі шығарған барлық облигациялар 2016 жылдың мамыр айына дейін толыққанды, ал 2020 жылдың наурыз айына қарай олардың жалпы сомасы шамамен 87 миллион долларды құрады.

Чиассо қаржы контрабандасы ісі

2009 жылдан 2012 жылға дейін Италия мен Швейцарияда АҚШ-тың иесіз облигацияларын жасау және контрабандалық жолмен тасымалдау оқиғалары тізбегі болды. Бұл 2009 жылдың маусымында Чиассодағы қаржылық контрабандалық іспен басталды, онда итальяндық қаржы полициясы мен кеден қызметкерлері Италия шекарасындағы Чиассода жалпы сомасы 134,5 миллиард долларға тең АҚШ-тың иесіз облигациялары болып саналатын құжаттарды тәркіледі. Облигациялардың жалған екені дереу анықталды: АҚШ Қаржы министрлігі "Morganthaus" деп атаған "миллиард долларлық облигациялар" схемаларының бірі.

АҚШ саясаты мен тәжірибесі

АҚШ-та 1982 жылғы Салықтық теңдік және фискалдық жауапкершілік туралы заң иесіне көрсетілген борыштық қағаздарды шығаруды күрт шектеді: сонымен қатар, ол корпоративтік облигациялар бойынша 1982 жылдан кейін эмитент шығарған мұндай облигациялар бойынша төленген сыйақыны салықтан есепке алуға тыйым салды және муниципалдық облигациялар бойынша төленген сыйақыға салық жеңілдігін жойды, ал тіркелген облигациялар салық жеңілдігін сақтап қалды. АҚШ-тың Оңтүстік Каролина штатының осы салық саясатына қатысты шағымын АҚШ Жоғарғы Соты «Оңтүстік Каролина – Бейкер» ісінде (1988) қарады, ол заңды қолдады және АҚШ-тың барлық муниципалдық иесіне көрсетілген облигацияларды шығаруды тоқтатты.