Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ежелгі грек сөзі "ләззат" деген мағынаны білдіреді.
Ancient Greek word meaning "pleasure"
Хедон (ἡδονή, hēdonē) – грек сөзі, "ләззат" дегенді білдіреді. Бұл ежелгі грек философиясында, әсіресе эпикурейлік мектепте маңызды ұғым болды. Сондай-ақ, ол ағылшын тіліндегі "гедонизм" сөзінің түбірі болып табылады. Грек мифологиясында Хедон – ләззат, қуаныш және әуесқойлық құдайы, Эрос (махаббаттың бейнесі) мен Психеяның (жанның бейнесі) одағынан туған қызы ретінде бейнеленеді. Ол негізінен сезімдік ләззатпен байланысты болды. Оның қарсы тұратындары – Алгея, ауырсынудың бейнесі. Рим мифологиясындағы оның баламасы – Волуптас. Оған ешқашан табыну болған емес.
Hedone (ἡδονή, hēdonē) is the Greek word meaning "pleasure." It was an important concept in Ancient Greek philosophy, especially in the Epicurean school. It is also the root of the English word "hedonism". In Greek mythology, Hedone is personified as a goddess of pleasure, enjoyment, and delight, as the daughter born from the union of Eros (personification of love) and Psyche (personification of the soul). She was associated more specifically with sensual pleasure. Her opposites were the Algea, personifications of pain. Her equivalent in Roman mythology is Voluptas. There is no evidence that she was ever the object of cult worship.
Аристотельдің Гедони
Аристотель оны патенің екі құрамының бірі ретінде анықтады, екіншісі – липе немесе азап. Аристотель патені былайша сипаттады: «Эмоциялар – адамдардың ойларын өзгертетін және олардың пікірлері бойынша қарама-қарсылық тудыратын, сондай-ақ азап пен ләззатқа байланысты болатын барлық нәрсе». Hēdonē – Аристотельдің ізгілік туралы тұжырымының бір бөлігі, сондықтан «ләззат» (азаппен бірге) адамның мінезін көрсетеді делінеді. Егер ол ізгі өмірдің нәтижесі болса, жақсы, ал Аристипп оны «толыққанды жақсы» деп санайды. Мысалы, Аристотель «Поэтика» еңбегінде талқылаған және қалпына келтіру процесі ретінде қарастырған дұрыс ләззат немесе oikeia hedone ұғымы бар. Мартин Хайдеггер Аристотельдік hēdonē-ні былай түсіндіреді: ләззат – жанның қозғалысы және одан тыныштық пайда болады.
Aristotle identified it as one of the two elements or components of pathe, with the other being lype or pain. Aristotle described pathe in these words: "Let the emotions be all those things on account of which people change their minds and differ in regard to their judgments, and upon which attend pain and pleasure." Hēdonē, is part of Aristotle's account of virtue , such that 'pleasure' (along with pain) is said to reveal a person's character. It is good if it is a consequence of a virtuous life as opposed to the position Aristippus, who holds that hēdonē is "wholly good". An example is the concept of proper pleasure or oikeia hedone, which Aristotle discusses in /Poetics/ and considers a process of restoration. Martin Heidegger interprets Aristotelian hēdonē : that pleasure is a movement of the soul and that tranquility arises from it.
Эпикурейлікте
Эпикур философиясында гедонэ – ізгі амалдардан туындаған немесе туындамаған ләззат ретінде сипатталса, ал ләззаттың тағы бір түрі – терпсис, әрқашан ізгілік болып саналады. Эпикурейлік тағы бір түсіндірме, гедонэні терпсистен ажырата келіп, оны эпизодтық және пайдалы немесе пайдасыз болу мүмкіндігі бар ләззат сезімі деп түсіндіреді. Стэнфорд философия энциклопедиясының мәліметінше, Эпикур гедонэ терминін тек физикалық ләззаттарды білдіру үшін қолданған.
In the philosophy of Epicurus, hēdonē is described as a pleasure that may or may not derive from actions that are virtuous, whereas another form of pleasure, terpsis, is always virtuous. Another Epicurean reading, which distinguished hēdonē from terpsis, referred to it as a feeling of pleasure that is episodic and might or might not be beneficial. According to the Stanford Encyclopedia of Philosophy, Epicurus uses hēdonē in reference to only physical pleasures.
Стоицизм
Стоиктер гедонэге теріс көзқарас білдіріп, оның табиғатқа және ақылға сай еместігін дәлелдеді.
The Stoics held a negative view of hēdonē, arguing that it is not in accordance with nature and reason.