Кіріспе
Қазіргі психологияның теориялық негіздері – философиялық зерттеудің бір саласы. Психология философиясы психологияның тарихы мен негіздерін зерттейді. Ол эпистемологиялық және онтологиялық мәселелермен айналысады және ақыл-ой философиясы мен теориялық психология сияқты басқа да салалармен ортақ қызығушылықтарға ие. Философиялық және теориялық психология тығыз байланысты, сондықтан олар кейде бірін-бірі алмастырып немесе бірге қолданылады. Дегенмен, психология философиясы философияға тән жалпы пікірталастар мен философиялық әдістерге көбірек сүйенсе, теориялық психология түрлі салалардан қабылдайды.
the subfield of philosophical study
Philosophy of psychology is concerned with the history and foundations of psychology. It deals with both epistemological and ontological issues and shares interests with other fields, including philosophy of mind and theoretical psychology. Philosophical and theoretical psychology are intimately tied and are therefore sometimes used interchangeably or used together. However, philosophy of psychology relies more on debates general to philosophy and on philosophical methods, whereas theoretical psychology draws on multiple areas.
Басқа салалармен қарым-қатынастар
Психология философиясы когнитивтік нейробиология, когнитивтік психология және жасанды интеллект сияқты салалардағы қазіргі зерттеулерді тығыз қадағалайды. Мысалы, психологиялық құбылыстарды невробиологиялық әдістер, эволюциялық теория және есептеу модельдеу арқылы түсіндіруге бола ма деген сұрақтар туындайды. Бұл салалар өзара тығыз байланысты болғанымен, олардың әдістерін психологияға енгізудің дұрыстығына қатысты белгілі бір көңіл қоймаушылықтар бар. Атап айтқанда, психология, жеке тұлғаларды ақпаратты өңдеу жүйелері ретінде зерттейтін ғылым (Дональд Бродбентті қараңыз), миде болып жатқан процестерден тәуелсіздігі (психологтар мидің мінез-құлықты қандай да бір деңгейде тудыратынымен келіссе де (супервенция қараңыз)); эволюциялық зерттеулердің нәтижелі болуы үшін мидың жеткілікті түрде "қатты" бағдарланғандығы; және есептеу модельдерінің когнитивтік теориялардың мүмкін болатын іске асырылуын ұсынудан артық ештеңе жасай алмайтындығы (Фодор және Пайлишин, 1988) секілді мәселелер қарастырылады. Психология философиясымен байланысты клиникалық психиатрия және психопатология салаларындағы философиялық және эпистемологиялық ізденістер де бар. Психиатрия философиясының басты назары психиатриядағы құндылықтардың рөліне аударлады: философиялық құндылықтар теориясы мен феноменологиядан туындаған құндылықтарға негізделген тәсілдер психикалық денсаулық сақтаудың күрделі жағдайында клиникалық шешімдерді жақсартуға және адандандыруға бағытталған. Психопатология философиясы психиатриялық жіктелімнің және дәлелге негізделген психиатрияның жасырын философиялық негіздерін эпистемологиялық тұрғыдан қарастырады. Оның мақсаты – психикалық құбылыстарды сипаттаудың артындағы құрылымдық қызметті анықтау.