Кіріспе
Адам денесінің физикалық түрлері
Адамның қалыптары – адам денесінің ала алатын әртүрлі физикалық түрлерін білдіреді. Адамның қалып-күйін білдіретін бірнеше синоним бар, олар көбінесе бір-бірімен ауыстырылып қолданылады, бірақ мағынасының нақты айырмашылықтары бар. Қалып – адам денесінің конфигурациясын білдіретін жалпы термин. Дұрыс поза – қасақана немесе әдеттегідей алынған қалып. Поза – қалыптың көркемдік, эстетикалық, спорттық немесе рухани мақсатын білдіреді. Еліктеу мақсатымен, қасақана немесе қасақана емес, алынған позаларға, сондай-ақ кейбір ерекше позаларға сілтеме жасайтын стандартты тіркестерде де айтылады: "Фрейд ешқашан фехтовальщик позасын қабылдаған емес, бірақ оны көпшілік семсерші деп қабылдады". Сыртқы бейне – позаның, сондай-ақ қимыл-қозғалыстардың және мінез-құлқының басқа да аспектілерінің сипаттамасы.
Төрт аяқпен
Бұл - жүрудің статикалық түрі, бұл өте кішкентай балалардың инстинктивті қимыл-қозғалыс формасы. Бұл позиция Батыс және Батыс емес мәдениеттерде босану кезінде жиі қолданылып келген, және Гаскин маневрі деп белгілі. Кейде бұл позицияны жыныстық белсенділікке бастау немесе оған дайындық ретінде қарастырып, оның жыныстық сипаттамасы бар деп есептейді.
Тізе бүгіп тұру
Тізе бүгу – адамның бір немесе екі тізесі жерге тиетін қарапайым поза. Ол демалу үшін, босану кезінде, сондай-ақ құрмет және мойынсынуды білдіру үшін қолданылады. Тізе бүгіп отырғанда, аяқтардың арасындағы бұрыш икемділікке байланысты нөл градустан кеңінен жайылуға дейін өзгеруі мүмкін. Көбінесе бір тізе бүгіп, екіншісін бүгіп отыру қалыпты жағдай. Бүгіп отырғанда бір немесе екі өкше де көтеріңкі болуы мүмкін. Кішкентай балалар көбінесе инстинктивті түрде бүгіп отырады. Қытай, Оңтүстік-Шығыс Азия және Шығыс Еуропа ересектерінде бүгіп отыру жиі отырудың немесе тұрудың орнын басады.
Асаналар
Кейбір асаналар бастапқыда практиктердің денсаулығын жақсарту және сақтау, дене икемділігі мен күш-қуатын арттыру, сондай-ақ ұзақ уақыт отырып медитация жасау мүмкіндігін дамыту мақсатымен ойластырылған.
Бала тудыру орындары
Көптеген акушерлер әлі күнге дейін қолданатын литотомиялық позадан басқа, дүние жүзіндегі акушерлер мен дәстүрлі босану көмекшілері сәтті пайдаланатын босану поздарының ішінде отыру, тұру, тізе бүгіп отыру және төрт аяғымен болу жатады, көбінесе олар осы поздарды бірден келесіне ауыстырып жасайды. Ежелгі гректер симпозиум деп аталатын тойларда жатып тамақ ішуді ұнатқан, ал бұл әдет ежелгі римдіктерге де сіңіп кеткен. Ежелгі еврейлер де осы позаны Пасха Седерінің дәстүрлі тойларын өткізу кезінде еркіндікті бейнелеу үшін қолданған. Киелі кітаптағы пайғамбар Амос "жатып ішетіндерді" ізраилдіктер арасындағы жалған қауіпсіздік сезімімен байланыстырады, ол оларды тәубе етуге шақырып ескертеді.
Жылудың шығуын азайту орны
Жылудың шығуын азайту позициясы (HELP) – суық суда денеден жылудың жоғалуын азайтуға арналған дене орналастыру тәсілі. Австралия, Солтүстік Америка және Ирландияда бұл позиция құтқарушылар мен қайық жүргізушілерге қауіпсіздік бойынша оқыту бағдарламаларының бөлігі ретінде үйретіледі. Ол негізінен екі тізеңді бірге қойып, қолдарыңмен оларды кеудеге жақын құшақтауды қамтиды.
Қалпына келтіру орны
Қалпына келтіру позициясы немесе кома позициясы – есінен танып, бірақ тыныс алып жатқан зардап шегушіге алғашқы көмек көрсету барысында денесін бүйірге немесе жартылай жатып жатқан күйге келтірудің бірнеше түрлерінің бірі.
Тынығу орындары
Отыру, тізе бүгу, тізерлеу немесе жатудың түрлі нұсқаларына негізделген көптеген демалыс позалары мүмкін.
Жүргізушілердің орны
"Сат" немесе "астрид" позасы көбінесе атқа, есекке немесе басқа да жүк тасуға арналған жануарға мінгенде қолданылады, мұнда ат құшағы қолданылуы мүмкін немесе қолданылмауы мүмкін. Бұл поза велосипедтер, мотоциклдер немесе моноциклдер сияқты ұқсас көлік құралдарында отыру үшін, сондай-ақ кейбір орындықтар мен биделер сияқты жиһаздарда да қолданылады. Бұл поза кейбір арнайы жұмыс үстелдерінде де (мысалы, ағаш жоңқалайтын станокта) қолданылады. Негізгі ерекшелік – мінетін нәрсенің екі жағында бір-бір аяқтың болуы. Байқауынша, бүйірлі отыру позасы мұндай мінеусіз жүруге мүмкіндік береді, бірақ кездейсоқ құлау немесе түсіп қалу қаупі біршама жоғары. "Сат" позасы көбінесе тік тұру мен отыру арасындағы кезең болып табылады, бұл дене салмағын сенімді түрде ұстауға мүмкіндік береді, сонымен қатар қарқынды немесе ұзақ қозғалыстар кезінде жоғарғы дене мүшелерінің еркін қозғалуына және динамикалық тепе-теңдікке қол жеткізеді.
on furniture, such as certain types of seating, and bidets. The posture is also used on some types of specialized workbenches (such as a shaving horse). By definition, an essential feature is having one leg on each side of whatever is being straddled. The related sidesaddle position allows riding without straddling, but is somewhat less secure against accidental dismounting or falling. The straddle posture is often intermediate between standing and sitting positions, allowing body weight to be supported securely, while also affording a high degree of upper body mobility and dynamic balance during vigorous or extended motions.
Жыныстық қатынас
Жыныстық қатынас немесе басқа жыныстық белсенділік кезінде адамдар қолданатын дене жағдайлары – осы жыныстық ұстанымдар деп аталады. Жыныстық әрекеттер көбінесе оларды орындау үшін қатысушылардың қолданатын дене жағдайлары арқылы сипатталады.
Ұйқы орны
Ұйқы қалпы – адамның ұйықтау кезінде немесе ұйықтау алдында қабылдайтын дене күйі. Алты негізгі ұйқы қалпы анықталды:
Fetus (41%) – curling up in a fetal position. This was the most common position, and is especially popular with women. Log (15%) – lying on one's side with the arms down the side. Yearner (13%) – sleeping on one's side with the arms in front. Soldier (8%) – on one's back with the arms pinned to the sides. Freefall (7%) – on one's front with the arms around the pillow and the head tilted to one side. Starfish (5%) – on one's back with the arms around the pillow.
Жұмыр жату (41%) – денені ұрықтай жиырып жату. Бұл ең көп кездесетін қалпы, әсіресе әйелдер арасында танымал.
Fetus (41%) – curling up in a fetal position. This was the most common position, and is especially popular with women. Log (15%) – lying on one's side with the arms down the side. Yearner (13%) – sleeping on one's side with the arms in front. Soldier (8%) – on one's back with the arms pinned to the sides. Freefall (7%) – on one's front with the arms around the pillow and the head tilted to one side. Starfish (5%) – on one's back with the arms around the pillow.
Бүйірге тік жату (15%) – бір қабырғаға жатып, қолдарды бойымен түсіріп қою.
Fetus (41%) – curling up in a fetal position. This was the most common position, and is especially popular with women. Log (15%) – lying on one's side with the arms down the side. Yearner (13%) – sleeping on one's side with the arms in front. Soldier (8%) – on one's back with the arms pinned to the sides. Freefall (7%) – on one's front with the arms around the pillow and the head tilted to one side. Starfish (5%) – on one's back with the arms around the pillow.
Қолды алға созу (13%) – бір қабырғаға жатып, қолдарды алға созып ұйықтау.
Fetus (41%) – curling up in a fetal position. This was the most common position, and is especially popular with women. Log (15%) – lying on one's side with the arms down the side. Yearner (13%) – sleeping on one's side with the arms in front. Soldier (8%) – on one's back with the arms pinned to the sides. Freefall (7%) – on one's front with the arms around the pillow and the head tilted to one side. Starfish (5%) – on one's back with the arms around the pillow.
Арқамен жату (8%) – арқаға жатып, қолдарды денеге жақын ұстау.
Fetus (41%) – curling up in a fetal position. This was the most common position, and is especially popular with women. Log (15%) – lying on one's side with the arms down the side. Yearner (13%) – sleeping on one's side with the arms in front. Soldier (8%) – on one's back with the arms pinned to the sides. Freefall (7%) – on one's front with the arms around the pillow and the head tilted to one side. Starfish (5%) – on one's back with the arms around the pillow.
Құлау позыциясы (7%) – қарнымен жатып, қолдарды жастықты құшақтап, басты бір жаққа бұру.
Fetus (41%) – curling up in a fetal position. This was the most common position, and is especially popular with women. Log (15%) – lying on one's side with the arms down the side. Yearner (13%) – sleeping on one's side with the arms in front. Soldier (8%) – on one's back with the arms pinned to the sides. Freefall (7%) – on one's front with the arms around the pillow and the head tilted to one side. Starfish (5%) – on one's back with the arms around the pillow.
Жұлдызша (5%) – арқаға жатып, қолдарды жастықтың айналасына орау.
Fetus (41%) – curling up in a fetal position. This was the most common position, and is especially popular with women. Log (15%) – lying on one's side with the arms down the side. Yearner (13%) – sleeping on one's side with the arms in front. Soldier (8%) – on one's back with the arms pinned to the sides. Freefall (7%) – on one's front with the arms around the pillow and the head tilted to one side. Starfish (5%) – on one's back with the arms around the pillow.
Қиындықты ұстанымдар
Дене күшін бағындыру поздалары адам денесін осылай орналастырады, яғни үлкен салмақ бір немесе екі ғана бұлшықетке және буынға түседі. Тұтқындарды мұндай позданы қабылдауға мәжбүрлеу – ақпарат алу немесе жаза ретінде қолданылатын қатыгездік әдісі, бұл азаптауға тең болуы мүмкін. Мұндай поздар кейде балаларды жазалау үшін де пайдаланылады.
Бағынышты ұстанымдар
Бағынышты позалар көбінесе рәсімдік және мәдениетпен анықталады. Олар тең дәрежедегі адамдар арасындағы өзара құрмет белгісі ретінде немесе жоғары дәрежелі тұлғаға немесе рәсімдік нысанға бағыну белгісі ретінде орындалуы мүмкін. Бас иіп құрмет көрсету – бас пен денені құрметтейтін адамға немесе нысанға қарай қысқа уақытқа төмендету. Иілудің мөлшері қарапайым бас иілуден белді 90 градусқа иілуге дейін өзгереді. Батыс мәдениеттерінде осы әдет аз таралған болса да, көптеген Шығыс мәдениеттерінде құрмет көрсетудің маңызды белгісі болып табылады және түрлі діндердің рәсімдерінде де қолданылады. Бас иіп, еңкейгенде оң қол құрсаққа қойылады, ал оң аяқ артқа тартылып немесе "сырғытылып" иілу кезінде қозғалады. Батыс мәдениеттерінде әйелдердің бас иіп емес, тізе бүгіп құрмет көрсетуі дұрыс саналады. Жіңішкеру (немесе тізе бүгу) – кем дегенде бір тізени жерге тигізу, бұл ежелгі заманнан бері жоғары тұрған адамға терең құрмет көрсетудің белгісі. Тізе бүгіп отыру құрмет, мойынсұну және құлшынумен байланысты. Жерге жығылып құрмет көрсету – басты жерге тигізіп, тізе бүгіп терең құрмет көрсету. Бас иіп, еңкейгенде дене құрметпен немесе мойынсұнып иіліп отыру.