Менно Симонс: Меннониттердің негізін қалаушысының өмірі мен қызметі
Menno Simons
Менно Симонс (1496-1561) – Нидерландтық дін қызметкері, анабаптистердің негізін қалаушы. Есімінен меннониттер тобы аталған. Тарихы мен өмір жолы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Голланд теологы, меннониттерге ат берген (1496–1561)
Dutch theologian, namesake for the Mennonites (1496–1561)
Менно Симонс (1496 – 31 қаңтар 1561) – Төмен елдердің Фрисландия аймағынан шыққан, Рим католик шіркеуінен айырылған және ықпалды анабаптист діни қайраткері. Симонс протестант реформаторларының замандасы болды және оның ізбасарлары меннониттер деп аталды. "Menno Simons" – оның есімінің голланд тіліндегі нұсқасы; фриз тіліндегі нұсқасы – Minne Simens, иеленушілік "s" әрпі "Минне, Сименнің ұлы" деген мағына беретін тегін білдіреді (мысалы, ағылшын тегіндегі Уильямс және Роджерс сияқты).
Menno Simons (1496 – 31 January 1561) was a Roman Catholic priest from the Friesland region of the Low Countries who was excommunicated from the Catholic Church and became an influential Anabaptist religious leader. Simons was a contemporary of the Protestant Reformers and it is from his name that his followers became known as Mennonites. "Menno Simons" is the Dutch version of his name; the Frisian version is Minne Simens , the possessive "s" creating a patronym meaning "Minne, son of Simen" (cf. English family names like Williams and Rogers).
Ерте өмір
Менно Симонс 1496 жылы Витмарсумда, Фризеландта, Киелі Рим империясында дүниеге келген. Оның балалық шағы мен отбасы туралы көп мәлімет белгілі емес, бірақ ол кедей шаруа отбасында өскенін білеміз. Оның әкесі Симон, Симонс – әкесінің атымен аталған, және оның Питер есімді інісі болған. Симонс соғысқа шалдыққан, қираған елде өсті. Фризия XV ғасырдың соңы мен XVI ғасырдың басында соғыстан қатты зардап шекті. 1490 жылдары Ландскнехт әскерлері Фризия жерін қоршап, "еркіндікке" ұмтылған фризиандарды Саксония герцогы Мейссенді мемлекет басшысы ретінде қабылдауға мәжбүрледі. Герцог Габсбургтер әулетінің Нидерландыдағы билеушісі болды. Габсбургтердің басты қарсыласы Гюльдерс герцогы 1515 жылы Фризеландияға шапқыны жасап, оның жартысын басып алды. Саксония қалған жартысын Габсбургтерге өткізді. Фриздер өз тәуелсіздігін қайтаруға тырысты, бірақ олардың күші жетпеді және ақырында Габсбург императоры Карл V-нің билігін мойындады.
Menno Simons was born in 1496 in Witmarsum, Friesland, Holy Roman Empire. Very little is known concerning his childhood and family except that he grew up in a poor peasant environment. His father's name was Simon, Simons being a patronym, and he had a brother named Pieter. Simons grew up in a disillusioned war torn country. Friesland was ravaged by war in the late 15th and early 16th centuries. Landsknecht soldiers haunted the Frisian lands in the 1490s to force the 'Free' Frisians to accept the Duke of Saxony Meissen as their head of state. The duke was the governor of the Netherlands for the Habsburg family. One of the archenemies of the Habsburgs, the Duke of Guelders, invaded Friesland in 1515 and conquered half of it. Saxony ceded the other half to the Habsburgs. The Frisians tried to regain their freedom but they were too weak and eventually accepted the imperial authority of the Habsburg emperor Charles V.
Симонс латын және грек тілдерін үйренді, және дін қызметкері болуға дайындалғанда Латын шіркеу әулиелері туралы білім алды.
Simons learned Latin and some Greek, and he was taught about the Latin Church Fathers during his training to become a priest.
Діни қызметкерлік және бауырының өлімі
Ол 1515 немесе 1516 жылы Утрехт қаласында Рим-католик шіркеуінің діни қызметкері болып тағайындалды. Кейін ол әкесі тұрған Пингжум ауылында (1524) капеллан болып тағайындалды. 1526 немесе 1527 жылдары трансбұтанциация іліміне қатысты сұрақтар Менно Симонсты Киелі жазбаларды терең зерттеуге итермеледі, ол діни қызметкер болғанына қарамастан, бұрын Киелі жазбаларды оқымағанын мойындады. Менно Мартин Лютерден, Мартин Буцерден және Генрих Буллингерден алған дәйектісіз жауаптарға қанағаттанбады; ол тек Киелі кітапқа сүйенуге шешім қабылдады және осы уақыттан бастап уағыздауын "евангельдік" деп, "сакраментальдық" емес деп сипаттады. Менноның "қайта шомылдыру" туралы алғашқы білімі 1531 жылы Лиуварденде Сикке Фриеркс Сниддердің "қайта шомылдырылғаны" үшін басы кесілгенін естігеннен кейін пайда болды ("Снидер" – "тігінші" деген мағынаны білдіреді, бұл, әдетте, отбасылық аты емес, өйткені Фриеркс – Фриерктің әкесінен мұра болған аты, ал Сикке кәсібі бойынша тігінші болған). Киелі кітапты қайта зерттегеннен кейін Менно Симонс нәрестелерді шомылдырудың Киелі кітапта емес екеніне көз жеткізді. Ол бұл мәселені пасторымен талқылады, шіркеу әулиелерінің жазбаларын зерттеді, сондай-ақ Мартин Лютер мен Генрих Буллингердің еңбектерін оқыды. Бір кезде ол Роттердамдық Эразмның жазбаларын да оқыды, бұл оның христиандық өмір мен шіркеуге қатысты көзқарастарына әсер етті. Осы мәселені ойлап жүрген кезде ол Витмарсумға ауыстырылды. Бұл жерде ол анабаптистермен тікелей байланысқа келіп, уағыздап, "сенушілердің шомылдыруын" жүзеге асырды. Кейіннен Мюнстерден келген шәкірттер де сол жерге келді. Ол оларды адасқан және фанатикалық деп санаса да, олардың құлшынысына, Киелі кітапқа, шіркеуге және шәкірттікке қатысты көзқарастарына қызығушылық танытты. 1535 жылы оның ағасы Питер Больсвард маңындағы католик монастыры – Олдэклуостер (немесе Блумкамп аббаттығы) күшпен басып алынуына қатысқандығы үшін өлтірілген анабаптистер тобының ішінде болды. Голландияның Фризеланд провинциясындағы Болсвард маңында орналасқан бұл монастырь 1535 жылдың 30 наурызында Мюнстер анабаптистерінің өкілі Ян ван Гелен бастаған Фризеландтағы 300-ге жуық анабаптистер, ерлер мен әйелдер тарапынан басып алынды. Осылайша олар күшті бекініске ие болды және бүкіл провинцияны жаулап алуға тырысты. Императорлық штадхольдер Георг Шенк ван Тутенбургке ескі монастырьды анабаптистерден қайтарып алу тапсырылды. Ол бұл жұмысты оңай атқара аламын деп ойлады, бірақ тұрақты қоршау жүргізуге мәжбүр болды. 1 сәуірде ол монастырьды ауыр артиллериямен бомбалауға шешім қабылдады және оны шабуылға алуға тырысты, сарбаздарын төрт шабуылға бастап кетті. Үшінші күні олар бірнеше бекіністерді басып алды, бірақ кейбір бекіністер мен шіркеу анабаптистердің бақылауында қалды. 7 сәуірде қатты шайқастан кейін монастырь толығымен басып алынды. 300 анабаптист қаза тапты. Шабуылда өмірін жоғалтпағандардың 37-сі бас кесу арқылы жазаланды, ал 132 еркек және әйел Лиуварденге жеткізілді, онда қысқа соттан кейін тағы 55 адам өлім жазасына кесілді. Ян ван Гелен қашып кетті. Ағасы Питердің қазасынан кейін Менно рухани және психикалық дағдарысқа ұшырады. Ол былай деді: "Құдайға көз жасымды төгіп, іш тартып жалбарыдым, Ол маған, қасірет шеккен күнәкарға, рақымының сыйысын берсін, менің бойымда таза жүрек жасасын, және рақымымен Мәсіхтің қанды қызыл қанының құны арқылы, менің лас жолымды және пайдасыз өмірімді кешірсін деп тіледім".
He was ordained as a Roman Catholic priest in 1515 or 1516 in Utrecht. He was then appointed chaplain in his father's village Pingjum (1524). Around 1526 or 1527, questions surrounding the doctrine of transubstantiation caused Menno Simons to begin a serious and in depth search of the Holy Scriptures, which he confessed he had not previously studied, despite being a priest. Menno was not satisfied with the inconsistent answers which he got from Martin Luther, Martin Bucer and Heinrich Bullinger; he resolved to rely on Scripture alone, and from this time describes his preaching as "evangelical", not "sacramental". Menno's first knowledge of the concept of "rebaptism", which he said "sounded very strange to me", came in 1531 after hearing of the beheading of Sicke Freerks Snijder at Leeuwarden for being "rebaptized" ("Snijder", meaning "tailor", was probably not the family name, since Freerks is the patronym form of Freerk and Sicke was, in fact, a tailor by trade). A renewed search of the scriptures left Menno Simons believing that infant baptism is not in the Bible. He discussed the issue with his pastor, searched the Church Fathers, and read the works of Martin Luther and Heinrich Bullinger. At some point, he also read some of Erasmus of Rotterdam's writings, which affected his views of Christian life and church. While still pondering the issue, he was transferred to Witmarsum. Here he came into direct contact with Anabaptists, preaching and practicing "believer's baptism". Later, some of the Münsterite disciples came there as well. While he regarded them as misled and fanatical, he was drawn to their zeal and their views of the Bible, the Church, and discipleship. In 1535, his brother Pieter was among a group of Anabaptists killed near Bolsward because of his participation in the violent takeover of a Catholic monastery known as the Oldeklooster (or Bloemkamp Abbey). This monastery, near Bolsward in the Dutch province of Friesland, was seized on 30 March 1535 by about 300 Anabaptists of Friesland, both men and women, led by Jan van Geelen, an emissary of the Anabaptists of Münster. They thereby won a strong position and from here tried to conquer the entire province. The imperial stadholder Georg Schenck van Toutenburg was put in charge of capturing the old monastery from the Anabaptists. He supposed that he would be able to do so easily, but found himself compelled to conduct a regular siege. On 1 April he decided to bombard the monastery with heavy artillery and tried to storm it, leading his soldiers in four assaults. On the third they succeeded in taking several positions, although some of the fortifications and the church remained in Anabaptist possession. On 7 April the monastery was finally stormed after a severe battle. 300 Anabaptists were killed. Of the ones who did not lose their lives in the attack, 37 were then beheaded and 132, both men and women, taken to Leeuwarden, where another 55 were executed after a short trial. Jan van Geelen escaped. After the death of his brother Pieter, Menno experienced a spiritual and mental crisis. He said he "prayed to God with sighs and tears that He would give to me, a sorrowing sinner, the gift of His grace, create within me a clean heart, and graciously through the merits of the crimson blood of Christ, He would graciously forgive my unclean walk and unprofitable life "
Анабаптистер
Менно Симонс 1536 жылдың 12 қаңтарында католик шіркеуінен және дін қызметкерлігінен бас тартты. Оның ділтанымдық көзқарастары осы дүниеден үзіліп, бөлінуге бағытталған еді, ал тәубемен суға батыру осының символы болды. Католицизмнен бас тартқаннан кейін жиырма бес жыл өткен соң, Менно 1561 жылдың 31 қаңтарында Вюстенфельдеде қайтыс болды және бағында жерленді. Одан кейін тек бір қызы ғана тірі қалды.
Menno Simons rejected the Catholic Church and the priesthood on 12 January 1536, His theology was focused on separation from this world, and baptism by repentance symbolized this. Twenty five years after his renunciation of Catholicism, Menno died on 31 January 1561 at Wüstenfelde, Holstein, and was buried in his garden. Only one daughter outlived him.
Теология
Менно Симонстың Төмен Жерлердегі анабаптизмге тигізген әсері соншалықты зор болғандықтан, баптист тарихшысы Уильям Эстеп олардың тарихын үш кезеңге бөлуді ұсынды: "Менноға дейін, Менно кезінде және Меннодан кейін". Менноның ерекше маңызы солтүстікте анабаптист қозғалысының ең қиын күндерінде оған қосылғандығында, оны сақтап қана қоймай, оны өміршең радикалды реформация қозғалысы ретінде қалыптастыруға көмектескендігінде.
Menno Simons' influence on Anabaptism in the Low Countries was so great that Baptist historian William Estep suggested that their history be divided into three periods: "before Menno, under Menno, and after Menno". Menno is especially significant because of his coming to the Anabaptist movement in the north in its most troublesome days, and helping not only to sustain it, but also to establish it as a viable Radical Reformation movement.
Инкарнация
Менно Исаның Мәриямнан адам еті мен қанынан емес, "көктей тәнінен" келгеніне сенді. Ол Мәсіхтің "оның жатырынан емес, оның ішінде дамығанын" айтты. Менно ғылыми білімі болмаса да, өз аргументтерін күшейту үшін ғылыми теорияға сүйенді.
Menno believed that Jesus had a "heavenly flesh" instead of taking on human flesh and blood from Mary. He said that Christ was "conceived not of her womb but in her womb". Menno appealed to scientific theory to bolster his arguments, although he lacked scientific training.
Қауымнан шығару
Гиролимон (1995) Менно Симонстың ілімдерін протестант реформаторы Джон Кальвиннің (1509–64) ілімімен салыстырып, қауымнан шығару мәселесіне назар аударды. Бұл теологиялық талдау екі басшы арасындағы төрт негізгі принцип бойынша айқын қарама-қайшылықтарды көрсетеді: қауымнан шығаруға әкелетін процедуралар, қауымнан шығарылған адамға қолданылатын санкциялардың қатаңдығы, тәубеге келген адамды қайта қабылдау және мемлекеттік жазалау. Кальвин мен Менно, Реформацияның ерекше бағыттарының лидерлері болғандықтан, екеуі де осы қатаң тәртіптің қоғамдағы шіркеудің функциясы үшін маңызды екеніне сенеді, Жаңа өсиетте көрсетілгендей қауымнан шығарудың негізгі себептері бойынша келісімге келді. Алайда, Менно жазалауды кез келген күнәға қарсы бүкіл шіркеу қауымы жүргізетін процеске қарастырды, ал Кальвин қауымнан шығаруды Пасторлар кеңесі мен Консистория анықтаған аса ауыр бұзушылықтар үшін сақтап қалды. Басқа да келіспеушіліктердің ішінде Кальвин кейбір діни бұрмаштар үшін мемлекеттік жазаны қолдады, ал Менно шіркеу мен мемлекеттің қатаң бөлінуін жақтады. Олар шіркеу тәртібінің қажеттілігіне қатысты көзқарастарында ең үлкен айырмашылықты көрсетті. Симонс адамның кемелдігіне наным білдіруден кейін қол жеткізе алатынын айтса, Кальвин адамның кемтарлығы туралы Августин теологиясын баса көрсетті.
Girolimon (1995) compares the teachings of Menno Simons with those of Protestant reformer John Calvin (1509–64), focusing on the issue of excommunication. This theological analysis stresses sharp contrasts between the two leaders on four basic principles: on procedures leading to excommunication, on the severity of sanctions on the excommunicant, on the restoration of a repentant individual, and on civil punishment. Calvin and Menno, each a leader of distinct wings of the Reformation, both believed this extreme form of discipline to be essential to the function of the church in society, agreeing on the basic grounds for excommunication as expressed in the New Testament. Menno, however, envisioned the application of reprimand as a process administered by the entire church body against any sin; Calvin reserved excommunication for especially severe transgressions as identified by the Company of Pastors and the Consistory. Among other disagreements, Calvin approved civil punishment for certain forms of unorthodoxy while Menno advocated strict church/state separation. They differed most profoundly in their views on why church discipline was necessary. Simons saw human perfectability as attainable after conversion, while Calvin stressed an Augustinian theology of human depravity.
Мәсіхтің қалыңдығы
Менно Симонс жаңа шіркеуді көздегенде, Мәсіхтің қалыңдығы туралы Киелі кітаптағы суреттерге көп сүйенді. Ол Киелі кітаптағы Сүлейменнің әндерінен тазартылған шіркеу мен Мәсіх арасындағы қарым-қатынастың сипаттамасын тапты, бұл реформаланған шіркеуге ғана емес, сонымен қатар ер мен әйелдің жердегі некесіне де қатысты. Әндердегі қалыңдық сияқты, әйел толық сүйіспеншілік пен адалдықпен келуі керек және күйеуімен байланыс арқылы табиғи жамандықтарынан тазаланады. Ол ерлер мен әйелдер арасындағы қарым-қатынас туралы қалыпты көзқарасты өзгертпеді, бірақ әйелдің бағынышты және жыныссыз мәртебесін қадірледі.
Menno Simons drew heavily from Biblical images of the bride of Christ when envisioning a new church. He found in the Biblical Song of Solomon a description of the relationship between a purified church and Christ that not only applied to a reformed church but also to the earthly marriage between man and woman. Like the bride in the songs, the woman must come in total love and devotion and will be cleansed of her natural evil by contact with her husband. He did not alter the conventional view of relations between men and women but idealized the woman's subordinate and asexual status.
Сәбилерді шомылдыру рәсімінен өткізу
Анабаптистер сенушілердің (көбінесе ересектердің) шомылдырылуын қатысты талап етті. Керісінше, Мартин Лютер нәрестелерді шомылдыруды қорғады; оның осыған сенуі христиан қоғамындағы шіркеуді идеалды түрде қамтитын жайт ретінде қарауынан туындады. Менно Симонс нәрестелерді шомылдырудан бас тартуын шіркеудің өз өмірін ерікті түрде Мәсіхке арнаған, тәртіпті адамдардың тобы екендігіне негіздеді. Ол қасиеттенуді адам өмірінен күнәнің толыққанды жоғалуын қамтамастан, өмір бойы созылатын процесс деп есептеді.
The Anabaptists insisted on believer's (normally adult) baptism. By contrast, Martin Luther defended infant baptism; his belief in it stemmed from his view of the church as ideally an inclusive reality in a Christian society. Menno Simons based his rejection of infant baptism on the concept of the church as a disciplined group of individuals who have voluntarily committed their lives to Christ. He viewed sanctification as a lifelong process that does not completely rid the presence of sin from one's life.
Бейбітшілік
XVI ғасырда Амстердам мен Мюнстердегі анабаптистердің кейбірі зорлық-зомбылық пен кісі өлтіруге қатысқанмен, голландиялық меннониттер көбінесе ізгі және бейбіт болды. 1539 жылы «Христиандық крещение» еңбегінде Менно Симонс дау-дамаға түсуге құлшынбайтынын, бұл оның жылдар бойы шын ниеттерін жариялауға тартынғандығынан туындаған болуы мүмкін екенін айтты. Симонстың радикалды Мюнстерліктермен және бейбіт Мелхиориттермен араласуы қосымша мәліметтер беруі мүмкін.
Although some Anabaptists in Amsterdam and Münster in the 16th century engaged in violence and murder, Dutch Mennonites generally became pious and peaceful. In his 1539 Christian Baptism Menno Simons stated his reluctance to engage in disputes, which may have stemmed from his reluctance for years to announce his true convictions. Simons' relationships with the radical Münsterites and peaceful Melchiorites may offer additional clues.
Аскетизм
Менно Симонс аскетизмді оның дәстүрлі әлеуметтік оқшаулану, денеге жасалатын қиыншылықтар мен өзін-өзі теріскелеу сияқты тәжірибелері тұрғысынан қабылдамады. Дегенмен, тарихшы-теолог Ричард Валантазис аскетизмді осы физикалық тәжірибелер ретінде емес, жеке тұлға мен үстем әлеуметтік орта арасындағы қарым-қатынастарды жаңа субъективтілік, ерекше әлеуметтік байланыстар және балама символдық әлем арқылы қайта құруға бағытталған іс-әрекеттер жиынтығы ретінде қарастыру керек деп санайды. Симонстың діни ілімі Валантазис берген анықтама бойынша аскетикалық болып табылады, себебі ол анабаптистердің "дүниелік" қоғаммен қарым-қатынасын өзгерту үшін осы тәсілдерді пайдаланды.
Menno Simons rejected asceticism in terms of its traditional practices of social withdrawal, mortification, and self denial. Historical theologian Richard Valantasis, however, has suggested that asceticism should not be defined as these physical practices but as a group of activities designed to re establish social relations between the individual and the dominant social environment through a new subjectivity, different social relations, and an alternative symbolic universe. Simons' theology is ascetic by Valantasis's definition since it used these methods to restructure Anabaptists' relationship with 'worldly' society.