Кіріспе

Сафави (صفوی) – парсы тегі, ең белгілісі – Сафавид әулетінің хан тұқымының тегі.

Этимология

Кейбіреулер Сафави сөзінің "Сафавиех" сөзімен этимологиялық байланысы бар екенін айтады. Сондай-ақ, "Сафа" сөзінің "суфи" сөзімен туыс екендігі де айтылады. "Сафави" - "Сафи" есіміне қатысты құрастырылған сын есім. Ағылшын тіліне аударғанда, "Сафави" шамамен "Сафиге тиесілі" немесе "Сафи ұрпағы" деген мағынаны береді. "Сафави" - Шейх Сафи әд-Дин Ардабилидің есіміне перс тіліндегі дұрыс сілтеме. Мысалы, король Эдуард VII-ге қатысты дәуірді біз "Эдуард дәуірі" деп атаймыз. Шейх Сафидің ұрпақтары осы есіммен 770 жылдан бері танылады. Қазіргі Иранда "Сафави" есімін алып жүрген көптеген адамдар бар, олар Шейх Сафидің немесе оның ханзада мұрагерлерінің ұрпағы екенін мәлімдейді. Көптеген Сафавилер Шығыс Әзірбайжан, Ардебил және Исфахан облыстарында – Сафави әулетінің бұрынғы астанасында – әлі де кездеседі. Сондай-ақ, оларды Разави Хорасан облысының Машхад қаласында да табуға болады. Сафавилерді Иранның барлық аймақтарында кездестіруге болады. Осы әулеттің тағы бір тармағы Оңтүстік Ливанда Сафа және Жәбер деген есімдермен кездеседі, бұл Сафа әулетінің бір тармағы.

Сафави

"Сафавид" термині, Сафавид әулеті (оның атасы - Шейх Сафи) сияқты, парсы тілінде сөйлейтіндер де "Сафави" деп атайды. "Сафавид" сөзінің соңындағы "д" әрпі Ахеменидтер және Сасанидтер сияқты бірнеше ежелгі династиялардың грек тілінен алынған атауларындағы көлбеу формаларымен салыстыру арқылы, грек атауларының үлгісімен қосылды. Сондықтан, ағылшын тіліндегі "Сафавид" сөзі мен "Сафавидтер" атауы, сондай-ақ көптеген еуропа тілдеріндегі осыған сәйкес келетін формалар, сөзжасам ережелерін қате қолдану нәтижесінде пайда болған. Дегенмен, "Сафавид" және "Сафавидтер" атаулары ағылшын тілінде кеңінен қолданылады және қалыпты терминдерге айналған. Шах есіміне қосылғанда, әрқашан түпнұсқа "Сафави" түрінде, соңғы "д" әрпісіз қолданылуы керек, мысалы, Шах Исмаил I Сафави.