Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Еврей заңдарының бастауы туралы койне грек хаты. Аристос Филократқа жазған хат – б.з.д. 3-шы ғасырдың немесе 2-ші ғасырдың басында жазылған, кейбір библиялық ғалымдар оны псевдоэпиграфиялық деп санайды. Бұл хат Александрия кітапханасы туралы ең алғашқы мәліметтерді қамтиды. Иосиф Флавий, хаттың шамамен екі бестен бір бөлігін қайталай келіп, оны Мармаралық Аристос жазғандығын және оның Филократқа арналған екенін айтады. Хатта Александрия кітапханасының кітапшысының өтініші бойынша Иерусалимнен Мысырға жіберілген жеті жиырма түсімдінің еврей Библиясын грек тіліне аударған оқиға сипатталады, нәтижесінде Septuagint аудармасы пайда болды. Кейбір ғалымдар оның құрастырылған әңгіме екенін айтады.
Koine Greek letter about the origins of Hebrew law
The Letter of Aristeas to Philocrates is a Hellenistic work of the 3rd or early 2nd century BC, considered by some Biblical scholars to be pseudepigraphical. The letter is the earliest text to mention the Library of Alexandria. Josephus, who paraphrases about two fifths of the letter, ascribes it to Aristeas of Marmora and to have been written to a certain Philocrates. The letter describes the Greek translation of the Hebrew Bible by seventy two interpreters sent into Egypt from Jerusalem at the request of the librarian of Alexandria, resulting in the Septuagint translation. Some scholars have since argued that it is fictitious.
Тарих
Аристос Марморалықтың өзінің ағасы Филократқа жазған хаты, Еврей заңдарының грек тіліне аудармасының, сондай-ақ Септуагинтаның жасалу себебін, оған қатысқан адамдар мен процестерді баяндайды. Хат авторы Птолемей II Филадельфтің (б.з.д. 281-246 жылдары билік құрған) сарайдағы қызметкері екенін мәлімдейді. 11-15 ғасырларға жататын хаттың жиырмадан астам грек қолжазбасы сақталған. Хат басқа да көне мәтіндерде айтылып, цитата келтірілген, ең белгілісі – Иосиф Флавийдің «Еврейлердің көнелігі» (шамамен 93 ж.б.д.), Александриялық Филонның «Мұсаның өмірі» (шамамен 15 ж.б.д.) және Александриялық Аристобулдың (шамамен 160 ж.б.д.) «Евгелийге дайындық» еңбегінде сақталған үзіндісі. Бұл еңбекте Мысыр патшасы, болжам бойынша Птолемей II Филадельф, өзінің бас кітапханашысы Деметрий Фалароннан еврей заңын грек тіліне аударуға шақырылып, империяның жинаған кітаптар коллекциясына еврейлердің білімін қосу туралы егжей-тегжейлі айтылады. Патша оң жауап береді, бұрынғылары тұтқындаған яһудилерге бостандық сыйлайды және Иерусалимдегі ғибадатханаға өзінің елшілерімен бірге мол сыйлықтар (олар өте егжей-тегжейлі сипатталған) жібереді. Бас діни қызметкер он екі рудан әрқайсысынан алты адамды таңдайды, яғни барлығы 72 адамды. Ол Заңды мақтаумен ұзақ сөз сөйлейді. Александрияға келген аудармашыларға патша қуаныштан жылап, жеті күн бойы философиялық сұрақтар қояды, олардың дана жауаптары толық баяндалады. 72 аудармашы өз жұмысын 72 күнде аяқтайды. Александриядағы яһудилер грек тілінде оқылған Заңды естігенде, оның көшірмелерін сұрап, аударманы өзгерткендерге қарғыс айтады. Патша аудармашыларды жомарт сыйлықтармен марапаттап, үйлеріне қайтарады. Бұл оқиғаның кейбір элементтері Вавилон Талмудында «Мегилла» трактатында келтірілген. 2-ғасыр авторының басты мақсаты грек тіліндегі Септуагинтаның басқа еврей Библиясының аудармаларынан артық екенін көрсету болып көрінеді. Автор гректерді қолдап, Зевсті Израиль Құдайының тағы бір аты ретінде бейнелейді. Сын ескі құдайларға табынушылық пен грек сексуалдық этикасына бағытталған болса да, аргумент жауыздық шабуыл ретінде емес, оқырманды өзгертуге көндіруге бағытталған түрде ұсынылған. Автордың яһуди дінін, әсіресе Иерусалимдегі ғибадатхананы сипаттауға ден қоюы дін аударуға жасалған әрекет ретінде қарастырылуы мүмкін.
The Letter of Aristeas, called so because it was a letter addressed from Aristeas of Marmora to his brother Philocrates, deals primarily with the reason the Greek translation of the Hebrew Law, also called the Septuagint, was created, as well as the people and processes involved. The letter's author claims to be a courtier of Ptolemy II Philadelphus (reigned 281 246 BC). Over twenty Greek manuscript copies of the letter are known to survive, dating from the 11th to the 15th century. The letter is also mentioned and quoted in other ancient texts, most notably in Antiquities of the Jews by Josephus (c. 93 AD), in Life of Moses by Philo of Alexandria (c. AD 15), and in an excerpt from Aristobulus of Alexandria (c. 160 BC) preserved in Praeparatio evangelica by Eusebius. In detail, the work relates how the king of Egypt, presumably Ptolemy II Philadelphus, is urged by his chief librarian Demetrios of Phaleron to have the Hebrew Law translated into Greek, and so add the knowledge of the Hebrews to the vast collection of books the empire had already collected. The king responds favorably, including giving freedom to Jews who had been taken into captivity by his predecessors, and sending lavish gifts (which are described in great detail) to the Temple in Jerusalem along with his envoys. The high priest chooses exactly six men from each of the twelve tribes, giving 72 in all; he gives a long sermon in praise of the Law. When the translators arrive in Alexandria the king weeps for joy and for the next seven days puts philosophical questions to the translators, the wise answers to which are related in full. The 72 translators then complete their task in exactly 72 days. The Jews of Alexandria, on hearing the Law read in Greek, request copies and lay a curse on anyone who would change the translation. The king then rewards the translators lavishly and they return home. Elements of this narrative are re told in the Babylonian Talmud in Tractate Megillah. A main goal of the 2nd century author seems to be to establish the superiority of the Greek Septuagint text over any other version of the Hebrew Bible. The author is noticeably pro Greek, portraying Zeus as simply another name for the God of Israel, and while criticism is lodged against idolatry and Greek sexual ethics, the argument is phrased in such a way as to attempt to persuade the reader to change, rather than as a hostile attack. The manner in which the author concentrates on describing Judaism, and particularly its temple in Jerusalem could be viewed as an attempt to proselytise.