Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жылдамдық бірлігі
Unit of speed
Торап (/n//ɒ//t/) – сағатына бір теңіз шақырымына тең жылдамдық бірлігі, дәл 1.852 (шамамен 1.151 немесе 0.514). Тораптың ISO стандарттық символы kn. Электр және электроника инженерлері институты (IEEE) да осы символды қолдайды, ал kt әсіресе авиацияда жиі қолданылады, мұнда Халықаралық азаматтық авиация ұйымы (ICAO) осы нысаны ұсынады. Торап – СИ жүйесіне жатпайтын өлшем бірлігі. Торап метеорологияда, теңіз және әуе навигациясында қолданылады. Егер кеме меридиан бойымен 1 торап жылдамдықпен жүрсе, ол бір сағатта шамамен бір минут географиялық ендікке ие болады.
The knot (/n//ɒ//t/) is a unit of speed equal to one nautical mile per hour, exactly 1.852 (approximately 1.151 or 0.514). The ISO standard symbol for the knot is kn. The same symbol is preferred by the Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE), while kt is also common, especially in aviation, where it is the form recommended by the International Civil Aviation Organization (ICAO). The knot is a non SI unit. The knot is used in meteorology, and in maritime and air navigation. A vessel travelling at 1 knot along a meridian travels approximately one minute of geographic latitude in one hour.
Қолданылуы
Кемелердің ортадағы сұйықтықтарға қатысты жылдамдықтары (кеме жылдамдығы және ауа жылдамдығы) түйіндермен өлшенеді. Үйлесімділік үшін, навигациялық сұйықтықтардың жылдамдықтары да (океан ағындары, толқын ағындары, өзен ағындары және жел жылдамдығы) түйіндермен өлшенеді. Осылайша, жер үстіндегі жылдамдық (SOG; ұшақтағы жер үстіндегі жылдамдық (GS)) және алыс мақсатқа қарайғы жылдамдық ("тиімді жылдамдық", VMG) да түйіндермен көрсетіледі.
The speeds of vessels relative to the fluids in which they travel (boat speeds and air speeds) are measured in knots. For consistency, the speeds of navigational fluids (ocean currents, tidal streams, river currents and wind speeds) are also measured in knots. Thus, speed over the ground (SOG; ground speed (GS) in aircraft) and rate of progress towards a distant point ("velocity made good", VMG) are also given in knots.
Қазіргі заманғы қолданысы
Түйін бірлігі СИ жүйесіне кірмесе де, теңіз және авиацияда оны қолдануды сақтап қалыстыру маңызды, себебі түйіннің негізі болып табылатын теңіз милінің ұзындығы географиялық координаталар жүйесімен тығыз байланысты. Осының нәтижесінде, теңіз милі мен түйіндер ұшақ немесе кемеде бағытталғанда қолдануға ыңғайлы бірліктер болып табылады. Меркатор проекциясы қолданылатын стандартты теңіз картасында көлденең (шығыс-батыс) масштаб ендікке қарай өзгереді. Солтүстік Атлантика мұхитының картасында Флоридадан Гренландияға дейінгі масштаб екі есеге өзгереді. Сондықтан көптеген карталарда кездесетін бір графикалық масштаб мұндай картада тиімсіз болар еді. Теңіз милінің ұзындығы, практикалық тұрғыдан алғанда, шамамен бір минут ендікке тең болғандықтан, картадағы теңіз милімен өлшенген қашықтықты циркуль және картаның шеттеріндегі ендік шкалаларын пайдаланып оңай өлшеуге болады. Ұлыбритания Әскери-теңіз карталарында бұл одан да оңайырақ болуы үшін ортасынан ендік шкаласы қойылған. Жылдамдық кейде қате түрде "сағатына түйін" деп айтылады, бірақ бұл "сағатына теңіз милі" дегенді білдіреді, яғни үдеуді көрсетеді.
Although the unit knot does not fit within the SI system, its retention for nautical and aviation use is important because the length of a nautical mile, upon which the knot is based, is closely related to the longitude/latitude geographic coordinate system. As a result, nautical miles and knots are convenient units to use when navigating an aircraft or ship. On a standard nautical chart using Mercator projection, the horizontal (East–West) scale varies with latitude. On a chart of the North Atlantic, the scale varies by a factor of two from Florida to Greenland. A single graphic scale, of the sort on many maps, would therefore be useless on such a chart. Since the length of a nautical mile, for practical purposes, is equivalent to about a minute of latitude, a distance in nautical miles on a chart can easily be measured by using dividers and the latitude scales on the sides of the chart. Recent British Admiralty charts have a latitude scale down the middle to make this even easier. Speed is sometimes incorrectly expressed as "knots per hour", which would mean "nautical miles per hour per hour" and thus would refer to acceleration.