Кіріспе

Математикалық кеңістік

Математикада Грасман кеңістігі (Герман Грасманның құрметіне аталған) – бұл өріс бойынша өлшемдік векторлық кеңістіктің барлық өлшемдік сызықтық кіші кеңістіктер жиынтығын параметрлейтін дифференциалданатын көптік. Мысалы, Грасман кеңістігі – бұл , нүктесі арқылы өтетін түзулер кеңістігі, сондықтан ол проективті кеңістікке бір өлшеммен төмен. Егер векторлық кеңістік нақты немесе кешенді болса, Грасман кеңістіктері ықшам тегіс көптіктер болып табылады, олардың өлшемі . Жалпы жағдайда олар ерекше проективті алгебралық сорт құрылымына ие. Тривиальді емес Грасман кеңістігі туралы ең алғашқы жұмысты Юлиус Плюккер жасаған, ол нақты проективті 3 кеңістікте проективті түзулер жиынтығын зерттеді, бұл кеңістікке тең, және оларды қазір Плюккер координаттары деп аталатын координаталармен параметрледі. (Төмендегі қараңыз.) Кейін Герман Грасман бұл ұғымды жалпы түрде енгізді. Грасман кеңістіктерін белгілеу авторлар арасында әр түрлі болады, және өлшемдік векторлық кеңістіктің өлшемдік кіші кеңістіктерінің Грасман кеңістігін белгілеу үшін , , , қолданылады.

Мотивация

Векторлық кеңістіктің субкеңістіктер жиынтығына топологиялық құрылым беру арқылы субкеңістіктердің үздіксіз таңдаулары туралы немесе субкеңістіктердің ашық және жабық жиындары туралы сөйлеуге болады. Оларға дифференциалдық көптік құрылымын қосу арқылы субкеңістіктің тегіс таңдаулары туралы айтуға болады. Табиғи мысал – Евклид кеңістігіне енгізілген тегіс көптіктердің тангенциалдық бундары. Егер бізде өлшемді көптік болса, онда әрбір нүктеде , -ның тангенциалдық кеңістігі -ның тангенциалдық кеңістігінің кіші кеңістігі ретінде қарастырылуы мүмкін, ол сонымен қатар тек -ның өзі болып табылады. -ке оның тангенциалдық кеңістігін сәйкестендіретін функция M-ден (осы функцияны анықтайды. Мұны істеу үшін, біз әрбір нүктедегі тангенциалдық кеңістікті бастапқы нүктеден өтетіндей етіп жылжытуымыз керек, емес, -ден, соның салдарынан өлшемді векторлық кіші кеңістік анықталады. Бұл идея 3 өлшемді кеңістіктегі беттерге арналған Гаусс картасына өте ұқсас.) Бұл белгілі бір күш-жігермен көптіктердегі барлық векторлық бундарына таратылуы мүмкін, сондықтан әрбір векторлық бундель сәйкесінше жалпыланған Грассманнанға дейінгі үздіксіз функцияны тудырады, бірақ мұны көрсету үшін әртүрлі енгізу теоремаларын дәлелдеу қажет. Содан кейін біз векторлық бундельдердің қасиеттері сәйкес функциялардың қасиеттерімен байланысты екенін көреміз. Атап айтқанда, Грассманға гомотоптық функцияларды индукциялайтын векторлық бундельдер изоморфты екенін анықтаймыз. Мұнда гомотопияның анықтамасы үздіксіздік түсінігіне және, демек, топологияға сүйенеді.

Кіші өлшемдері

1=k=1 үшін Грасманн кеңістігі 'Gr'(1, n) – n кеңістігіндегі бастап нүктесі арқылы өтетін түзулердің кеңістігі, сондықтан ол n-1 өлшемді проективтік кеңістікке тең. 1=k=2 үшін Грасманн кеңістігі – бастап нүктесін қамтитын барлық 2 өлшемді жазықтықтардың кеңістігі. Евклидтік 3 кеңістігінде бастап нүктесін қамтитын жазықтық сол жазықтыққа перпендикуляр болатын және бастап нүктесі арқылы өтетін бір ғана түзумен толық сипатталады (және керісінше); сондықтан 'Gr'(2, 3), 'Gr'(1, 3) және 'P'^(2) (проективтік жазықтық) кеңістіктерінің бәрі бір-бірімен беттестіріледі. Проективтік кеңістік емес ең қарапайым Грасманн кеңістігі – 'Gr'(2, 4).

Грасмандық схема

Алгебралық геометрия саласында Грасманн схемасы оны бейнеленетін функтор ретінде көрсету арқылы құрастырылуы мүмкін.

Плюкердің кіріктірілуі

Плюккер кіріктіруі – Грассманн кеңістігінің проективтендірілуге табиғи кіріктірілуі. Егер – өлшемді векторлық кеңістіктің өлшемді подкеңістігі болса, онда анықтау үшін, үшін бір негіз таңдап, осы негіз элементтерінің сыртқы көбейтіндісінің проективтендірілуін деп белгілейміз:

мұнда проективті теңдестік класын білдіреді. үшін басқа негіз таңдалса, онда басқа сыртқы көбейтінді пайда болады, бірақ екеуі де нөлдік емес скалярлық көбейтумен ғана ерекшеленеді (негізді өзгерту матрицасының анықтамасы). Оң жақ проективтендірілген кеңістікте мәндер қабылдағандықтан, жақсы анықталған. Бұл кіріктіру екенін көрсету үшін, -ны барлық векторлар жиынының кеңеюі ретінде қалпына келтіруге болатынын ескеру жеткілікті, мұнда .

Грасман кешенінің кохомологиялық сақинасы

Грасманның күрделі көптігіндегі әрбір нүкте кеңістіктегі жазықтықты анықтайды. Бұл жазықтықты Грасмандыққа жіктеу арқылы проективті кеңістіктің таутологиялық шоғырын жалпылайтын векторлық шоғырға жетеді. Сол сияқты, осы жазықтықтың өлшемдік ортогональды толықтырулары ортогональды векторлық бундельді құрайды. Грасмандықтардың интегралды кохомологиясы, сақина ретінде, Черн кластарымен туындайды. Атап айтқанда, барлық интегралды кохомология проективті кеңістіктегідей жұп дәрежеде болады. Бұл генераторлар сақинаны анықтайтын қатынастар жиынтығына бағынады. Анықтамалық қатынастарды генераторлардың кеңірек жиынтығы үшін жазу оңай, ол Черн кластарынан және содан кейін қатынастар бундельдердің тікелей қосындысы тривиалды екенін көрсетеді. Толық Черн кластарының функционалдығы бұл қатынасты былай жазуға мүмкіндік береді:

Эдвард Виттен кванттық кохомология сақинасын есептеді. Генераторлар классикалық кохомология сақинасының генераторларымен сәйкес келеді, бірақ ең жоғары қатынас өзгертіледі,

бұл сәйкес кванттық өріс теориясындағы фермиондық нөлдік режимдердегі инстантонның болуын көрсетеді, ол кохомология дәрежесін күйге сәйкес келетін бірліктерге бұзады.

Қолданбалар

Грасманндықтардың маңызды қолданысы – компактты көптеулердегі байланыстары бар бундельдер үшін "әмбебап" енгізу кеңістігі болып табылады. Тағы бір маңызды қолданба – Шуберт калькулы, ол проективтік кеңістікте берілген нүктелер, түзулер және т.б. жиынтығымен қиылысатын нүктелер, түзулер, жазықтықтар және т.б. санын есептеуге қатысты санау геометриясы. Шуберт түрлерінің қиылысу теориясын қолдана отырып. Шуберт ұяшықтарының субварианттары Бет ансац әдісін пайдалана отырып, Гаудин моделі сияқты кванттық интегралданатын спин жүйелерінде толық коммутацияланатын операторлар жиынтығының бір мезгілдегі өздік векторларын параметрлеу үшін де қолданылуы мүмкін. Тағы бір қолданба – Кадомцев-Петвиашвили теңдеуі және оған байланысты КП иерархиясы сияқты классикалық толық интегралданатын дербес дифференциалдық теңдеулер жүйелерінің иерархияларын шешу болып табылады. Бұларды шексіз өлшемді Грасман манифольді бойынша абелдік топ ағыны түрінде беруге болады. KP Тау функциясы тұрғысынан Хирота билинеарлық түрінде берілген KP теңдеулері Плюкер қатынастарымен эквивалентті. КП ағыны параметрлерінің нақты мәндері үшін сингуляр емес KP теңдеулерінің солитондық шешімдерін беру үшін шекті өлшемді оң Грасман манифольдін пайдалануға болады. Максималды суперсимметриялық супер Янг-Миллс теориясындағы субатомдық бөлшектердің шашырау амплитудаларын амплитуэдрон деп аталатын оң Грасман құрылымын пайдаланып, жазықтық лимитінде есептеуге болады. Грасман манифольді бейнелік бетті тану және пішін тану сияқты компьютерлік көру міндеттерінде де қолданылды және Grand Tour деп аталатын деректерді визуализациялау әдісінде қолданылады.