Кристаллография
-
Кристалдық емес қатты денелер
Берік денелердің түрлері: кристаллдық емес (аморфты) құрылым, қасиеттері, түрлері (шыны, металл шыны, пластик). Материалдар ғылымында маңызды!
-
Кристаллдар мен кристалдану құбылысы
Кристалдық заттар: құрылымы, қалыптасуы, және кристаллдық тор. Кристаллография ғылымы мен кристалдану процесі туралы мағлұмат.
-
Кристалл торының бұзылуы және ақаулары
Кристалл құрылымындағы ақаулар: нүктелік, сызықтық, жазықтық және көлемдік кемшіліктер. Топологиялық гомотопия арқылы сипаттама беріледі.
-
Сұйық кристалдар: қасиеттері, түрлері және қолданылуы
Сұйық кристалдар: сұйық пен қатты кристалдың қасиеттерін біріктіретін материя күйі. Олардың оптикалық қасиеттері мен құрылымдық ерекшеліктері туралы біліңіз.
-
Kirkендалл эффектісі: металдардағы диффузия және интерфейс қозғалысы
Кіркендалл эффектісі: металдардағы диффузия жылдамдықтарының айырмасынан туындайтын интерфейс қозғалысы. Анықталуы, маңызды салдары мен тарихы туралы біліңіз.
-
Кристалл құрылымының реттілігі мен симметриясы
Кристалл құрылымы: атомдардың, иондардың немесе молекулалардың реттелген орналасуы. Бірлік жасуша кристал симметриясын көрсетеді. Браве решіткасы түсіндіріледі.
-
Қатты денелер химиясы: қасиеттері мен құрамының зерттелуі
Қатты дене химиясы – материалдардың құрамы, қасиеттері мен құрылымын зерттейтін ғылым. Синтез, талдау әдістері, кристалл құрылымы туралы ақпарат!
-
Қатты дене физикасы
Қатты дене физикасы – заттардың қатыс күйін зерттейтін физика саласы. Химия, квант механикасы, кристаллография сияқты ғылымдарды қолданады. Материалдар ғылымының негізі.
-
Тор клеткасы және оның түрлері
Тор клеткасы: кристалдық құрылымдардағы қайталама бірлік. Геометрия, физика, минералогияда қолданылады. Негізгі қасиеттері мен анықтамасы туралы біліңіз.
-
Нанобөлшектердің өздігінен ұйымдасуы және құрылымдалуы
Өзін-өзі жинау: Нанобөлшектердің ұйымдасқан құрылымдарға қалай айналатыны. Төлтендіру арқылы мезокристалдар мен көп қабаттар пайда болады.
-
Кристаллиттер: құрылымы, қасиеттері және түрлері
Кристаллиттер – салқындау кезінде түзілетін ұсақ кристалдар. Дәндік құрылым, бациллит түрлері, бағытталған және кездейсоқ текстуралар туралы біліңіз.
-
Сәулеленудің таралу бұрыштарының физикалық заңы
Брэгг заңы: кристалдық торлардағы сәулеленудің шағылысу бұрыштарын анықтайды. Рентген, нейтрон, электрон толқындарына қатысты, маңызды ғылыми заң.
-
Торлы нүктелер жиыны және оның геометриялық қасиеттері
Тор (lattice) – геометрия және топтар теориясындағы нүктелердің шексіз жиыны. Қасиеттері, қолданылуы, Delone жиыны және векторлық кеңістіктер туралы біліңіз.
-
F-орталықтары: кристалдық ақаулар және түс пайда болуы
F-орталықтары: кристалл құрылымындағы аниондық бос орынды бағытталмаған электрондар толтыратын кемшілік. Материалдың түсіне әсер етеді, анықтауға көмектеседі.
-
Нақты кеңістіктің Фурье түрленуі және кері тор.
Қатты дене физикасындағы кері тор – нақты кеңістік тордың Фурье түрленуі. Кері кеңістік, толқын векторлары, импульс кеңістігі және кристалл құрылымын түсіндіреді.
-
Кубтық кристалдық жүйелер
Кубтық кристалдық жүйе: анықтамасы, түрлері (жақайы, денеорталық, беторталық). Минералдар мен кристалдарда кездесетін ең қарапайым форма.
-
Кристалл құрылымындағы сызықтық ақаулар
Кристалл құрылымындағы бұрмалаушылықтар – атомдық реттің өзгеруі. Бұл құбылыс материалдың пластикалық деформациясына және беріктігіне әсер етеді.
-
Көп бөлшектік жүйедегі рет пен тәртіпсіздік
Физикадағы тәртіп пен тәртіпсіздік – көп бөлшекті жүйедегі симметрия мен байланыс. Фазалық өтулер, кристалдық және магниттік реттелулер туралы біліңіз.
-
Құбыр кристалдары: Пішіні мен өсу себептері
Кристалл-бункер: сирек кездесетін кристал түрі, пирамида тәрізді қуыс құрылымымен ерекшеленеді. Жылдам өсуінен ішкі кеңістіктері толмаған.
-
Жоғары реттелген молекулалық құрылымдар: Бағаналы сұйық кристалдар
Жоғары реттелген молекулалық құрылымдар – бағаналы сұйық кристалдар. Жаңа зерттеулер электр өрісі арқылы бағытталмалы циклді пептидтерді көрсетті.
-
Тұқымдық кристалдың өсуді бастау механизмі
Кристалл-тұқым: зертханада үлкен кристал өсіруге арналған кішкентай кристал. Өндірістік масштабта өсуді жылдамдатады, материалды көбейтуге көмектеседі.
-
Атомдардың дифракциясындағы энергия сақталуы және Эвальд сферасы
Атомдардың дифракциясындағы энергия сақталуы, Эвальд сферасы – кристалдық тордың өзара байланысын, дифракция бұрышын түсіндіретін геометриялық құрылым.
-
Қатты денелердің кристалдану процесі
Кристалдану – қатты денелердің атомдық құрылым қалыптастыру процесі. Төзімділік, суыну жылдамдығы кристалдың қасиеттеріне әсер етеді. Ядро пайда болуы маңызды.
-
Наноқаттарлы құрылымдар және олардың қасиеттері
Суперторлар: қабатталған материалдар құрылымы, қасиеттері, тарихы. Наноөлшемді құрылымдар, рентгендік дифракция, ғылыми зерттеулер туралы ақпарат.
-
Поликристалдық үлгілердің кристалдық бағыттылуы және оның қасиеттеріне әсері
Поликристалдық үлгілердегі кристалдық бағыттардың таралуын – текстураны зерттейміз. Текстураның күші, бағыттардың проценттік үлесіне байланысты. Материалтану, геология.
-
Кристаллдық торлардың Вороной бөлшеуімен элементар жасушасы
Кристалл торлары, Вороной бөлшеуі, Вигнер-Зейц жасушасы – кристалл құрылымын зерттеудегі маңызды ұғымдар. Реттік құрылым, симметрия туралы біліңіз!
-
Dendrite (crystal)
Кристалл дендриттері: тармақты құрылымы, пайда болуы, табиғатта кездесуі. Мұз кристалдары, минералдар мен металдарда кездеседі. Палеонтологияда да табылды.
-
Жапырақшалар: Қолданылу салалары мен құрылымы
Жұқа қабаттар: Ламелла – биология, материалтану, химиядағы қабатты құрылымдар. Сүйек, перде, кристалдар құрамында кездеседі. Материалдар туралы біліңіз!
-
Кристалл құрылымындағы атом жетіспеушілігі
Кристалл ақаулары: атомдық тордағы бос орын. Қалыптасу энергиясы, температураның әсері, және концентрация формуласы түсіндіріледі. Материалтану, физика.
-
Пауль Ниггли: Швейцар ғалымы, кристаллография және минералогияның шебері
Поль Ниггли – швейцарский кристалограф, минералог. Рентгеноструктурный анализ, теория групп, кристаллография и структура кристаллов – его вклад в науку.
-
Кристаллдық материалдардың қабатталу қасиеті
Кристаллдардың жарылу қасиеті: құрылымдық жазықтықтар бойымен бөлінуге бейімділік. Атомдардың орналасуы нәтижесінде тегіс беттер пайда болады. Мысалы - слюда.
-
Алмас кристалдық құрылымы және оның түрлері
💎Кристалл құрылымы: алмастың кубтық торы, кремний, германий сияқты материалдарда кездеседі. Қасиеттері, кеңістік тобы 227, және минералдар туралы ақпарат.💎
-
Қалдық энтропия және абсолюттік нөлге жақын заттардың күйі
Қалдық энтропия – абсолют нөлге жақын температурадағы заттың кристаллдық және тепе-тең емес күйлері арасындағы энтропия айырмасы. Физикада маңызды!
-
Коттрелл атмосферасы және дислокациялар тұрақтандырылуы
Коттрелл атмосферасы: металдардағы дислокациялардың бекітілуін түсіндіретін маңызды ғылыми тұжырым. Бор, көміртегі, азоттың әсері зерттеледі. Материалтану.
-
Кристаллдардың бірінші Бриллюэн аймағындағы шашырау процесі
Кристаллдардағы Умклапп шағылысуы: бірінші Бриллюэн аймағынан тыс толқын векторлары, импульс сақталу заңының бұзылуы, кристалдық импульс туралы түсінік.
-
Қатты бетте адсорбталған атомдар
Адатом – қатты бетке сіңген атом. Бұл термин беттік химияда, эпитаксияда қолданылады. Адатомдардың қасиеттері, маңыздылығы туралы біліңіз.
-
Қатты күйдегі химиялық ерітінділер
Қойма ерітінділері: металдар, геология, химиядағы атомдардың біртұтас кристалдық құрылымдағы гомогенді қоспалары. Еріткіштер мен еріген заттар туралы ақпарат.
-
Кристалдық материалдарды сипаттау әдісі: Риетвельд тәсілі
Кристалдық материалдарды сипаттау әдісі: Rietveld тәсілі. Рентгендік сәулелермен және нейтрондық дифракция арқылы құрылымды анықтау, сапалы талдау.
-
Рентгендік сәулелерді дифракциялау әдісі
Ұнтақ дифракциясы: Материалдар құрылымын зерттеуге арналған рентген сәулесін пайдалану. Әдіс, принциптері, және қолданылуы туралы толық ақпарат.
-
Dendrite (metal)
-
Кристаллдық бағдарларды стереографиялық бейнелеу
Кристаллдардың бағыт-бағдары мен құрылымын зерттеу! Материалтанудағы полюстік фигуралар – кристаллдық жазықтықтардың стереографиялық проекциясы.
-
Импульс беру және тарату процесі
Импульс беру: бөлшектік физика, толқын механикасы, оптикадағы импульс ауысуы. Моменттердің сақталуы, шашырау векторы, реакцияның ажыратымдылығы.
-
Кристалдану процесінің маңызды кезеңі
Кристалл өсу процесі: атомдардың реттелген тізімі, ядролық қалыптасу, қатты күйге өту. Материалдардың құрылымы, қасиеттері мен өсуі туралы біліңіз.
-
Дәндік шекараларындағы сыну және оның себептері
Дәндік шекаралық сыну – материалдың кеуектігінен туындайтын жарық. Себептері, ерекшеліктері, трансдәндік сынудан айырмасы, қоршаған ортаның әсері туралы ақпарат.
-
Иондық қосылыстардың кристалдық құрылымын болжау ережелері
Паулинг ережелері: иондық қосылыстардың кристалл құрылымын болжау, радиус қатынасы, координациялық сан, және тұрақтылық принциптері. Химия, кристалл табиғаты.
-
Кристалл торлардың өлшемдері мен параметрлері
Кристалл торлардың негізгі өлшемдері: тор тұрақтылары a, b, c, α, β, γ бұл атомдар арақашықтығын анықтайды. Åнгстремдермен өлшенеді.
-
Кристалл құрылымындағы атомдардың тығыздық коэффициенті
Кристаллография: атомдық қаптама коэффициенті (APF) – кристалл құрылымындағы бөлшектермен алынған көлемнің үлесі. Математикалық формуласы берілген.
-
Кіші кристалдардың еріп, үлкен кристалдарға қосылу процесі
Оствальд пісіруі: кішкентай кристалдардың еріп, үлкен кристалдарға қайта жиналуы. Бұл құбылыс заттардың құрамын өзгертеді, текстураны нашарлатады.
-
Полиморфизм: Қатты денелердің кристалдық құрылымдарының әртүрлілігі
Полиморфизм – қатты денелердің бірнеше кристалдық құрылымда болу қабілеті. Кристаллографиядағы маңызды құбылыс, фазалық өзгерістер мен түрленулерді қамтиды.
-
Кристаллдардың құрылымдық жазықтықтарындағы сығу және пластикалық деформация
Кристаллдардағы сығу – материалдардың кристалдық жазықтықтар бойымен пластикалық деформацияға алып келетін үлкен орын ауысымы. Бүргер векторы, сығу жүйесі туралы ақпарат.
-
Бірнеше аморфтық күйлердің болу қабілеті
Полиаморфизм: заттың бірнеше түрлі аморфтық күйде болу қабілеті. Сәйкес фазалық өтулер, сұйық-сұйық түрленулер туралы біліңіз. Материалтану, физика.
-
Хуго Риетвельд: Рентгендік сарылу әдісінің дамуына қосқан үлесі
Хьюго Риетвельд: рентгендік порошок дифракциясының толық профильдік әдісін жасаған голланд физигі. Кристалл құрылымдарын талдау үшін қолданылады.
-
Кристалл құрылымындағы бұрмалы қателер (Frenkel ақаулары)
Френкель ақауы – кристалл құрылымындағы атомдардың орнынан ығысуы. Катиондардың аралық кеңістікке өтуімен байланысты, химиялық формула өзгермейді.
-
Кристалл торындағы Шоттки кемшілігі
Шоттки дефектісі – кристалл торындағы ақаулар. Иондық кристалдарда оң және теріс иондардың орнынан кетуімен байланысты, заряд тепе-теңдігін сақтайды.
-
Махаббаттың кристалдануы
Махаббатқа түсу процесі: Стендальдың «кристалдану» тұжырымы, жаңа сезімдерді қабылдау мен қадірлеуді, сүйген адамның артықшылықтарын ашуды түсіндіреді. 💖🔍🧂
-
Кристаллдық ақауларды сипаттау: Крёгер-Винк нотациясы
Кристалл ақауларын сипаттау үшін қолданылатын Крёгер-Винк нотациясы туралы мақала. Иондық кристалдардағы зарядтар мен торапшалардың орналасуын түсіндіреді.
-
Structure factor
-
Cauchy–Born rule
-
Channelling (physics)
-
Crystal engineering
-
Pair distribution function
-
Complex metallic alloy
-
Diffusion creep