Металлургия және металл өңдеу
-
Металлтардың физикалық және химиялық қасиеттерін зерттеу ғылымы
Металлургия – металдардың физикалық-химиялық қасиеттерін зерттейтін ғылым. Қорытпалар, өндіріс, технология, металл өнімдері туралы ақпарат.
-
Кеннен металл алу процесі: қыздыру және тотығуды төмендету
Қорытқыш өндіріс: кеннен металды алу үшін қыздыру және тотықсыздаушы заттар қолданылады. Темір, мыс, қалайы сияқты металдарды алуға көмектеседі.
-
Бессемер процесі: Қорытпаны қолдан өндіру әдісі
Бессемер процесі: қыздырылған шойынды арзан, көптеп өндірудің алғашқы индустриалды әдісі. Ауамен тотықтыру арқылы қорытылу, температура көтерілу.
-
Термит: металл ұнтағы мен металл оксидінің қоспасы
Термит: металл ұнтағы мен металл оксидінен тұратын, қатты қыздыратын пиротехникалық қоспа. Жану реакциясы, құрамы, қолданылуы туралы біліңіз.
-
Қорық темір және оның өндірісі
Текше іріткіштерде өндірілетін шойын – болат өндірісіндегі маңызды аралық өнім. Көміртегі құрамы жоғары, тікелей қолдануға қолайсыз, бірақ маңызды кезең.
-
Кендік материалтану және металл өндіру технологиясы
Металлургия: кендерден металл алу, өңдеу, тазарту әдістері. Кен байыту, гидро-, пиро-, электрометаллургия туралы мағлұмат. Материалтану.
-
Алюминийді қорыту процесі: Hall-Héroult әдісі
Алюминий қорыту процесі: Hall-Héroult әдісі, алюминий тотығын (глиноземді) қыздыру арқылы тазарту, қоршаған ортаға зиянды газдар шығару, энергия тұтыну.
-
Фосфор қышқылы: қасиеттері, өндірілуі және тазарту әдістері
Фосфор қышқылы (H3PO4): қасиеттері, өндіріс тәсілдері, қауіптіліктері. Тамақ өнімдерінде қолданылатын, өнеркәсіптік маңызы бар химиялық қосылыс.
-
Темір кенінен және металл шығынынан болат өндіру процесі
Темір кенінен және металл шығынынан болат өндіру процесі. Қоспаларды жою, қосымша элементтерді енгізу, болат түрлері, тарихы туралы ақпарат. Болат өндірісі.
-
Доменді пештер және металл қорыту
Доменді пештер: металлургияда металл (шомыр темір, мырыш, мыс) өндіруге арналған. Құрылымы, жұмыс принципі, газ шығару, шлак алу туралы біліңіз.
-
Төмендетуші орта және оның қолданылуы
Төңкерілгіш атмосфера: оттегісіз орта, темір өндірісіндегі маңызды рөл, көміртегі газдары, және Жер атмосферасының эволюциясы туралы біліңіз.
-
Уильям Келли: Американдық металлург және болат өндірісінің новаторы
Уильям Келли – америкалық өнертапқыш, қазіргі болат өндірісінің негізін қалаушылардың бірі. 1850-жылдары балқытылған темірге ауа құю арқылы жаңа технология ойлап тапты.
-
Төмен сапалы кеннен алтынды алу технологиясы
Алтынды төмен сапалы кеннен алу технологиясы: цианидтеу процесі, тиімділік, күміс, мыс, мырыш және алтын өндірісі. Кен байытуда кең қолданылады.
-
Қалың материалдарды кесуге арналған термиялық кескіш құрал
Термиялық ланс – шоғырланған отын мен оттегі арқылы металл, бетонды кесетін құрал. Қалың материалдарды жылдам кесуге арналған, өте ыстық.
-
Мыс қорытудың электролиттік тазарту әдісі
Мыс және қалайыны тазарту әдісі: қорыту, күкірт және темірді шығару, тотықтарды бөлу. Металлургиялық процестер, тазарту технологиялары.
-
Тұзdan карбонат натрий өндірудің бұрынғы өнеркәсіптік процесі
Леблан процесі: 19 ғасырда натрий карбонатын (содалы күл) тұзdan өндірудің алғашқы өнеркәсіптік әдісі. Құрамы, кезеңдері, және Сольве процесімен алмасуы.
-
Өндіріс желісі: тарихы мен дамуы
Өндіріс желісі: зауыттағы тізбектелген операциялар, дайын өнім жасау, шикізат өңдеу, энергия көздері. Құрастыру, тазарту, өңдеу процестері туралы біліңіз.
-
Мыс қорытындысын алу процесі
Мыс қорынан мыс алу әдістері: физикалық, химиялық және электрохимиялық процестер. Қазақстандағы өндіріс, тарих және экологиялық ережелер туралы ақпарат.
-
Қышқылтекпен шоқтықтандыру арқылы болат өндіру әдісі
Тотеныс өндірісі: негізгі технологиялар, BOS процесі, көміртегі мөлшерін азайту, Durrer және VOEST компанияларының үлесі. Темір қорыту, болат жасау.
-
Шомыр жасау зауыты және мини-зауыттар
Төтенше өндіріс орны: болат зауыттары, болат жасау процесі, тарихы, технологиясы, және электр аркалық пештер туралы ақпарат. Болат өндірісінің эволюциясы.
-
Қорытқыш пештер және болат өндірісі
Қорыту пештері: шойынды болатқа айналдыру, қорыту процесі, артық көміртегін күйдіру, қазіргі болат өндірісінің тарихы.
-
Күкірт қышқылының өндірісінің өнеркәсіптік әдісі
Күкірт қышқылының өндірісі: контакттік әдіс, катализатор ретінде ванадий(V) оксиді, тарихы (Phillips, de Haën). Өнеркәсіптік маңызы зор!
-
Электр доғалық пештер: Тарихы, түрлері және қолданылуы
Электр доғалық пештер: өнеркәсіптік және зертханалық қолданысы, жұмыс принципі, температурасы. Темір және болат өндірісінде маңызды рөл атқарады.
-
Темір өндіру пеші: Ескі технологиялар мен қағидалары
Темір өндіруге арналған ежелгі пеш – балқыту процесі, шойын емес, ұнтақ темір (bloom) жасау. Қазірде бұл технологияға көшіл аз қаратылады.
-
Металлургиялық қызыл пештер
Металлургиялық пештер: Реверберациялық пештердің жұмыс принципі, отынмен материалдың арақатынасы, басқа пеш түрлерімен салыстыру.
-
Қорғасын камералық әдісі: күкірт қышқылының өндірісінің тарихы
Күркіштік процесі: күкірт қышқылының өндірісінің тарихи әдісі. 1746 ж. ашылған, 200 жылға жуық қолданылған, қазір контактілік процеске алмастырылған.
-
Таза титан және цирконий өндірісінің Ван Аркель-де Бор процесі
Таза титан мен цирконий өндірісі: ван Аркель-де Боер процесі, тарихы, қағидалары, қолданылуы. Кролл процесімен салыстыру.
-
Хром-темір қоспасы: Феррохром өндірісі және қолданылуы
Феррохром: хром мен темір қоспасы. Қазақстанда өндіріледі, тот баспайтын болат жасауда маңызды. Химиялық құрамы, өндірісі туралы ақпарат.
-
Үзіліссіз өндіріс әдісі
Үзіліссіз өндіріс – материалдарды үздіріссіз өңдеу әдісі. Химиялық өндірістерде 24/7 жұмыс істейді, жылдар бойы тоқтамайды. Батареялық өндірістен өзгеше.
-
Кенді өндіру процесі: Гидрометаллургия әдісі
Металл өндіру процесі: Гидрометаллургия – кендерден металл алу әдісі. Кендерді сулы ерітінділермен өңдеу, тазарту және металл қосылыстарын алу қарастырылады.
-
Пирометаллургия: минералдарды және кендерді термиялық өңдеу
Пирометаллургия – кендерді қызу арқылы өңдеу, металдарды алу. Темір, мыс, мырыш сияқты металдарды өндіруге арналған калцинация, қуыру, балқыту әдістері.
-
Алтынды кеннен алу процесі
Алтынды кеннен алу процесі: химиялық әдістер, жылдық өндіріс (3600 тонна), қайта өңдеу (300 тонна), цианид қолдану, «preg robbing ores» проблемасы.
-
Алтынды өндірудің көміртегімен сіңіру (CIP) әдісі
Алтын өндірудегі CIP әдісі: тиімді, арзан технология. Цианид ерітіндісінен алтынды көміртектің көмегімен қалай алуға болады? Көбінесе өнеркәсіпте қолданылады.
-
Алтынды алу үшін Меррилл-Кроу процесі
Алтын өндіру: Merrill-Crowe процесі – цианидті кеулеуден алынған алтынды бөлу әдісі. Вакуум және мырыш ұнтағы қолданылады, тазалау сатылары қарастырылған.
-
Электролиттік металл алу процесі
Электроэкстракция: металдарды кендерден электр тогы арқылы бөліп алу, тазарту әдісі. Электрожұмыс, электроқұю – түсті металлургияда маңызды технология.
-
Темір қорытпалары және Қазақстан өндірісі
Ферроқорытқыштар: темір қоспалары, мырыш, алюминий, кремний сияқты элементтермен. Қорытқыш өндірісінде, металлургияда маңызды. Қазақстан – ірі өндіруші!
-
Перси Карлайл Гилкрист: Ұлыбританиялық химик және металлург
Перси Карлайл Гилкрист: британдық химик, металлург. Гилкрист-Томас процесін жасаған, арзан болат өндіруге мүмкіндік берген ғалым. Төмен фосфорлы болат өндірісі.
-
ТЕМІР ҚҰЮ ПРОЦЕСІ: ҚОҒЫЗДАЛҒАН ТЕМІРДІ ТАЗАРТУ ӘДІСІ
Темір өндірісінің ежелгі әдісі – пуддингтеу процесі. Көміртекті күйдіру арқылы шойынды ыстық темірге айналдыру, металлургиядағы маңызды қадам.
-
Жаңа өндірілген және тазартылған металл түрі
Тікелей төмендетілген темір (DRI) – жаңа өндірілген металл. Қоршаған ортаға зиянсыз, көміртектік газдарсыз өндіріледі. Темір кенін төмендету процесі туралы біліңіз.
-
Heap leaching
-
Индукциялық қыздыру арқылы металды балқыту пеші
Индукциялық пештер: металды қыздыру, балқыту, тиімділік, тазалық. Темір, болат, алюминий, құйма металдарды өңдеуге арналған. Қоршаған ортаға пайдалы!
-
Паттинсон әдісі: қорғасыннан күмісті бөліп алу технологиясы
Қорғасыннан күмісті бөліп алудың Паттинсон әдісі – 1829 ж. ашылған, 1833 ж. патенттелген технология. Қорғасынды балқыту арқылы күміс бөлінеді.
-
Металл бетін тазарту химиялық әдісімен
Металл бетін тазалау: Химиялық әдіспен тот, залалдарды кетіру. Тоттандыру, бояу алдында металл бетін дайындау үшін қолданылады. Темір, мыс, алюминий қорытпалары үшін тиімді.
-
Қорытылған металды қатайту процесі
Ұздіксіз құю – металл балқымасын жартылай дайын өнімге (слэб, блюм, балка) қалыптау процесі. Төмен шығынмен, сапалы өндіріс, өнімділік артуға көмектеседі.
-
Темір-кремний қоспасы және оның қолданылуы
Ферросилиций: темір мен кремний қоспасы (15-90% кремний). Тотқылды металдарды тотықсыздандыру, болат сапасын арттыру үшін қолданылады. Қосымша ақпарат!
-
Электрошлақ қайта қорыту: металлдарды тазарту және жетілдіру технологиясы
Электрошлак қайта қорыту (ESR) – авиация, энергетика, атом салаларындағы қорытпаларды тазарту процесі. Жоғары сапалы металл өнімдерін алуға көмектеседі.
-
Металлургияда Эллингем диаграммасының термодинамикалық принципі
Металлургияда Эллингем диаграммасы – қосылыстардың тұрақтылығын температураға қарай бағалау, металл тотықтарын қалпына келтіру жағдайларын болжауға көмектеседі.
-
Алдын ала боялған мырышталған темір (PPGI) туралы мәліметтер
Жалпыламалданып боялған темір (PPGI) – мырышпен қапталған, алдын ала боялған болат. Түрлері, өндіріс процесі, артықшылықтары туралы толық ақпарат!
-
Қоршауға үрлейтін құбыр (Qorshauğa ürleytin qūbyr)
Түйер – пешке немесе ошаққа ауа үрлейтін құбыр. Металл қорыту, балқыту үшін қолданылады. Археологиялық қазбаларда темір ғасырынан табылды.
-
Металлургиялық өңдеу процесі және конвертерлер түрлері
Металлургиялық қорыту түрлері: конвертерлік өңдеу, мыс, никель және шойынды болатқа айналдыру. Заманауи болат өндірісінің маңызды әдісі.
-
Уильям Чемпион және Англияда мырыш өндірісінің бастауы
Уильям Чемпион (1709-1789): британский металлург, запатентовавший способ получения цинка из каламина. История изобретения и вклад в металлургию.
-
Ladle (metallurgy)
-
Hot blast
-
Hydrochloric acid regeneration