Тақырыптар

Навигация құралдары

Navigation instruments · 53 мақала

  1. Жел өлшегіш құралдар тарихы

    Анемометр – желдің жылдамдығын өлшейтін метеорологиялық құрал. 1450 ж. дамытылған, қазіргі күйінде сақталған. Ауа райы станцияларында қолданылады.

    #640 · 12 мин оқу

  2. Жер айналысына негізделген гирокомпас – кемелерде қолданылатын бағытталғыш құрал

    Гирокомпас – магниттік емес компастың түрі, Жердің айналысын пайдаланып кемелерде бағытты анықтайды. Навигация үшін өте тиімді, дәлдігі жоғары!

    #10791 · 4 мин оқу

  3. Азимут: Бағытты өлшеу бұрышы

    Азимут: солтүстікке қатысты горизонталь бұрыш. Астрономиядағы жұлдыз бағытын анықтауға қолданылады. Геодезия, навигация үшін маңызды.

    #11164 · 4 мин оқу

  4. 1714 жылғы британдық сыйлық: Кемелік хронометрлер іздестірісі

    1714 ж. Ұлыбритания кемелер үшін хронометрлерге сыйлық ұсынды. Бойлықты анықтау үшін бәйге ұйымдастырылды. Тарих, теңіз саяхаты, навигация туралы біліңіз.

    #11739 · 6 мин оқу

  5. Көлеңке түсіретін сағат бөлігі - гномон

    Гномон – күн сағаттың көлеңке түсіретін бөлігі. Қытайда б.з.д. 2300 жылдан бері маусымдарды, бағытты және географиялық енді анықтау үшін қолданылған.

    #18539 · 4 мин оқу

  6. Астрономиялық объектілерді пайдаланып бағытталған жүріс

    Астронавигация: күн, ай, жұлдыздар арқылы координат анықтау. GPS-ке тәуелсіз, дәл позицияны табу әдісі. Теңіз және ғарыш навигациясында қолданылады.

    #45638 · 18 мин оқу

  7. Навигацияда бағыт пен арақашықтық бұрышы

    Бағыт – навигациядағы нысандар арасындағы горизонталь бұрыш. Абсолюттік бағыт, магниттік/нағыз солтүстікке қатысты өлшенеді. География, навигация.

    #62116 · 3 мин оқу

  8. Бойлық меридиандарын тұрақты бұрышпен кесіп өтетін қисық сызық

    Румб сызығы: Географиядағы тұрақты бағытты сақтайтын, бойлықтарды бірдей бұрышпен кесіп өтетін сызық. Навигация, математика, және ұзын қашықтықтардағы маршруттар.

    #67208 · 3 мин оқу

  9. Номограмма: Графиктік есептеу құралы

    Номограмма – есептеу құралы, математикалық функцияларды графикалық түрде жылдам анықтауға көмектеседі. 1884 ж. ойлап табылды, инженерлерге тиімді.

    #70823 · 5 мин оқу

  10. Бағыт көрсеткіші: Ұшақтардағы бағытты анықтау құралы

    Бағдаршаны (HI/DG/DI) ұшақтағы бағытты анықтауға арналған аспап. Магниттік компастың қателіктерін жойып, тұрақсыз жағдайда да нақты бағыт көрсетеді.

    #77536 · 1 мин оқу

  11. Компас бағыттары және нүктелері

    Компас бағыттары: солтүстік, оңтүстік, шығыс, батыс және аралық бағыттар. Навигация, карта жасау үшін маңызды. 32 бөлікке бөлінеді.

    #81806 · 3 мин оқу

  12. Бұрылатын тіреу жүйесі

    Гироскоптар, компастар мен теңдестіргіштерде қолданылатын айналмалы тіреу жүйесі – гимбал. Оның құрылымы, тарихы және қолданылуы туралы біліңіз.

    #82297 · 1 мин оқу

  13. Деңгей табатын құрал және оның тарихы

    Деңгей – бұл беткейдің көлденеңдігін не тік болуын анықтайтын құрал. Түрлері, қолданылуы, тарихы туралы біліңіз. Құрылысшыларға, фотографтарға арналған!

    #84001 · 5 мин оқу

  14. Жұлдыз картасының айналмалы дискісі

    Жұлдыз картасы – плансфера: уақыт, дата бойынша жұлдыздарды анықтауға көмектесетін аспан картасы. Астрономиялық құрал, жұлдызшалармен танысуға арналған.

    #85388 · 5 мин оқу

  15. Алыстан көру құралы

    Алидада – қашық нысандарды бақылауға арналған құрал. Геодезия, картография, астрономияда қолданылады. Бұрыштарды өлшеуге, карта жасауға көмектеседі.

    #102529 · 4 мин оқу

  16. Жер белгілері арқылы анықталатын позиция шеңбері

    Жердегі навигацияда позиция шеңбері – секстантымен екі нүкте арасындағы бұрыш өлшеу арқылы анықталатын координата. Орналасуды нақтылауға көмектеседі.

    #107216 · 1 мин оқу

  17. Циркуль: Құрылыс және геометрия құралы

    Циркуль – сызу және математикалық есептеулерде қолданылатын құрал. Шеңберлер салу, қашықтық өлшеуге арналған. Техникалық сурет салуда маңызды!

    #107323 · 4 мин оқу

  18. Мұсылман намазына арналған қибла компасы

    Қибла компасы – Меккеге қарай намаз оқу бағытын анықтайтын мусульмандық құрал. Географиялық координаталар арқылы бағыт есептеледі. Намазға көмекші!

    #107325 · 2 мин оқу

  19. Аналог сағаттар және олардың ерекшеліктері

    Аналог сағаттар: дәстүрлі циферблатты, көрсеткішті сағаттар туралы ақпарат. Цифрлі сағаттардан айырмасы, механизмдері, тарихы – бәрі осы мақалада!

    #132473 · 2 мин оқу

  20. Ортағасырлық астрономиялық құрал: Торкетум

    Орта ғасырдағы астрономиялық құрал – торкетум. Көктегі координаталарды өлшеуге арналған, астролябия мен жазық астролябе комбинациясы. Тарихы және ойлап табушылары туралы ақпарат.

    #147248 · 4 мин оқу

  21. Феликс Венинг Мейнез: Гравиметрдің ойлап табушысы және құрлықтың қозғалысын ашқан ғалым

    Феликс Венинг Мейнез: голланд физигі, гравиметрияны ойлап тапқан. Теңізде гравитацияны өлшеу арқылы континенттік қозғалысты ашты. Биогрфиясы.

    #149494 · 3 мин оқу

  22. Асмандағы көлденең шеңберлер және алмукантар

    Асмандағы горизонтқа параллель шеңбер – алмукантар. Бұл екі жұлдыздың бірдей биіктікте болуын көрсетеді. Алмукантар таяқ – күн шығу/батыс уақытын анықтау құралы.

    #154925 · 1 мин оқу

  23. Еңіс өлшегіштер және олардың қолданылуы

    Кейінге қарай тартылысқа қатысты беткейдің бұрышын өлшейтін инклинометр туралы біліңіз. Еңіс сенсоры, градиент өлшегіш, астролябия – маңызды деректер!

    #155849 · 4 мин оқу

  24. Кері штатив: Теңіз саяхаттарында күннің биіктігін өлшеу құралы

    Бекштаф – теңіз саяхаттарында күн мен айдың биіктігін өлшеуге арналған навигациялық құрал. 1594 ж. Джон Дэвис ойлап тапқан, көлеңке арқылы өлшейді.

    #166192 · 4 мин оқу

  25. Бұлттардың бағыты мен жылдамдығын анықтау құралы

    Бұлттардың бағытын, жылдамдығын анықтайтын 19-ғасырлық nephoscope құралы туралы мағлұмат. Нефоскоп қалай жұмыс істейді, не үшін қолданылады? Толығырақ оқыңыз!

    #207927 · 3 мин оқу

  26. Жер радиусын өлшеу арқылы геодезиялық зерттеулер

    Жер радиусын анықтау әдісі: астрогеодезиялық өлшемдер, градус өлшемі, Ератосфеннің тәжірибесі, меридиандық доға және географиялық координаталар.

    #228434 · 2 мин оқу

  27. Кеменің бағытын көрсететін сызықтар (Lubber Lines)

    Кеменің немесе ұшақтың бағытын көрсететін компастағы "lubber line" туралы мақала. 0 градусқа сәйкес келіп, салыстырмалы бағыттарды өлшеуге көметеседі.

    #237433 · 1 мин оқу

  28. Кеменің жылдамдығын өлшеу құралы

    Кеменің су арқылы жылдамдығын өлшеуге арналған теңізшілер құралы – кемелік журнал. "Түйін" термині осы әдістен шыққан. Теңіздік навигация туралы біліңіз!

    #242784 · 3 мин оқу

  29. Теңіз навигациясында пелорус аспабы

    Теңіз навигациясында пелорус – кеменің бағытын анықтау құралы. Бағыт өлшегіш, компас сияқты, бірақ магниттік қасиеті жоқ. Пелорус тарихы, қолданысы туралы біліңіз.

    #248422 · 2 мин оқу

  30. Теңіз және әуе навигациясының құралдары

    Теңіз және әуе навигациясы: бағытты анықтау, жылдамдық есептеу, қауіпсіздік. Навигациялық құралдар, карталар, есептеуге көмектесетін құралдар туралы біліңіз.

    #264194 · 2 мин оқу

  31. Жергілікті магниттік өрістердің компасқа әсері

    Компас қатесі: жергілікті магнит өрістерінен туындайтын бұрылыстар. Нақты бағыттарды есептеу үшін магниттік жатпауды ескеру қажет. Компас тура бағытты анықтайды.

    #270689 · 2 мин оқу

  32. Астрокомпас: Астрономиялық дененің көмегімен нақты солтүстікті табу құралы

    Астрокомпас – нақты солтүстікті анықтау құралы. Магниттік және гирокомпастардың сенімсіз болған жағдайларда, әсіресе полюстік аймақтарда тиімді. Бағыт табуға көмектеседі!

    #280545 · 2 мин оқу

  33. Күнге қарсы айналы құрал

    Гелиотроп – күн сәулесін шағылыстырып, қашықтықтағы нүктелерді анықтайтын құрал. 1821 ж. Гаусс ойлап тапқан, GPS-ке дейін гедезияда қолданылды.

    #281140 · 1 мин оқу

  34. Күн диаметрін өлшеу аспабы: Гелиометр

    Гелиометр – бұл күннің диаметрін өлшеуге арналған астрономиялық құрал. Бұрыштарды дәл өлшеуге, телескоптарда қолданылады. Құрылысы, принциптері туралы біліңіз.

    #289218 · 2 мин оқу

  35. Кампбелл-Стокстің күн тіркегіші

    Кэмпбелл-Стокстің күн тіркегіші: тарихы, құрылысы, жұмыс принципі. Күн сәулесінің мөлшерін өлшеуге арналған қарапайым, дәл құрал.

    #309122 · 3 мин оқу

  36. Jacob's staff

    #321638 · 3 мин оқу

  37. Октант: Навигациялық аспап және оның тарихы

    Октант – теңіз саяхатында қолданылатын навигациялық аспап. Жарық көмегімен бұрыштарды өлшейді, көлденеңі 1/8 шеңберге тең. Ньютонның ойлап табуы.

    #323514 · 6 мин оқу

  38. Париж меридианы және метр жүйесінің тарихы

    Париж меридианы – Франциядағы Париж обсерваториясы арқылы өтетін маңызды географиялық сызық. 200 жылдан астам карталарда негізгі меридиан ретінде қолданылған.

    #336816 · 4 мин оқу

  39. Астронавигацияда жағдайды анықтау әдісі

    Астронавигациядағы кесісу әдісі – Жердегі орнын анықтау (геопозициялау) тәсілі. Азимут сызығымен кесісу арқылы LOP сызығын құрастырып, орнын табуға көмектеседі.

    #343099 · 2 мин оқу

  40. Жердің бойлық координатын анықтау үшін хронометрді пайдалану әдісі

    Теңіздік хронометрмен бойлықты анықтау әдісі, навигациядағы маңызды құрал. Бұл әдіс астрономиялық есептеулер арқылы координаттарды табуға көмектеседі.

    #345295 · 4 мин оқу

  41. Plumb bob

    #345635 · 2 мин оқу

  42. Меридиандық биіктік арқылы географиялық енді анықтау әдісі

    Жұлдыздық навигация: Меридиан биіктігі арқылы географиялық ендік анықтау. Күн немесе жұлдыздың меридиандық биіктігін өлшеу – қарапайым әдіс!

    #345900 · 2 мин оқу

  43. Кемедегі навигациялық құралдар орналастырылатын тұғырша

    Біна́кль – кемедегі навигациялық құралдарға арналған тұғыр. Компас, шам, жылдамдық өлшегіш сақталады. Автокөліктерде де қолданылады.

    #352758 · 1 мин оқу

  44. Желроза: Ауа райының бағыттары мен жылдамдығын көрсететін графикалық құрал

    Желроза – ауа райы мамандары қолданатын, желдің жылдамдығы мен бағытын көрсететін графикалық құрал. Тарихы терең, бағыттарды анықтауда маңызды.

    #365897 · 2 мин оқу

  45. Теңіз саяхатында бағытты белгілеу тақтасы

    Теңіз саяхатында бағытты анықтауға арналған ежелгі құрал – traverse board туралы біліңіз. Жазба білмейтін теңізшілер де қолданған, жылдамдық пен бағытты тіркеуге көмектескен.

    #375536 · 2 мин оқу

  46. Жұлдыздар өтуін уақытты өлшеуге арналған аспап

    Меридиандық даире: жұлдыздардың өту уақытын өлшеуге арналған астрономиялық құрал. Надирден бұрыштық қашықтықты анықтайды, мердіан бойынша бағытталған телескоптар.

    #381549 · 10 мин оқу

  47. Көне өлшеу құралы: Диоптр (б.з.д. III ғасыры)

    Диоптр – б.з.д. 3 ғ. пайда болған ежелгі астрономиялық аспап. Бұрыштарды өлшеуге, жұлдыз позициясын анықтауға және жер өлшеуге қолданылған.

    #381685 · 1 мин оқу

  48. Желдің бағытын көрсететін құрал тарихы

    Желдің бағытын көрсететін анемоскоп құрылғысы туралы мақала. Анемоскоптың тарихы, қағидалары, және анемометрден айырмашылығы жайлы біліңіз.

    #401805 · 2 мин оқу

  49. Ай және басқа аспан денелері арасындағы бұрыштық арақашықтық және ай қашықтығы әдісінің тарихы

    Ай мен басқа да аспан денелері арасындағы бұрыштық қашықтық, теңіздік навигациядағы «ай қашықтығы» әдісі тарихы. 1524 жылдан 1850 жылға дейінгі қолданысы.

    #422184 · 2 мин оқу

  50. Уақыт өлшеу құралы: Сағаттар тарихы мен қолданысы

    Сағаттар тарихы: Құм сағаты – уақытты өлшеуге арналған ежелгі құрал. Құрылысы, қағидалары, мағынасы және қолданылуы туралы біліңіз.

    #427522 · 4 мин оқу

  51. Брутон компасы: Геологтар мен инженерлердің дәлдік аспабы

    Брутон компасы – Уаяттинг штатындағы Брутон компаниясы жасаған дәл компас. Геологтар, археологтар және инженерлер үшін өте пайдалы құрал.

    #435314 · 2 мин оқу

  52. Centrolinead

    #488640 · 1 мин оқу

  53. Circumferentor

    #490923 · 1 мин оқу